تمساحهایی که اقیانوس را فتح کردند؛ راز حضور تمساحهای آبشور در سیشل چیست؟
داستان شگفتانگیز تمساحهای آبشور که هزاران کیلومتر شنا کردند تا به سیشل برسند؛ پژوهشهای دیانای راز حضور و نابودی آنها را فاش میکند و نشان میدهد انسان چگونه میتواند سرنوشت حیاتوحش را تغییر دهد.
راز بقا: تصور کنید خزندهای عظیمالجثه، هزاران کیلومتر در آبهای آزاد اقیانوس شنا کند، از میان موجها و جریانهای دریایی عبور کند و خود را به جزایری دورافتاده برساند؛ جایی که هیچ انسانی هنوز قدم نگذاشته است. این داستان تخیلی نیست، بلکه واقعیتی علمی دربارهٔ تمساحهای آبشور است؛ شکارچیانی که زمانی قلمروشان بسیار گستردهتر از امروز بود.
به گزارش راز بقا، پژوهشهای ژنتیکی جدید نشان میدهد تمساحهای آبشور در گذشته تا جزایر دورافتادهٔ سیشل نیز گسترش داشتهاند؛ جزایری در غرب اقیانوس هند که امروزه دیگر هیچ تمساح بومیای در آنها دیده نمیشود. اما این خزندگان چگونه به آنجا رسیدند؟ و چرا ناپدید شدند؟
سیشل؛ بهشتی که زمانی قلمرو تمساحها بود
امروزه سیشل بیشتر با سواحل رؤیایی، طبیعت بکر و گردشگری لوکس شناخته میشود. اما اسناد تاریخی و یادداشتهای سفر بیش از ۲۵۰ سال پیش نشان میدهد این جزایر زمانی میزبان جمعیت قابلتوجهی از تمساحها بوده است.
وقتی انسانها در اواخر قرن هجدهم به سیشل رسیدند، خیلی زود این شکارچیان بزرگ را از میان بردند. دلیلش احتمالاً ترکیبی از ترس، شکار برای پوست و از بین بردن تهدیدهای احتمالی برای سکونتگاههای انسانی بوده است. در نهایت، تمساحهای سیشل کاملاً منقرض شدند.
تنها یادگار آنها چند جمجمه و بقایای استخوانی است که امروز در موزههایی در سیشل، لندن و پاریس نگهداری میشود.
راز هویت واقعی تمساحهای سیشل
سالها دانشمندان تصور میکردند این تمساحها از نوع تمساح نیل بودهاند که از آفریقا به این جزایر رسیدهاند. اما در دههٔ ۱۹۹۰ بررسی ویژگیهای ظاهری استخوانها نشان داد این فرضیه احتمالاً اشتباه است و آنها به تمساحهای آبشور شباهت بیشتری دارند.
با این حال، ظاهر همیشه گویای همهچیز نیست. برای رسیدن به پاسخ قطعی، دانشمندان به سراغ ژنتیک رفتند.
دیانای چه میگوید؟
در پژوهشی که نتایجش در نشریهٔ علمی Royal Society Open Science منتشر شد، محققان دیانای میتوکندریایی استخراجشده از بقایای تمساحهای موزهای را بررسی کردند.
آنها این دادهها را با دیانای تمساحهای آبشور امروزی مقایسه کردند؛ تمساحهایی که اکنون در هند، جنوب شرق آسیا، استرالیا و جزایر اقیانوس آرام زندگی میکنند.
نتیجه شگفتانگیز بود: تمساحهای سیشل از نظر ژنتیکی تقریباً با تمساحهای آبشور یکسان بودند. یعنی آنها در واقع غربیترین جمعیت شناختهشدهٔ این گونه به شمار میرفتند.
سفری باورنکردنی روی آبهای آزاد
برآورد دانشمندان نشان میدهد اجداد این تمساحها برای رسیدن به سیشل دستکم حدود ۳۰۰۰ کیلومتر مسیر دریایی را طی کردهاند. این مسافت برای بسیاری از جانوران غیرممکن است، اما تمساحهای آبشور ویژگیهایی دارند که آنها را به مسافران دریایی توانمندی تبدیل میکند.
یکی از مهمترین سازگاریهای آنها وجود غدد نمکی ویژه روی زبان است. این غدد کمک میکند نمک اضافی بدن دفع شود و حیوان بتواند مدت طولانی در آب شور زنده بماند.
همچنین این تمساحها شناگران بسیار خوبی هستند و میتوانند از جریانهای اقیانوسی برای جابهجایی در مسافتهای طولانی استفاده کنند. برخی مطالعات حتی نشان دادهاند تمساحهای آبشور میتوانند هفتهها در دریا سرگردان بمانند.
گسترهای بزرگتر از تصور ما
یافتههای ژنتیکی نشان میدهد گسترهٔ تاریخی تمساحهای آبشور از شرق تا غرب بیش از ۱۲ هزار کیلومتر بوده است. این یعنی آنها زمانی تقریباً سراسر منطقهٔ هند–اقیانوس آرام را در بر میگرفتند.
چنین پراکندگی وسیعی نشاندهندهٔ تحرکپذیری بالای این گونه است. برخلاف بسیاری از خزندگان که قلمروهای محدود دارند، تمساحهای آبشور توانایی جابهجایی بین زیستگاههای دور از هم را داشتهاند.
چرا دیگر تمساحی در سیشل نیست؟
پاسخ کوتاه: انسان.
با ورود انسانها، شکار بیرویه و نابودی زیستگاهها باعث شد این جمعیت کوچک و دورافتاده تاب نیاورد. جمعیتهای جزیرهای معمولاً آسیبپذیرترند، چون تنوع ژنتیکی کمتری دارند و جایگزینی برای افراد از دسترفته وجود ندارد.
در نتیجه، تمساحهای سیشل در مدت نسبتاً کوتاهی کاملاً از بین رفتند.
هنوز همهچیز را نمیدانیم
دانشمندان تأکید میکنند بررسی دیانای میتوکندریایی فقط بخشی از تصویر را نشان میدهد، چون این نوع دیانای فقط از مادر به ارث میرسد. برای درک کامل تفاوتهای جمعیتی، لازم است دیانای هستهای هم بررسی شود.
ممکن است در آینده مشخص شود جمعیتهای مختلف تمساحهای آبشور تفاوتهای منطقهای ظریفی داشتهاند که فعلاً از دید ما پنهان مانده است.
درسی از گذشته برای امروز
داستان تمساحهای سیشل فقط دربارهٔ یک خزندهٔ منقرضشده نیست. این داستان نشان میدهد:
طبیعت تواناییهای شگفتانگیزی دارد
گونهها میتوانند بسیار فراتر از تصور ما گسترش یابند
و مهمتر از همه، انسان میتواند در مدت کوتاهی سرنوشت یک جمعیت جانوری را تغییر دهد
شاید اگر انسانها دیرتر به سیشل میرسیدند، امروز این جزایر یکی از عجیبترین زیستگاههای تمساحهای جهان بود.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
تمساح کوتوله غار؛ تمساحی نارنجی که در مدفوع خفاش زندگی میکند و تاریکی از او موجودی ترسناک ساخته است!
ملک دینار شجره پدر تمساحهای ایران؛ پیرمرد بلوچی که زبان تمساحها را میفهمد!
تخم تمساح؛ غذای لوکس و عجیب در استرالیا و تایلند که هر دانه آن ۱۱ میلیون تومان قیمت دارد!
هنری؛ پیرترین تمساح دنیا با ۱۲۴ سال سن که از ۶ همسر بیش از ۱۰ هزار فرزند دارد و همچنان سالم است
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان