کرگدن پوزه‌باریک (Narrow-nosed rhinoceros) یکی از گونه‌های منقرض‌شده دوران پلیستوسن است که فسیل‌های آن در کرمانشاه یافت شده‌اند. این مقاله از راز بقا نگاهی دارد به ویژگی‌های فیزیکی، زیستگاه، دلایل انقراض و اهمیت فسیل‌های کشف‌شده‌ی آن در درک تاریخ طبیعی ایران.

ایرانوسوریپوس (Iranosauripus) یکی از شگفت‌انگیزترین ردپا‌های فسیل‌شده دایناسور‌ها در ایران است که در سازند شمشک کشف شده و شواهدی از حضور دایناسور‌های گوشت‌خوار در ژوراسیک اولیه ارائه می‌دهد. این کشف، نقشی مهم در شناخت تاریخ طبیعی ایران دارد.

بَلوچی‌دَد (Baluchitherium) بزرگ‌ترین پستاندار خشکی‌زی تاریخ است که برخلاف تصور رایج، دایناسور نبود. این جانور غول‌پیکر با وزنی تا ۲۰ تن، میلیون‌ها سال پیش در آسیا می‌زیست و با تغذیه از شاخه‌های بلند درختان، زیستگاه خود را شکل می‌داد. داستان کامل این موجود شگفت‌انگیز را در این مقاله از راز بقا بخوانید.

گرگ مخوف به لطف سریال محبوب "بازی تاج‌وتخت" (Game of Thrones) که در آن این گونه به عنوان نماد خاندان استارک شناخته می‌شود، در میان مردم شناخته‌شده است. توله‌های سفید و دوست‌داشتنی رومولوس و رموس نیز با ظاهر جذاب خود، قلب کاربران را تسخیر کرده‌اند.

گرگ‌های وحشت حدود ۲.۶ میلیون سال پیش حیات خود را روی زمین آغاز کردند و تقریبا ۱۰ هزار سال پیش منقرض شدند. این گونه بسیار بزرگ‌تر از گرگ خاکستری امروزی است که نزدیک‌ترین خویشاوند زنده‌اش محسوب می‌شود.

دوران میان‌سنگی، دوره‌ای مهم در تکامل انسان بین ۳۰۰ هزار تا ۳۰ هزار سال پیش، معمولا دوره‌ای پویا و همراه با پیشرفت در اروپا و آفریقا تلقی می‌شود

به گفته دیرینه‌شناسان این دایناسور در دوره زمین‌شناسی کرتاسه، یعنی حدود ۹۰ تا ۹۵ میلیون سال پیش، زندگی می‌کرده است و هر کدام از چنگال‌های آن نیز نزدیک به ۳۰ سانتی‌متر طول داشته‌اند.

فسیل نادر عقرب سمی ۱۲۵ میلیون ساله در چین کشف شد. این عقرب غول‌پیکر یکی از کلیدی‌ترین موجودات اکوسیستم کرتاسه بود و به عنوان شکارچی حشرات و پستانداران کوچک در دوران میانه‌زیستی شناخته می‌شود.

آنها دو ویژگی مرتبط با بافت مو و متابولیسم چربی را انتخاب کردند، زیرا این جهش‌ها احتمالاً مربوط به تحمل سرما هستند؛ کیفیتی که به ماموت‌های پشمالو برای زنده ماندن در استپ‌های ماقبل تاریخ قطب شمال کمک می‌کرد.

Velociraptor مانند پرندگان امروزی با پر پوشیده شده بود. این پر‌ها برای پرواز نبودند، اما احتمالاً به تنظیم دما، نمایشگر‌های جفت گیری یا محافظت از تخم‌ها کمک می‌کردند. آناتومی پرنده مانند آن شواهد کلیدی از ارتباط تکاملی بین دایناسور‌ها و پرندگان را ارائه می‌دهد.