انقراض
ناجوردندان؛ دایناسور کوتوله با چهره ترسناک کوچکتر از گربه خانگی که منقاری شبیه طوطی و دندانهایی شبیه پستانداران و نیشهایی مانند شمشیر داشت
دایناسور کوتوله یا ناجوردندان که در زبان علمی به هتِرودونتوسوروس (Heterodontosaurus) معروف است دایناسوری کوچک از ژوراسیک آغازین بود که بهخاطر دندانهای متفاوت، نیشهای عجیب و سیستم جویدن پیشرفته شهرت دارد. این دایناسور احتمالاً گیاهخوار یا همهچیزخوار بوده و با وجود جثه کوچک، سازگاریهای تکاملی شگفتانگیزی داشته است.
آرکئوپتریکس؛ پرندهای عجیب با دندانهای روی سقف دهان و زبان متحرک که ۱۵۰ میلیون سال پیش در آلمان زندگی میکرد
آرکئوپتریکس، پرندهای اولیه با ویژگیهای شگفتانگیز مانند پاپیلاهای دهانی (گیرنده و هدایتکننده غذا)، زبان متحرک و اندام نوک پرنده، پلی میان دایناسورها و پرندگان مدرن است. این یافتهها رازهای تکامل پرواز و تغذیه در نخستین پرندگان را آشکار میکند.
راز موجود غولآسای ۴۲۰ میلیون ساله که در هیچ دستهای جا نمیگیرد؛ کشف شاخهای ناشناخته از حیات که علم را شوکه کرد
پروتوتاکسیتس (Prototaxites)، موجودی غولپیکر از ۴۲۰ میلیون سال پیش، دانشمندان را سردرگم کرده است. پژوهشهای جدید نشان میدهد این جاندار عجیب شاید نه گیاه بوده، نه قارچ؛ بلکه شاخهای کاملاً ناشناخته از حیات که امروز هیچ نمونه زندهای ندارد.
تحلیل ژنوم ۱۴۴۰۰ ساله از معده یک گرگ باستانی؛ چرا کرگدنهای پشمالو ناپدید شدند؟
دانشمندان با تحلیل ژنوم کرگدن پشمالوی ۱۴۴۰۰ ساله از معده یک توله گرگ، به سرنخهایی درباره دلیل انقراض سریع این حیوانات عصر یخبندان دست یافتند. یافتهها نشان میدهد تغییرات اقلیمی، عامل اصلی نابودی آنها بوده است.
وقتی اروپا و ایران پر از فیل بود؛ آیا انسانهای اولیه و نئاندرتالها همزمان با ماموتهای غولپیکر زندگی میکردند؟
فیلسانان غولپیکر در دوران نئاندرتالها و انسانهای اولیه فقط در آفریقا نبودند؛ از اروپا و ایران تا آسیا و قاره آمریکا زندگی میکردند. در این مقاله از راز بقا با پراکندگی، گونهها و نقش آنها در زندگی انسانهای نخستین آشنا شوید.
بزمجه باستانی؛ برادر بزرگتر و ۵۰۰ کیلویی اژدهای کومودو که انسانهای اولیه را شکار میکرد و عاشق گوشت انسان بود
بزمجه باستانی (Megalania) بزرگترین مارمولک خشکیزی تاریخ بود که در پلیستوسن استرالیا میزیست. در این مقاله با اندازه، شیوه شکار، رازهای انقراض و برخورد احتمالی آن با انسانهای نخستین آشنا میشوید.
موساسور؛ مارمولک ۱۷ متری و ترسناکترین شکارچی دریایی که حتی دایناسور هم شکار میکرد و ۶۶ میلیون سال پیش منقرض شد
موساسور (Mosasaurus) یکی از بزرگترین شکارچیان دریایی کرتاسه پسین بود که بین ۸۲ تا ۶۶ میلیون سال پیش میزیست. این خزنده عظیم با بدن آبگریز، دندانهای خنجری و دم هلالیشکل، در اقیانوسها فرمانروایی میکرد و طعمههایی مانند ماهی، لاکپشت و آمونیت شکار میکرد. موساسور از مارمولکهای خشکیزی تکامل یافته بود و در رویداد انقراض ۶۶ میلیون سال پیش منقرض شد.
شیاردَد؛ غول زرهپوش ۹۰۰ کیلویی با لاک استخوانی و دمی شبیه گرز که در برابر شکارچیان یک دژ مستحکم بود و ۱۰ هزار سال پیش منقرض شد
شیاردَد یا گلیپتوتریوم (Glyptotherium) پستانداری غولپیکر و زرهپوش از عصر یخبندان بود که در مناطق مختلف آمریکا زندگی میکرد. این جانور با لاک استخوانی، دندانهای همیشه در حال رشد و دم زرهدار، یکی از عجیبترین گیاهخواران باستانی محسوب میشود. سبک زندگی آرام، تغذیه از گیاهان سخت و نقش اکولوژیک مهم از ویژگیهای آن بود. گلیپتوتریوم حدود ۱۰ هزار سال پیش بر اثر تغییرات اقلیمی و عوامل انسانی منقرض شد.
یی؛ کوچکترین دایناسور دنیا با ۳۸۰ گرم وزن که دستهایش فلزی بود و چهرهای شبیه دایناسور، خفاش و سنجاب پرنده داشت
«یی» (Yi) دایناسور عجیبی از ژوراسیک پسین چین، یکی از شگفتانگیزترین کشفیات تکاملی است. این دایناسور کوچک با بالهای غشایی شبیه خفاش و پرهای ابتدایی، ترکیبی نادر و منحصربهفرد ایجاد کرده است. «یی» با توانایی سرخوردن میان درختان، نگاه تازهای به مسیرهای متفاوت تکامل پرواز ارائه میدهد و یکی از مهمترین نمونههای اسکانسوریوپتریجیدها محسوب میشود.
خرس پوزهکوتاه؛ بزرگترین خرس تاریخ سیاره زمین که ۱۰۰۰ کیلو وزن داشت و کابوس انسانهای اولیه بود
خرس پوزهکوتاه (Arctodus simus)؛ غول عصر یخبندان با جثهای عظیم و رفتار همهچیزخوار که حدود ۱۱ هزار سال پیش منقرض شد. ویژگیها، زیستگاه، رژیم غذایی و رازهای علمی این خرس شگفتانگیز را در این مقاله از راز بقا بخوانید.
