راز بقا: پژوهشگران در سال ۲۰۲۱ موفق شدند گونهای گیاهی جدید و ناشناخته را در ارتفاعات حدود سههزار متری کوه تختهولیان واقع در البرز مرکزی کشف کنند که بعدها با نام علمی Tragopogon taleghanensis به دنیای علم معرفی شد. این گیاه در زبان بومی و فارسی محلی به شنگ مشهور است. شنگ گیاهی از سردهٔ شنگها و خانوادهٔ کاسنیان است.این گیاه در فاصلهٔ اردیبهشت تا تیرماه ظاهر میشود. شنگ در برخی نقاط ایران مصرف خوراکی دارد.
این گیاه ظریف و کوهستانی که متعلق به خانواده کاسنیان است، ویژگیهای ساختاری متفاوتی نسبت به سایر گونههای مشابه دارد و فصلی کوتاه برای رشد و گلدهی در خرداد و تیر ماه دارد. با ثبت این نمونه جدید، تعداد گونههای این جنس گیاهی در ایران به بیستوهفت مورد افزایش یافت که یازده گونه از آن بومزاد کشور هستند.
با این حال، دامنه پراکنش این گل محدود به مساحتی بسیار ناچیز است و همین امر باعث شد تا طبق استانداردهای جهانی در وضعیت بحرانی انقراض قرار گیرد. عوامل انسانی مخربی نظیر چرای بیرویه دام و عملیات جادهسازی بهطور جدی زیستگاه این گونه منحصربهفرد را تهدید میکنند. این کشف ارزشمند نهتنها بر اهمیت استمرار پژوهشهای میدانی در کوهستانهای ایران تأکید میکند، بلکه ضرورت حفاظت فوری از اینگونههای نادر و ناشناخته را آشکار میسازد.