راز بقا: یک تیم اکتشافی بینالمللی برای نخستین بار بهطور گسترده، ذخایر پنهان آب شیرین زیر بستر اقیانوس را مستندسازی کرده و درباره سیستمی که همچنان تا حد زیادی ناشناخته است، درکی تازه ارائه میدهد.
نزدیک به ۷۰ درصد سطح سیاره ما را آب تشکیل میدهد، اما آب در عین حال، در آبخوانهای زیرزمینی نیز ذخیره میشود.
بسیاری از جوامع ساحلی برای تامین آب شیرین خود به این آبخوانها وابستهاند.
اینکه این آبخوانها در منطقه ساحلی [یا اصطلاحا فراساحل]تا نواحی دارای آب شیرینشده و اندکی شور زیر بستر دریا ادامه مییابند، مدتها است شناخته شده، اما این نواحی تاکنون عملا ناشناخته باقی مانده بودند.
تیم اکتشافی ۵۰۱ برنامه بینالمللی کشف اقیانوس اکنون آب شیرین را در ناحیهای حدود ۲۰۰ متر زیر بستر دریا مستندسازی و نمونهبرداری کرده است. نمونههای رسوبی برداشتشده از زیر بستر اقیانوس در سواحل نیوانگلند برای نخستین بار وجود سامانههای آب شیرین نزدیک ساحل را تایید کردهاند.
پژوهشگران گفتند این یافتهها میتواند درباره آبخوانهای پنهان مشابه در سراسر جهان شناخت بیشتری فراهم کند.
دانشمندان در بررسیهای جاری، امیدوارند از آبی که درون رسوبات ذخیره شده است، نمونهبرداری کنند؛ از جمله از لایههای شنی که بهعنوان آبخوان عمل میکنند و آب را زیر بستر دریا در جای خود نگه میدارند؛ لایههایی که به آنها «آکویتارد» (aquitard) گفته میشود.
براندون دوگان، زمینشناس از دانشکده معدن کلرادو، گفت: «از اینکه دیدیم آب شیرینشده در چند نوع رسوب وجود دارد، هم دریایی و هم خشکی، هیجانزده شدیم». «وجود آب شیرینشده در چنین مواد متفاوتی به ما کمک خواهد کرد از شرایطی که این آب در آن مواد جایگذاری شده است، شناخت پیدا کنیم.»
پژوهشگران میگویند از آنجا که بسیاری از مناطق ساحلی برای تامین آب شیرین خود به آبهای زیرزمینی اتکا دارند، این یافتهها از نظر اجتماعی اهمیت بالایی دارد.
ساحل شمالشرقی ایالات متحده یکی از مناطقی است که بیشترین بررسیها روی آن صورت گرفته و تصور میشود دارای ذخایر آب شیرین فراساحلی باشد. براوردها نشان میدهد که ممکن است نزدیک به هزار و ۳۰۰ کیلومترمکعب آب شیرین محبوس در امتداد حاشیه قارهای اقیانوس اطلس، میان نیوجرسی و مین (Maine)، وجود داشته باشد.
برای روشن شدن مقیاس این موضوع، پژوهشگران میگویند شهر نیویورک هر سال ۱.۵ کیلومترمکعب آب شیرین، یا حدود ۱.۵ تریلیون لیتر، مصرف میکند.
سارا دیویس، رسوبشناس از دانشگاه لستر، گفت: «تیم اکتشافی ۵۰۱ از همان آغاز نوآورانه بود و ابزارهای جدید، روشهای جدید و همکاریهای تازهای را میان پژوهشگران حوزه حفاری اقیانوس ایجاد کرد.»
تحقیقاتی که حدود ۴۰ پژوهشگر از ۱۳ کشور در حال اجرای آناند، ممکن است این موضوع را آشکار کند که مواد مغذی چگونه در رسوبات فلات قارهای زمین گردش پیدا میکنند و این فرایندها چگونه اکوسیستمهای اقیانوسی را شکل میدهند.
دکتر دیویس گفت: «فعالیتهای انجامشده در خشکی این روند را [در ادامه عملیات دریایی] پیش میبرند و مغزهها از هماکنون در حال آشکار کردن داستانی هیجانانگیزند.»
[توضیح: مغزه یا اصطلاحا «کُر» (Core) به نمونهای استوانهای از لایههای زیرین زمین گفته میشود که طی عملیات حفاری، به سطح زمین منتقل میشود]
منبع: ایندیپندنت