چچم ایرانی (Persian ryegrass) یا گیجدانه ایرانی یکی از گونههای بومی ایران و خاورمیانه است که در مزارع، مراتع و زمینهای مرطوب رشد میکند. این گیاه با ساقههای بلند و برگهای باریک خود، در کشاورزی و دامداری اهمیت زیادی دارد. علاوه بر نقش آن در تثبیت خاک، دارای ویژگیهای ژنتیکی منحصربهفردی است که آن را به یکی از گیاهان مهم در پژوهشهای گیاهشناسی تبدیل کرده است.
پنیرباد خوابآور یا آشوگاندا (Solanaceae) گیاهی آرامبخش و انرژیزا است که به بهبود خواب، کاهش اضطراب، تقویت حافظه و افزایش قدرت بدنی کمک میکند.
شیر پنیر (Lady’s Bedstraw) گیاهی معطر و چندساله است که در اروپا و آسیا میروید. این گیاه با گلهای زرد خوشبو، کاربرد در ساخت پنیر سنتی و رنگهای طبیعی شناخته میشود. شیر پنیر علاوه بر زیبایی، نقش مهمی در اکوسیستمهای طبیعی دارد و در فرهنگهای اروپایی نیز با مفاهیم زایش، پاکی و حفاظت از محیط زیست پیوند خورده است.
مُهر سلیمان (Solomon's seal) گیاهی جنگلی و چندساله با ساقههای قوسدار و گلهای زنگولهای سفید است که در اروپا، آسیا و آمریکای شمالی میروید. این گیاه از گذشته در طب سنتی برای التیام شکستگیها، درد مفاصل و بیماریهای گوارشی استفاده میشد و در فرهنگها نمادی از حکمت و محافظت به شمار میرفت.
ترخینه (Tarhana) یکی از کهنترین غذاهای ایرانی و زاگرسی است که از ترکیب گندم و دوغ تخمیرشده تهیه میشود. این غذای مقوی در استانهای لرستان، کرمانشاه، کردستان و همدان رواج دارد و به شکل آش یا سوپ مصرف میشود. ترخینه با خواص درمانی، طعم منحصربهفرد و پیشینهای تاریخی، نمادی از فرهنگ غذایی مردم زاگرس است.
مصطکی (Mastic)، صمغ طبیعی درخت Pistacia lentiscus یا «اشکهای خیوس»، از قدیمیترین رزینهای دارویی و معطر جهان است. این صمغ باستانی که تنها در جزیره خیوس یونان تولید میشود، کاربردهای گستردهای در پزشکی، آشپزی و آرایش دارد. مهمترین خاصیت مصطکی، بهبود سلامت دهان و دستگاه گوارش و تقویت سیستم ایمنی بدن بهصورت طبیعی است.
پوپل یا دانه نخل فوفل (Areca Nut) دانهای گرمسیری و اعتیادآور است که در آیینها و سنتهای جنوب و جنوبشرقی آسیا جایگاه ویژهای دارد. این دانه با تأثیر محرک خود میلیونها مصرفکننده دارد و نماد دوستی، عشق و احترام در فرهنگهای گوناگون است. با وجود خطر سرطانزایی، هنوز در طب سنتی و مراسم مذهبی استفاده میشود و یکی از پرمصرفترین مواد روانگردان طبیعی جهان است.
جوز هندی (Nutmeg) ادویهای گرم و معطر است که از دانههای درختی بومی اندونزی به دست میآید و در آشپزی، داروسازی و عطرسازی کاربرد گستردهای دارد. این ادویه با عطر خاص و خواص درمانیاش در سراسر جهان محبوب است و به بهبود هضم، آرامش اعصاب و طعمدهی به غذاهای شیرین و شور کمک میکند.
گوش فیل غولپیکر (giant elephant ear) یا تاروی هندی (Indian taro)، گیاهی چندساله با برگهای عظیم و قلبیشکل است که زیبایی استوایی به باغها و فضاهای داخلی میبخشد. غدههای زیرزمینی آن پس از پختن خوراکی و مغذی هستند و حاوی کربوهیدرات و مواد معدنی میباشند.
هندوانهٔ ابوجهل (Citrullus colocynthis) یا کدوی تلخ گیاهی سمی با خواص دارویی متعدد است. از درمان بلغم و کبد تا کنترل قند و سکته. مصرف نادرست میتواند باعث کولیت، تشنج و حتی مرگ شود.