(ویدئو) اگر زمین از چرخش بایستد چه بلایی سر ما می‌آید؟ شبیه‌سازی یک سناریوی هولناک
- ۱. شبانه‌روز طولانی‌تر می‌شود
- ۲. روزها می‌توانند ماه‌ها طول بکشند
- ۳. اقیانوس‌ها و شکل توزیع آب تغییر می‌کنند
- ۴. الگوی بادها و آب‌وهوای زمین دگرگون می‌شود
نمایش بیشترنمایش کمتر
راز بقا: اگر سرعت چرخش زمین به‌تدریج کاهش پیدا کند و روزی به صفر برسد، طول شبانه‌روز، الگوی بادها، آب‌وهوای زمین و حتی پراکندگی اقیانوس‌ها دستخوش تغییرات بزرگی می‌شوند. اما اگر زمین واقعاً از چرخش بایستد، چه بر سر زندگی روی سیاره ما خواهد آمد؟
به گزارش راز بقا، زمین با سرعتی حدود ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت در منطقه استوا به دور محور خود می‌چرخد. این حرکت که هر ۲۴ ساعت یک دور کامل می‌شود، یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری چرخه شب و روز است. اما تصور کنید این چرخش نه به‌صورت ناگهانی، بلکه به‌تدریج کند شود تا جایی که زمین سرانجام از چرخیدن بازبایستد. در چنین شرایطی، سیاره‌ای که امروز می‌شناسیم، به‌تدریج چهره‌ای کاملاً متفاوت پیدا خواهد کرد.
۱. شبانه‌روز طولانی‌تر می‌شود
نخستین پیامد کاهش سرعت چرخش زمین، افزایش طول شبانه‌روز خواهد بود. اگر زمین آهسته‌تر بچرخد، مدت بیشتری طول می‌کشد تا هر نقطه از سطح آن دوباره در برابر خورشید قرار بگیرد.
در ابتدا، تغییرات ممکن است چندان محسوس نباشند؛ اما با ادامه کاهش سرعت، روزها و شب‌ها می‌توانند به چندین روز، هفته یا حتی ماه برسند.
بر اساس توضیحات ناسا درباره تغییرات چرخش زمین، گرانش ماه و اصطکاک ناشی از جزرومدها در طول زمان از سرعت چرخش زمین می‌کاهند. بااین‌حال، این تغییر طبیعی بسیار آهسته است و طول شبانه‌روز به‌طور متوسط در هر قرن حدود ۲٫۳ میلی‌ثانیه افزایش پیدا می‌کند.
۲. روزها می‌توانند ماه‌ها طول بکشند
اگر زمین سرانجام نسبت به ستارگان ثابت شود و همچنان به دور خورشید بچرخد، هر چرخه کامل روز و شب تقریباً یک سال طول خواهد کشید. در این وضعیت، بسیاری از مناطق زمین حدود شش ماه روشنایی و سپس حدود شش ماه تاریکی را تجربه می‌کنند.
البته این به معنای آن نیست که نیمی از زمین برای همیشه در روشنایی و نیم دیگر برای همیشه در تاریکی باقی می‌ماند؛ زیرا زمین همچنان در مدار خود به دور خورشید حرکت می‌کند.
چنین تغییر بزرگی، شرایط زندگی را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. مناطق قرارگرفته در معرض نور طولانی‌مدت خورشید می‌توانند گرمای شدیدی را تجربه کنند، درحالی‌که مناطق تاریک برای مدت طولانی سرد می‌شوند. میزان واقعی این تغییرات به جو، اقیانوس‌ها، ابرها و نحوه انتقال گرما در سراسر سیاره بستگی دارد.
۳. اقیانوس‌ها و شکل توزیع آب تغییر می‌کنند
چرخش زمین در شکل فعلی سیاره و توزیع آب در سطح آن نقش دارد. نیروی گریز از مرکز ناشی از این چرخش باعث شده زمین در استوا اندکی برآمده‌تر از قطب‌ها باشد.
اگر چرخش زمین طی زمان بسیار طولانی کاهش پیدا کند، این برآمدگی نیز به‌تدریج تغییر خواهد کرد. در یک سناریوی فرضی که زمین کاملاً از چرخش بازبایستد، آب اقیانوس‌ها می‌تواند به‌سمت عرض‌های جغرافیایی بالاتر و قطب‌ها جابه‌جا شود و توزیع کنونی دریاها و خشکی‌ها را تغییر دهد.
مجله BBC Science Focus در بررسی سناریوی توقف چرخش زمین توضیح می‌دهد که کاهش نیروی گریز از مرکز می‌تواند توزیع آب اقیانوس‌ها را به‌شدت تغییر دهد؛ هرچند نتیجه دقیق به شرایط زمین و مدت‌زمان این فرایند وابسته است.
۴. الگوی بادها و آب‌وهوای زمین دگرگون می‌شود
چرخش زمین یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری الگوهای باد و گردش جو است. این حرکت با ایجاد اثر کوریولیس باعث می‌شود مسیر حرکت توده‌های هوا و جریان‌های بزرگ جوی با آنچه در یک سیاره بدون چرخش انتظار داریم، متفاوت باشد.
به توضیح ناسا در بخش آموزشی مربوط به حرکت زمین در فضا، اثر کوریولیس در شکل‌گیری الگوهای گردش جو و بادهای غالب نقش دارد.
اگر چرخش زمین به‌تدریج کند شود، الگوهای کنونی بادها نیز تغییر می‌کنند. اختلاف دمای شدید میان مناطق روشن و تاریک می‌تواند گردش‌های جوی تازه‌ای ایجاد کند و شرایط آب‌وهوایی را به‌طور اساسی تغییر دهد.
در چنین جهانی، الگوهای بارندگی، انتقال رطوبت و شرایط زیست‌بوم‌ها نیز ممکن است دگرگون شوند. بااین‌حال، نمی‌توان بدون مدل‌سازی اقلیمی دقیق، درباره شدت و مسیر همه این تغییرات با قطعیت نظر داد.
۵. آیا زندگی روی زمین از بین می‌رود؟
توقف کامل چرخش زمین می‌تواند محیط زندگی را با چالش‌های بسیار بزرگی روبه‌رو کند. دوره‌های طولانی روشنایی و تاریکی، تغییرات شدید دما، دگرگونی الگوهای بارندگی و تغییر توزیع آب، فشار زیادی بر انسان‌ها، گیاهان و جانوران وارد می‌کنند.
بسیاری از گونه‌هایی که برای چرخه‌های روزانه، شرایط دمایی مشخص یا زیستگاه‌های خاص سازگار شده‌اند، ممکن است نتوانند خود را با چنین تغییراتی وفق دهند. کشاورزی نیز به دلیل تغییر شرایط نور، دما و دسترسی به آب با مشکلات جدی روبه‌رو خواهد شد.
بااین‌حال، نمی‌توان گفت تمام حیات روی زمین قطعاً نابود می‌شود. پیامدهای واقعی به سرعت کاهش چرخش، سازوکارهای انتقال گرما، وضعیت جو و اقیانوس‌ها و توانایی سازگاری موجودات زنده بستگی دارند.
آیا زمین واقعاً روزی از چرخش بازمی‌ایستد؟
زمین در حال حاضر نیز تغییرات بسیار کوچکی در سرعت چرخش خود تجربه می‌کند، اما این تغییرات به معنای نزدیک بودن توقف چرخش نیستند. بر اساس اطلاعات ناسا، اثر جزرومدهای ناشی از گرانش ماه مهم‌ترین عامل بلندمدت در کند شدن چرخش زمین است و این فرایند در مقیاس زمانی بسیار طولانی اتفاق می‌افتد.
بنابراین، توقف کامل زمین در این مطلب یک سناریوی فرضی برای درک بهتر نقش چرخش سیاره در زندگی روزمره ماست، نه پیش‌بینی یک اتفاق قریب‌الوقوع.
شبیه‌سازی کاهش سرعت چرخش زمین به ما نشان می‌دهد که حرکت دائمی این سیاره تا چه اندازه در شکل‌گیری شب و روز، توزیع آب، گردش جو و شرایط مناسب برای ادامه حیات نقش دارد. حتی تغییری که در زندگی روزمره احساس نمی‌کنیم، در مقیاس سیاره‌ای می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد.