درخت و جنگل
صنوبر سیتکای جزیره کمبل؛ تنهاترین درخت جهان که خانوادهاش با او هزاران کیلومتر فاصله دارند و مشخص نیست چطور به اینجا رسیده است!
صنوبر سیتکای جزیره کمبل، تنهاترین درخت جهان، دور از زیستگاه طبیعی خود در شرایطی سخت رشد کرده است. این درخت نهتنها نمادی از انزواست، بلکه با ثبت رد کربن-۱۴ ناشی از آزمایشهای هستهای، به نشانگری زنده برای آغاز عصر آنتروپوسن تبدیل شده است.
درختانی که در ایران بیش از ۵۰۰ سال عمر دارند؛ راز زندگی طولانی این درختان چیست؟
در ایران درختانی وجود دارند که بیش از ۵۰۰ سال عمر کردهاند و شاهد زنده تاریخ و طبیعتاند. در این مقاله از راز بقا با سرو ابرکوه، چنارهای کهنسال، زیتونهای هزارساله و بلوطهای زاگرس آشنا میشویم و راز طول عمر شگفتانگیز آنها را بررسی میکنیم.
نخل بلوچستانی؛ نخل افسانهای ایران که سرما، خشکی و گرمای مرگبار را همزمان شکست میدهد
نخل بلوچستانی (Nannorrhops baluchestanica)، نخل افسانهای ایران، با مقاومت بینظیر در برابر گرما، سرما و خشکی، تنها در جنوب شرق کشور میروید. گیاهی کمیاب و شگفتانگیز که نماد پایداری و قدرت طبیعت ایران است.
بائوباب غولپیکر؛ بزرگترین گونه بائوباب در جهان با تنهای بطری شکل که دهها هزار لیتر آب ذخیره میکند و گلهایش فقط یک شب زنده میمانند
بائوبابهای ماداگاسکار درختانی شگفتانگیز و کهن هستند که توانایی ذخیرهی آب، طول عمر هزارساله و ظاهری وارونهمانند دارند. گلهای شبزی و وابسته به خفاشها، تنههای توخالی زنده و نقش حیاتی آنها در فرهنگ و بومشناسی، این درختان را به نمادهایی رازآلود و منحصربهفرد تبدیل کرده است.
درخت بطری یا ماکوندو؛ درخت عجیبی شبیه بطری که در تنهاش آب ذخیره میکند و میتواند خودش را بعد از آسیب بازسازی کند
درخت بطری معروف به پیجیو یا ماکوندو (Macondo)، درختی غولپیکر با تنه بطریمانند بومی جنگلهای بارانی آمریکای مرکزی و جنوبی است. این درخت آب ذخیره میکند، زیستگاه حیات وحش فراهم میکند و در فرهنگ محلی اهمیت دارد. شکل عجیب و توانایی بازسازی آن، ماکوندو را منحصربهفرد کرده است.
درختان تاپروم؛ درختانی عظیم شبیه عضلات بدن انسان که مانند آبشارهای یخزده از دیوارهای معبد سرازیر شده و آن را در آغوش گرفتهاند
معبد تاپروم (Ta Prohm) در کامبوج نماد همزیستی وهمانگیز معماری و طبیعت است؛ جایی که درختان عظیم با ریشههای پیچان، بناهای سنگی امپراتوری خمر را در آغوش گرفتهاند. این ویرانه زنده، ناپایداری تمدنها و صبر خاموش طبیعت را به شکلی شاعرانه و هراسانگیز نشان میدهد.
درخت مورچه؛ درخت معروف به «درخت درد» که محل زندگی مورچههاست و در هنگام تهدید درخت توسط دشمن، ارتش مورچهها حمله میکنند
درخت مورچه (Ant Tree)، درختی گرمسیری از آمریکای مرکزی و جنوبی است که با مورچههای مهاجم همزیستی دارد. ساقههای توخالی پناهگاه مورچههاست و آنها در عوض از درخت دفاع میکنند. این اتحاد، درخت مورچه را به یکی از عجیبترین نمونههای همزیستی در طبیعت تبدیل کرده است.
انار شیطان؛ درخت معروف به «بازمانده کویر» که بیابانهای خشک را آباد میکند و مردم سیستان و بلوچستان از آن قنداق تفنگ میساختند
انار شیطان (Tecomella undulata) یا «سمنگ» که با نامهای پرپوک یا سیمیل نیز خوانده میشود درختی مقاوم و ارزشمند بومی بیابانهای هند، پاکستان و جنوبشرق ایران است که با ریشههای عمیق، تاج گسترده و گلهای نارنجیاش نقش مهمی در جلوگیری از بیابانزایی و پشتیبانی از حیات بیابانی دارد. چوب سخت و بادوام آن قرنها در ساختوساز و صنایع دستی استفاده شده، اما بهرهبرداری بیرویه و باززایی کم، این گونه را به درختی آسیبپذیر و نیازمند حفاظت تبدیل کرده است.
درخت معمای میمون؛ درخت زرهپوش افسانهای با ۱۰۰۰ سال سن که سرمای منفی ۲۰ درجه را تاب میآورد و میشود آن را در اردبیل کاشت
درخت معمای میمون (Monkey puzzle tree) گونهای کمیاب، مقاوم و هزارساله است که سرمای ۲۰- درجه را تحمل میکند. این درخت با رشد کند، ظاهر خارقالعاده و سازگاری بالا، گزینهای محبوب برای فضای سبز در اروپا، آمریکا و کانادا است.
خَلَنگ درختی؛ درختی که چوب آن در شصت سالگی برداشت میشود و در آتش نمیسوزد و با آن پیپهای کلکسیونی ۶ میلیارد تومانی میسازند
خَلَنگ درختی (Erica arborea)، معروف به درخت هیت (tree heath) یا ریشه بریار (briar root)، یک بوته یا درختچه همیشهسبز مدیترانهای است. این گیاه مقاوم به خشکی و سرما، گلهای معطر و چوب متراکم دارد که برای ساخت پیپهای بریار مشهور است. علاوه بر کاربرد صنعتی و باغبانی، در حفظ تنوع زیستی و کنترل فرسایش نقش دارد. ویژگیهای عجیب آن شامل باززایی پس از آتش، چوب مقاوم و گلهای رنگارنگ است.
ویدیوهای برگزیده
