جهان باستان

۱۶۷ شکستگی و یک راز ۷۰۰ ساله؛ آیا این مرد قربانی مشهورترین منجنیق قرون وسطی بود؟

وقتی باستان‌شناسان در سال ۱۹۹۷ زیر کف کلیسای کوچک قلعه استرلینگ در اسکاتلند حفاری کردند، با مجموعه‌ای عجیب از اسکلت‌ها روبه‌رو شدند. دفن انسان‌ها در چنین جایی معمول نبود. در قرون وسطی، مردگان معمولاً در قبرستان کلیساها دفن می‌شدند، نه زیر کف یک کلیسای کوچک در داخل قلعه....

آیا شهر گمشده ۳ هزار ساله مصر پیدا شده است؟ کتیبه‌ رامسس دوم یک معمای ۱۴۰ ساله را دوباره زنده کرد

گاهی همه‌چیز با یک قطعه سنگ شکسته آغاز می‌شود؛ سنگی که شاید هزاران سال زیر خاک بوده و وقتی سرانجام از زمین بیرون می‌آید، یک نام فراموش‌شده را دوباره به زبان می‌آورد. در تابستان ۲۰۲۶، باستان‌شناسان مصری در محوطه باستانی تل ابوصیفی در منطقه قنطره شرق، نزدیک کانال سوئز، به چنین سنگی رسیدند؛ بخشی از یک عَتَبه عظیم ماسه‌سنگی که زمانی بالای ورودی یک سازه قرار داشته است....

سرنخ تازه‌ای از آرکئوپتریکس؛ نخستین پرندگان چگونه پرواز کردند؟

دانشمندان بیش از یک قرن است درباره شیوه برخاستن آرکئوپتریکس بحث می‌کنند. این جانور پر داشت و بال‌هایی شبیه پرندگان داشت، اما ویژگی‌های متعددی از دایناسور‌ها را نیز حفظ کرده بود؛ از جمله دم استخوانی بلند، انگشتان پنجه‌دار و دندان‌هایی در فکی که هنوز منقار نداشت.

کشف یک گونه جدید از ایکتیوسور‌ها در فسیل‌های ۱۵۰ میلیون ساله؛ شکارچی دریایی با بدنی ۳ متری!

Jabalisaurus tethyensis جانوری با اندازه متوسط در میان ایکتیوسور‌ها بوده و طول بدن آن حدود ۲ تا ۲.۹ متر برآورد شده است. این خزنده دارای جمجمه‌ای باریک و کشیده، دندان‌هایی ظریف با شیار‌های ریز و بدنی کاملاً سازگار با زندگی در آب بوده است.

چگونه فضولات حیوانات ماقبل تاریخ برای همیشه اکوسیستم‌های زمین را تغییر دادند؟

فضولات حیوانات باستانی شاید در نگاه اول موضوع چندان جذابی به نظر نرسد، اما پژوهشی جدید نشان می‌دهد که همین مواد دفعی ممکن است نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش نخستین اکوسیستم‌های دریایی پیچیده روی زمین داشته باشند.

بازسازی چهره «زیبای لولان»؛ زنی ۳۸۰۰ ساله که به طرز عجیبی بدن او در دل کویر سالم ماند

امروز، بانوی لولان تنها یک مومیایی مشهور نیست؛ او پنجره‌ای به جهانی است که حدود چهار هزار سال پیش در میان بیابان‌های آسیای مرکزی وجود داشت؛ جهانی که بخشی از چهره و لباس مردمش، برخلاف بسیاری از آثار آن دوران، در دل شن و نمک برای ما باقی مانده است.

ناهنجاری‌های ستون فقرات گربه‌های دندان‌خنجری؛ روایتی از روزهای پایانی یک شکارچی افسانه‌ای

هنوز مشخص نیست که دقیقاً چه عاملی باعث انقراض گربه‌های دندان خنجری Smilodon fatalis شد. با این حال، پژوهشگران احتمال می‌دهند که تغییرات اقلیمی، فعالیت‌های انسانی و رقابت با سایر شکارچیان در نابودی این گونه نقش داشته باشند.

کشف وزغی ناشناخته از عصر یخبندان در لس‌آنجلس؛ فسیلی کوچک که راز آب‌وهوای گذشته را فاش می‌کند

فسیلی کوچک که سرنخ‌های بزرگی از آب‌وهوای گذشته لس‌آنجلس به دست می‌دهد

حلقه گمشده تکامل اختاپوس‌ها پیدا شد؛ فسیل ۵۲۰ میلیون ساله شکاف تاریخ سرپایان را پر کرد

دیرینه‌شناسان با بررسی فسیلی ۵۲۰ میلیون ساله از چین، قدیمی‌ترین نمونه شناخته‌شده از سیفون؛ ساختاری کلیدی برای تنظیم شناوری در سرپایان، را شناسایی کرده‌اند. این کشف نه‌تنها یکی از مهم‌ترین شکاف‌های تاریخ تکامل اختاپوس‌ها، ماهی‌های مرکب و ناتیلوس‌ها را پر می‌کند، بلکه نشان می‌دهد این نوآوری تکاملی بسیار زودتر از آنچه تصور می‌شد، در اقیانوس‌های دوره کامبرین شکل گرفته است و سرنخ تازه‌ای از نخستین مراحل تکامل این شکارچیان دریایی در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.

چگونه تجربه نزدیک به مرگ یک مهندس عمران به کشف اژد‌های دریایی ژوراسیک در ولز منجر شد!

مهم‌ترین کشف او در ساحل Lavernock Point در جنوب ولز رخ داد: او بخشی از فک یک خزنده دریایی باستانی را پیدا کرد که متعلق به حدود ۲۰۱ میلیون سال پیش بود. این جانور از گروه رومالئوسوروس (Rhomaleosaurus)، یکی از انواع اولیه پلسیوسورها، بود

قدیمی‌ترین پرونده جنایت تاریخ؟ راز اسکلت ۹۰ هزار ساله‌ای که داستان یک حمله مرگبار را فاش کرد

بررسی یک اسکلت ۹۰ هزار ساله نشان می‌دهد شاید یکی از قدیمی‌ترین شواهد خشونت انسانی کشف شده باشد؛ آیا این نخستین پرونده جنایت تاریخ است؟

زمانی که اقیانوس باستانی تتیس، ایران را پوشانده بود چه موجوداتی اینجا زندگی می‌کردند؟

قبل از اینکه به شکل و شمایل کنونی در بیاید یعنی حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون سال پیش تمام این محیط جغرافیایی زیر آب بود و آنچه اکنون ارتفاعات زاگرس نامیده می‌شود زمانی کف اقیانوس تتیس محسوب می‌شد. حالا پرسش این است که زمانی که دریای تتیس سراسر ایران را پوشانده بود چه موجوداتی در جغرافیای ایران زندگی می‌کردند؟ ادامه مطلب را از دست ندهید.

افشای راز تازه انقراض دایناسورها؛ زمین جهنم شد و آنها زنده‌زنده پخته و «برشته» شدند

بر اساس این پژوهش، سیارکی به اندازه تقریبی کوه اورست با سرعتی حدود ۷۲ هزار کیلومتر در ساعت (۴۵ هزار مایل در ساعت) به زمین برخورد کرد. این برخورد هر آنچه را در مسیر خود بود، بخار کرد و تا شعاع حدود ۱۴۵۰ کیلومتری آتش‌سوزی‌های گسترده به راه انداخت.

چکش استخوان فیل ۵۰۰ هزار ساله؛ مدرک جدید نبوغ انسان‌های اولیه کشف شد

باستان‌شناسان در انگلستان چکش استخوانی ۵۰۰ هزار ساله‌ای از استخوان فیل کشف کرده‌اند که قدیمی‌ترین نمونه شناخته‌شده در اروپا است. این ابزار برای تیز کردن ابزار‌های سنگی به کار می‌رفته و نشان می‌دهد انسان‌های اولیه با انتخاب آگاهانه مواد، از مهارت، برنامه‌ریزی و فناوری ابزارسازی بسیار پیشرفته‌ای برخوردار بوده‌اند.

قلعه الموت؛ دژ افسانه‌ای حسن صباح و قلعه حشاشین که پس از ۹ قرن به میراث جهانی یونسکو رسید

سی‌امین اثر ایران با عنوان «دژ الموت و استحکامات دفاعی وابسته به آن» در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد؛ رویدادی که بار دیگر نام یکی از مشهورترین قلعه‌های تاریخی ایران را بر سر زبان‌ها انداخت. قلعه الموت؛ دژ افسانه‌ای حسن صباح در قزوین را بشناسید. تاریخچه، موقعیت جغرافیایی، معماری دفاعی، اسماعیلیان، سقوط به دست مغولان و ثبت جهانی یونسکو.

۱