بهزاد عظیمی؛ روایت عکاس جوانی که سال‌ها در طبیعت به دنبال «عروس خاورمیانه» بود

راز بقا: در میان عکاسان حیات‌وحش، گاهی افرادی هستند که فعالیتشان فراتر از ثبت چند تصویر زیباست؛ عکاسانی که دوربین را به ابزاری برای شناخت، معرفی و حفاظت از طبیعت سرزمینشان تبدیل کرده‌اند. بهزاد عظیمی، عکاس جوان حیات‌وحش ساکن جوانرود، یکی از همین افراد است.

او طی سال‌های گذشته بخش قابل توجهی از وقت و انرژی خود را صرف طبیعت منطقه محل زندگی‌اش کرده؛ منطقه‌ای که مانند بسیاری از زیست‌بوم‌های کشور، با آسیب‌ها و فشار‌های مختلف انسانی روبه‌روست. فعالیت‌های او بدون هیاهو و بدون برخورداری از حمایت‌های گسترده انجام شده و بیشتر بر تلاش شخصی، شناخت میدانی و علاقه عمیق به طبیعت استوار بوده است.

عظیمی در کنار عکاسی، تلاش کرده با ثبت تصاویر حیات‌وحش و انتشار آنها، بخشی از زیبایی‌های کمتر دیده‌شده منطقه را به جامعه معرفی کند. این تصاویر تنها جنبه زیبایی‌شناسانه ندارند؛ هر عکس می‌تواند بخشی از یک روایت بزرگ‌تر درباره ارزش زیستگاه‌ها و ضرورت حفاظت از آنها باشد.

سال‌ها جست‌و‌جو برای یک پرنده خاص

یکی از تازه‌ترین موفقیت‌های این عکاس، ثبت مجموعه‌ای چشمگیر از تصاویر باقرقره شکم‌سفید (Pterocles alchata) است؛ پرنده‌ای زیبا و نسبتاً کم‌حضور در قاب عکاسان حیات‌وحش که در ایران با نام «کوکر شکم‌سفید» نیز شناخته می‌شود.

رسیدن به چنین تصاویری حاصل یک حضور اتفاقی در طبیعت نیست. شناخت رفتار گونه، بررسی زیستگاه، پیدا کردن مسیر‌های رفت‌وآمد، شناخت زمان مناسب حضور پرنده و سال‌ها تجربه میدانی، همگی در ثبت چنین تصاویری نقش دارند. به همین دلیل، ارزش این مجموعه تنها در کیفیت فنی عکس‌ها خلاصه نمی‌شود؛ پشت هر تصویر، ساعت‌ها جست‌و‌جو، صبر و شناخت طبیعت نهفته است.

برای عکاسی از پرندگانی مانند باقرقره شکم‌سفید، نزدیک شدن بدون رعایت اصول می‌تواند موجب برهم خوردن آرامش گله و ترک زیستگاه شود؛ بنابراین عکاسی مسئولانه، حفظ فاصله و احترام به رفتار طبیعی حیوان اهمیت زیادی دارد؛ موضوعی که می‌تواند تفاوت میان یک عکس صرفاً زیبا و یک تصویر ارزشمند از حیات‌وحش را رقم بزند.

باقرقره شکم‌سفید؛ «عروس خاورمیانه»

باقرقره شکم‌سفید یکی از زیباترین پرندگان وابسته به زیست‌بوم‌های خشک و نیمه‌خشک است. این پرنده جثه‌ای جمع‌وجور، بال‌هایی بلند و نوک‌تیز و زیرتنه‌ای سفید دارد و معمولاً به صورت گروهی دیده می‌شود. زیستگاه اصلی آن را دشت‌های باز، استپ‌های خشک، مناطق شنی و برخی نواحی نیمه‌بیابانی تشکیل می‌دهند.

این گونه در بخش‌هایی از جنوب اروپا، شمال آفریقا، خاورمیانه و آسیای مرکزی پراکنش دارد و در ایران نیز در بخش‌هایی از شرق، مرکز، جنوب و جنوب‌غرب کشور گزارش شده است. زیستگاه‌های باز و کم‌پوشش، به‌ویژه دشت‌های خشک و نواحی شنی، برای آن اهمیت زیادی دارند.

باقرقره‌ها پرندگانی اجتماعی هستند و گاه در گله‌های بزرگ مشاهده می‌شوند. رژیم غذایی آنها عمدتاً از دانه‌ها و مواد گیاهی تشکیل می‌شود و برای تولیدمثل نیز روی زمین، در زیستگاه‌های باز، آشیانه می‌سازند.

با وجود پراکنش نسبتاً گسترده، جمعیت باقرقره شکم‌سفید در بخش‌هایی از محدوده حضورش با کاهش روبه‌رو شده و شکار بی‌رویه و تخریب و تغییر زیستگاه‌های استپی و بیابانی از مهم‌ترین تهدید‌های مطرح‌شده برای آن در ایران هستند.

ثبت چنین تصاویری از این پرنده، به‌ویژه در زیستگاه‌های کمتر شناخته‌شده، می‌تواند فراتر از یک موفقیت شخصی برای عکاس باشد؛ این عکس‌ها فرصتی هستند برای اینکه مردم با گونه‌هایی آشنا شوند که شاید پیش از این حتی نامشان را هم نشنیده باشند.

بهزاد عظیمی از آن دسته عکاسانی است که ارزش کارش را باید نه فقط در قاب نهایی عکس، بلکه در سال‌ها حضور در طبیعت، شناخت منطقه، جست‌وجوی بی‌وقفه و تلاشی که برای آگاهی‌رسانی درباره طبیعت زادگاهش انجام داده جست‌و‌جو کرد؛ تلاشی آرام و بی‌حاشیه که شاید بیش از هر چیز، از علاقه واقعی به سرزمینی می‌آید که هنوز برای حفظش به چنین دلسوزانی نیاز دارد.