مورچه؛ راز زندگی اجتماعی حشره‌ای که با همکاری بر طبیعت حکومت می‌کند

مورچه‌ها از آن دسته موجوداتی هستند که ممکن است بارها در گوشه‌ای از خانه، روی تنه درخت یا در مسیر باریکی میان سنگ‌ها دیده باشیم، بی‌آنکه به دنیای پیچیده پشت این رفت‌وآمدهای ظاهراً ساده توجه کنیم. هر مورچه به‌تنهایی جثه کوچکی دارد، اما وقتی صدها، هزاران یا حتی میلیون‌ها مورچه در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند، مجموعه‌ای شکل می‌گیرد که می‌تواند لانه‌هایی پیچیده بسازد، منابع غذایی را پیدا کند، از قلمرو خود دفاع کند و با تغییر شرایط محیطی سازگار شود.

مورچه‌ها از موفق‌ترین گروه‌های حشرات اجتماعی روی زمین هستند. آن‌ها در جنگل‌های بارانی، بیابان‌ها، علفزارها، کوهستان‌ها و حتی محیط‌های شهری زندگی می‌کنند. برخی دانه جمع می‌کنند، برخی شکارچی‌اند، بعضی از حشرات دیگر نگهداری می‌کنند و گروهی نیز قارچ پرورش می‌دهند. این تنوع رفتاری نشان می‌دهد که مورچه‌ها فقط حشرات کوچکی نیستند که به دنبال غذا حرکت می‌کنند؛ آن‌ها در طول میلیون‌ها سال، راهکارهای گوناگونی برای زنده ماندن در محیط‌های متفاوت تکامل داده‌اند.

راز موفقیت مورچه‌ها را باید در ترکیبی از زندگی اجتماعی، ارتباط شیمیایی، تقسیم کار و توانایی واکنش جمعی جست‌وجو کرد. بااین‌حال، همه مورچه‌ها رفتار یکسانی ندارند و ساختار کلونی، شیوه تغذیه و روش دفاع در گونه‌های مختلف می‌تواند تفاوت زیادی داشته باشد.

مورچه چیست و به کدام گروه جانوری تعلق دارد؟

مورچه‌ها حشراتی از خانواده مورچگان (Formicidae) و راسته بال‌غشاییان (Hymenoptera) هستند؛ گروهی که زنبورها و زنبورهای وحشی نیز در آن قرار می‌گیرند. بدن مورچه مانند دیگر حشرات از سه بخش اصلی تشکیل شده است: سر، سینه و شکم. این حشره شش پا، یک جفت شاخک و اسکلت خارجی سختی دارد که از بدنش محافظت می‌کند.

شاخک‌های مورچه اهمیت ویژه‌ای دارند. مورچه‌ها با کمک آن‌ها نشانه‌های شیمیایی محیط را دریافت می‌کنند، با هم‌نوعان خود تماس برقرار می‌کنند و اطلاعاتی درباره غذا، مسیر حرکت یا حضور تهدیدها به دست می‌آورند. حس بویایی در زندگی آن‌ها نقشی اساسی دارد و بسیاری از رفتارهای اجتماعی مورچه‌ها به شناسایی ترکیبات شیمیایی وابسته است.

اندازه مورچه‌ها با توجه به گونه بسیار متفاوت است. بعضی گونه‌ها کمتر از چند میلی‌متر طول دارند، درحالی‌که برخی مورچه‌های بزرگ به چند سانتی‌متر می‌رسند. رنگ بدن نیز از زرد و قرمز تا قهوه‌ای و سیاه متغیر است.

یکی از ویژگی‌های قابل توجه مورچه‌ها، بخش باریک میان سینه و شکم است که در بسیاری از گونه‌ها به شکل یک یا دو گره کوچک دیده می‌شود. این ساختار در شناسایی مورچه‌ها و تمایز آن‌ها از برخی حشرات مشابه اهمیت دارد.

ملکه مورچه؛ فرمانروای لانه یا مادر یک کلونی؟

وقتی صحبت از مورچه‌ها می‌شود، معمولاً تصویری از ملکه‌ای بزرگ در مرکز لانه شکل می‌گیرد که به همه مورچه‌ها فرمان می‌دهد. واقعیت زیستی پیچیده‌تر از این تصویر است. ملکه در بسیاری از گونه‌ها نقش اصلی را در تولیدمثل کلونی بر عهده دارد، اما لزوماً رهبر تصمیم‌گیرنده‌ای نیست که مانند یک فرمانده به کارگران دستور بدهد.

در بسیاری از گونه‌ها، ملکه پس از جفت‌گیری تخم‌گذاری می‌کند و کارگرها وظایفی مانند تغذیه لاروها، نگهداری از لانه، یافتن غذا و دفاع را انجام می‌دهند. در برخی گونه‌ها بیش از یک ملکه در کلونی وجود دارد و در بعضی دیگر، ساختار تولیدمثلی کلونی شکل‌های متفاوتی دارد.

ملکه‌های بالدار و نرهای بالدار معمولاً در دوره تولیدمثل ظاهر می‌شوند. آن‌ها در پرواز جفت‌گیری یا تجمع‌های تولیدمثلی شرکت می‌کنند؛ الگویی که بسته به گونه و شرایط محیطی متفاوت است. پس از جفت‌گیری، ماده‌ای که قرار است ملکه یک کلونی تازه شود، در بسیاری از گونه‌ها بال‌های خود را از دست می‌دهد و به دنبال محل مناسبی برای تأسیس لانه می‌گردد.

در تعدادی از گونه‌ها، ملکه جدید در آغاز به‌تنهایی از نخستین تخم‌ها و لاروهای خود مراقبت می‌کند و از ذخایر انرژی بدنش بهره می‌گیرد. پس از ظهور نخستین کارگرها، آن‌ها به تدریج مسئولیت جست‌وجوی غذا و نگهداری از نسل‌های بعدی را بر عهده می‌گیرند.

عمر ملکه‌ها نیز در گونه‌های مختلف تفاوت دارد. برخی از آن‌ها ممکن است چندین سال و در شرایط مناسب حتی بیش از یک دهه زنده بمانند؛ درحالی‌که عمر کارگرها معمولاً کوتاه‌تر است و به گونه، وظیفه و شرایط محیطی بستگی دارد.

مورچه‌های کارگر؛ نیروی اصلی زندگی در کلونی

در بسیاری از کلونی‌های مورچه، بیشتر فعالیت‌های روزانه را کارگرها انجام می‌دهند. کارگرها معمولاً ماده‌هایی هستند که توانایی تولیدمثل آن‌ها کاهش یافته یا از نظر زیستی نابارورند، هرچند وضعیت تولیدمثلی در تمام گونه‌ها یکسان نیست.

کارهای کلونی می‌تواند شامل یافتن غذا، حمل مواد، مراقبت از تخم‌ها و لاروها، پاک‌سازی لانه، تعمیر مسیرها و مقابله با دشمنان باشد. در برخی گونه‌ها، کارگرها تقریباً هم‌اندازه‌اند و وظایف خود را با توجه به سن، شرایط و نیاز کلونی تغییر می‌دهند. در گونه‌های دیگر، تفاوت اندازه و شکل بدن کارگرها آشکار است و گروه‌هایی با توانایی‌های تخصصی‌تر دیده می‌شوند.

برای مثال، در بعضی گونه‌ها کارگرهای بزرگ‌تر با سر و آرواره‌های قدرتمند می‌توانند در خرد کردن دانه‌های سخت یا دفاع از لانه نقش داشته باشند. در گونه‌های دیگر، مورچه‌های کوچک‌تر بیشتر به مراقبت از نوزادان یا فعالیت در بخش‌های داخلی لانه می‌پردازند.

این تقسیم کار به کلونی کمک می‌کند وظایف گوناگون را به‌صورت هم‌زمان انجام دهد. بااین‌حال، مورچه‌ها برای اجرای یک نقشه مرکزی از پیش تعیین‌شده منتظر فرمان نمی‌مانند. بخش زیادی از هماهنگی آن‌ها از تعامل‌های محلی، نشانه‌های شیمیایی و واکنش به شرایط محیطی شکل می‌گیرد.

مورچه‌ها چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند؟

مورچه‌ها برای یافتن غذا و هماهنگی فعالیت‌های کلونی، از مجموعه‌ای از نشانه‌های شیمیایی و تماس‌های بدنی استفاده می‌کنند. یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی آن‌ها فرومون‌ها هستند؛ ترکیبات شیمیایی‌ای که مورچه‌ها تولید می‌کنند و هم‌نوعانشان می‌توانند آن‌ها را تشخیص دهند.

وقتی یک مورچه کارگر منبع غذایی مناسبی پیدا می‌کند، ممکن است در مسیر بازگشت به لانه فرومون ردپا بر جای بگذارد. مورچه‌های دیگر با دنبال کردن این مسیر می‌توانند به منبع غذا برسند. اگر مسیر همچنان مفید باشد، رفت‌وآمد مورچه‌ها ممکن است آن را تقویت کند. در مقابل، با کاهش ارزش منبع غذایی یا تبخیر نشانه‌های شیمیایی، مسیر به‌تدریج اهمیت خود را از دست می‌دهد.

این سازوکار توضیح می‌دهد که چرا گاهی مورچه‌ها در یک خط منظم حرکت می‌کنند. چنین رفتاری لزوماً به معنای وجود یک راهبر مشخص نیست؛ بلکه نتیجه تعامل میان مورچه‌ها و نشانه‌های باقی‌مانده در محیط است.

مورچه‌ها همچنین می‌توانند از تماس شاخک‌ها، ترکیبات شیمیایی سطح بدن و دیگر نشانه‌ها برای تشخیص هم‌لانه‌ای‌ها استفاده کنند. در برخی گونه‌ها، بوی ویژه کلونی به شناسایی اعضای خودی و تمایز آن‌ها از مورچه‌های بیگانه کمک می‌کند.

لانه مورچه‌ها؛ شهری زیر پای انسان

لانه مورچه‌ها از نظر شکل و پیچیدگی تنوع زیادی دارد. برخی گونه‌ها در خاک لانه می‌سازند، برخی زیر سنگ‌ها پناه می‌گیرند و گروهی در چوب پوسیده، تنه درخت یا فضاهای طبیعی دیگر زندگی می‌کنند. بعضی مورچه‌ها نیز با استفاده از برگ‌ها و مواد گیاهی، ساختارهای لانه‌ای متفاوتی ایجاد می‌کنند.

در لانه‌های زیرزمینی، تونل‌ها و اتاقک‌ها می‌توانند برای نگهداری نوزادان، استراحت، ذخیره غذا یا جابه‌جایی استفاده شوند. عمق و شکل لانه به نوع خاک، رطوبت، دما و ویژگی‌های گونه وابسته است. بنابراین، همه لانه‌های مورچه‌ها ساختاری یکسان یا شبکه‌ای بسیار عمیق ندارند.

مورچه‌ها گاهی خاک حفاری‌شده را به سطح می‌آورند و توده‌هایی کوچک در اطراف ورودی لانه ایجاد می‌کنند. این توده‌ها می‌توانند نشانه‌ای از فعالیت زیرزمینی آن‌ها باشند. در بعضی گونه‌ها، ساختارهای پیچیده‌تری دیده می‌شود که تهویه، تنظیم شرایط داخلی و دسترسی به بخش‌های مختلف را تسهیل می‌کنند.

در مناطق گرم و خشک، انتخاب محل لانه می‌تواند برای کاهش گرما و حفظ رطوبت اهمیت داشته باشد. برخی گونه‌ها در زمان‌های خاصی از روز فعالیت می‌کنند تا از دمای شدید سطح زمین دور بمانند. در محیط‌های سردتر نیز فعالیت و رشد کلونی ممکن است با فصل و دما تغییر کند.

مورچه‌ها چه می‌خورند؟

رژیم غذایی مورچه‌ها بسیار متنوع است. برخی گونه‌ها از شهد گل‌ها و ترشحات شیرین گیاهان تغذیه می‌کنند، بعضی دانه جمع می‌کنند و گروهی شکارچی‌اند و حشرات یا دیگر بی‌مهرگان کوچک را می‌خورند. مورچه‌ها همچنین ممکن است از بقایای جانوران و مواد آلی در حال تجزیه استفاده کنند.

یکی از منابع غذایی مهم برای بسیاری از مورچه‌ها، عسلک است؛ مایعی شیرین که شته‌ها و برخی حشرات مکنده شیره گیاه تولید می‌کنند. بعضی مورچه‌ها از این حشرات در برابر شکارچیان محافظت می‌کنند و در مقابل، از عسلک آن‌ها بهره می‌برند. این رابطه در برخی شرایط می‌تواند به افزایش جمعیت شته‌ها و آسیب بیشتر به گیاهان منجر شود.

گروهی از مورچه‌ها نیز به شیوه‌ای متفاوت غذا تهیه می‌کنند: آن‌ها قارچ پرورش می‌دهند. مورچه‌های برگ‌بُر، برگ‌ها را به لانه منتقل می‌کنند، اما معمولاً برگ‌ها را مستقیماً به‌عنوان غذای اصلی مصرف نمی‌کنند. آن‌ها از مواد گیاهی برای پرورش قارچی استفاده می‌کنند که منبع غذایی کلونی است. این رابطه میان مورچه و قارچ نمونه‌ای چشمگیر از همزیستی تکامل‌یافته در طبیعت به شمار می‌رود.

نیاز غذایی مورچه‌ها با مرحله زندگی و وظیفه آن‌ها نیز ارتباط دارد. لاروها برای رشد به مواد غذایی مناسب نیاز دارند و کارگرها باید انرژی کافی برای جست‌وجوی غذا و فعالیت‌های روزانه دریافت کنند. نوع غذا و شیوه تقسیم آن در کلونی از گونه‌ای به گونه دیگر متفاوت است.

مورچه‌ها چقدر قوی هستند؟

مورچه‌ها نسبت به اندازه بدن خود توانایی قابل توجهی در حمل بار دارند. بعضی گونه‌ها می‌توانند قطعات غذایی یا اجسامی را جابه‌جا کنند که وزنشان چندین برابر وزن بدن خود مورچه است. این توانایی به ساختار بدن، اندازه، نوع بار و شرایط حرکت بستگی دارد.

دلیل بخشی از این توانایی به مقیاس کوچک بدن آن‌ها مربوط می‌شود. وزن بدن با حجم افزایش می‌یابد، درحالی‌که سطح مقطع عضلات و ساختارهای تحمل‌کننده نیرو رابطه متفاوتی با اندازه دارد. به همین دلیل، جانوران کوچک در برخی شرایط می‌توانند بارهایی بسیار سنگین نسبت به وزن خود حمل کنند؛ هرچند این به معنای قدرت مطلق بیشتر آن‌ها از جانوران بزرگ نیست.

حمل غذا در مورچه‌ها همیشه به‌صورت انفرادی انجام نمی‌شود. در برخی گونه‌ها، چند مورچه با هم یک قطعه غذا را جابه‌جا می‌کنند. همکاری گروهی می‌تواند به انتقال منابع بزرگ‌تر کمک کند، اما هماهنگی آن‌ها به تعامل‌های مکرر و واکنش به حرکت دیگر اعضا وابسته است.

مورچه‌های مهاجم و نبرد بر سر قلمرو

زندگی اجتماعی مورچه‌ها فقط به همکاری محدود نمی‌شود. رقابت میان کلونی‌ها برای غذا، محل لانه و دیگر منابع می‌تواند به درگیری منجر شود. برخی گونه‌ها از آرواره‌های خود برای گاز گرفتن استفاده می‌کنند و بعضی دیگر قادرند مواد شیمیایی دفاعی آزاد کنند یا با نیش به مهاجم آسیب بزنند.

در بعضی گونه‌ها، دفاع گروهی بسیار سازمان‌یافته است. هنگامی که مورچه‌های نگهبان تهدیدی را شناسایی می‌کنند، نشانه‌های شیمیایی می‌توانند مورچه‌های دیگر را به محل درگیری جذب کنند. این واکنش ممکن است به عقب‌راندن مهاجم کمک کند، اما در شرایطی نیز هزینه زیادی برای کلونی دارد.

گونه‌های مهاجم می‌توانند در صورت ورود به زیستگاه‌های جدید، به بومیان و تعادل اکوسیستم آسیب برسانند. برای مثال، مورچه آتشی سرخ وارداتی (Solenopsis invicta) در بخش‌هایی از جهان خارج از محدوده بومی خود گسترش یافته و به دلیل نیش دردناک، تأثیر بر حیات وحش و خسارت‌های اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.

بااین‌حال، نباید همه مورچه‌ها را مهاجم یا خطرناک دانست. بسیاری از گونه‌ها برای انسان بی‌خطرند و نقش‌های سودمند زیست‌محیطی دارند. خطر واقعی به گونه، محل حضور و شرایط تماس بستگی دارد.

نقش مورچه‌ها در طبیعت چیست؟

مورچه‌ها در بسیاری از اکوسیستم‌ها نقش مهمی دارند. آن‌ها با جابه‌جایی خاک، ساخت تونل و انتقال مواد آلی می‌توانند بر ویژگی‌های فیزیکی خاک و چرخه مواد غذایی اثر بگذارند. برخی گونه‌ها دانه‌ها را جمع‌آوری و به محل‌های دیگر منتقل می‌کنند و در پراکنش بذر بعضی گیاهان نقش دارند.

مورچه‌ها همچنین شکارچی یا لاشه‌خوارند و می‌توانند در شبکه غذایی، جمعیت برخی بی‌مهرگان را تحت تأثیر قرار دهند. از سوی دیگر، خود مورچه‌ها غذای پرندگان، خزندگان، دوزیستان، عنکبوت‌ها و دیگر جانوران هستند.

البته اثر مورچه‌ها همیشه مثبت یا یکسان نیست. بعضی گونه‌ها با حفاظت از شته‌ها به گیاهان آسیب می‌زنند و گونه‌های مهاجم ممکن است بر جانوران بومی فشار وارد کنند. نقش هر گونه را باید در بستر زیستگاه و روابط آن با دیگر جانداران بررسی کرد.

چرخه زندگی مورچه؛ از تخم تا حشره بالغ

مورچه‌ها دگردیسی کامل دارند؛ یعنی رشد آن‌ها از چهار مرحله تخم، لارو، شفیره و حشره بالغ می‌گذرد. تخم‌ها پس از مدتی به لارو تبدیل می‌شوند. لاروها معمولاً شکل کرمی دارند و در این مرحله به تغذیه و مراقبت نیازمندند. سپس وارد مرحله شفیرگی می‌شوند و در نهایت مورچه بالغ از آن خارج می‌شود.

مدت زمان هر مرحله به گونه، دما، دسترسی به غذا و شرایط محیطی بستگی دارد. در برخی گونه‌ها شفیره در پیله‌ای محافظ قرار می‌گیرد و در برخی دیگر بدون پیله رشد می‌کند.

در بسیاری از گونه‌ها، تخم‌های بارورشده معمولاً به ماده‌ها و تخم‌های بارورنشده به نرها تبدیل می‌شوند؛ اما جزئیات تعیین جنسیت و تولیدمثل در گروه‌های مختلف می‌تواند متفاوت باشد. ماده‌هایی که به ملکه تبدیل می‌شوند و ماده‌هایی که کارگر می‌شوند، از نظر رشد و نقش تولیدمثلی تفاوت پیدا می‌کنند. تغذیه دوران لاروی و شرایط رشدی در تعیین مسیر رشد ماده‌ها در بسیاری از گونه‌ها نقش دارد.

مورچه‌ها چگونه در برابر زمستان یا خشکسالی زنده می‌مانند؟

مورچه‌ها برای مواجهه با شرایط نامساعد، راهبردهای گوناگونی دارند. در مناطق سرد، برخی گونه‌ها فعالیت خود را کاهش می‌دهند و در پناهگاه‌های زیرزمینی یا مکان‌های محافظت‌شده باقی می‌مانند. در محیط‌های گرم و خشک نیز بعضی گونه‌ها زمان فعالیت خود را به ساعات خنک‌تر منتقل می‌کنند یا لانه را در عمقی می‌سازند که شرایط باثبات‌تری دارد.

برخی کلونی‌ها منابع غذایی را ذخیره می‌کنند، درحالی‌که گروه‌های دیگر بیشتر به یافتن غذا در زمان‌های مناسب وابسته‌اند. واکنش به سرما، گرما و کمبود آب به گونه و زیستگاه بستگی دارد؛ بنابراین، نمی‌توان یک الگوی ثابت را به همه مورچه‌ها نسبت داد.

این انعطاف‌پذیری یکی از دلایلی است که مورچه‌ها توانسته‌اند در محیط‌های متنوعی مستقر شوند. بااین‌حال، تغییرات شدید اقلیمی، تخریب زیستگاه و ورود گونه‌های مهاجم می‌توانند بقای برخی جمعیت‌ها را با مشکل روبه‌رو کنند.

مورچه‌ها در خانه؛ چرا وارد آشپزخانه می‌شوند؟

حضور مورچه‌ها در خانه معمولاً به دسترسی به غذا، آب و پناهگاه مربوط است. خرده‌های نان، مواد شیرین، غذای حیوانات خانگی و ظروف آلوده می‌توانند مورچه‌های جست‌وجوگر را جذب کنند. اگر مسیر مناسبی به منبع غذا پیدا شود، نشانه‌های شیمیایی ممکن است مورچه‌های بیشتری را به همان نقطه هدایت کنند.

برای کاهش حضور مورچه‌ها، نگهداری مواد غذایی در ظروف دربسته، پاک کردن سطوح، جمع‌آوری خرده‌های غذا، تعمیر نشتی آب و بستن شکاف‌های ورودی می‌تواند مؤثر باشد. اگر آلودگی گسترده یا مکرر است، شناسایی گونه و محل ورود آن به انتخاب روش کنترل مناسب کمک می‌کند.

استفاده بی‌رویه از حشره‌کش‌ها، به‌ویژه در محیط‌هایی که کودکان یا حیوانات خانگی حضور دارند، می‌تواند خطرهایی ایجاد کند. بهتر است روش کنترل با توجه به نوع مورچه و دستورالعمل ایمنی محصول انتخاب شود و از ترکیب مواد شیمیایی مختلف خودداری شود.

پرسش‌های متداول درباره مورچه‌ها

آیا همه مورچه‌ها ملکه دارند؟

در بسیاری از کلونی‌های مورچه، یک یا چند ملکه وجود دارد؛ اما ساختار تولیدمثلی در همه گونه‌ها یکسان نیست. برخی کلونی‌ها چندملکه‌ای‌اند و در بعضی گونه‌ها شیوه‌های متفاوتی برای تولیدمثل و تشکیل کلونی دیده می‌شود.

مورچه‌ها چگونه راه لانه را پیدا می‌کنند؟

مورچه‌ها از نشانه‌های شیمیایی، نشانه‌های محیطی و در برخی گونه‌ها از اطلاعات دیداری برای جهت‌یابی استفاده می‌کنند. فرومون‌های مسیر می‌توانند آن‌ها را به غذا یا لانه هدایت کنند، اما همه گونه‌ها فقط به ردپای شیمیایی متکی نیستند.

آیا مورچه‌ها می‌خوابند؟

مورچه‌ها دوره‌هایی از کاهش فعالیت و استراحت دارند. الگوی این دوره‌ها به گونه و نقش مورچه در کلونی بستگی دارد. ملکه و کارگرها ممکن است الگوهای استراحت متفاوتی داشته باشند و رفتار آن‌ها با خواب انسان یکسان نیست.

آیا مورچه‌ها برای انسان خطرناک‌اند؟

بیشتر گونه‌ها خطر جدی برای انسان ایجاد نمی‌کنند، اما برخی می‌توانند گاز بگیرند، نیش بزنند یا مواد دفاعی آزاد کنند. در گونه‌های دارای نیش، واکنش افراد متفاوت است و افراد حساس ممکن است واکنش آلرژیک شدید نشان دهند.

چرا مورچه‌ها به‌صورت خطی حرکت می‌کنند؟

در بسیاری از گونه‌ها، مورچه‌ای که منبع غذا را پیدا می‌کند می‌تواند در مسیر حرکت خود فرومون بر جای بگذارد. دیگر مورچه‌ها این نشانه را دنبال می‌کنند و با تکرار رفت‌وآمد، مسیر پررفت‌وآمدتری شکل می‌گیرد.

آیا مورچه‌ها از گیاهان مراقبت می‌کنند؟

مورچه‌ها در برخی روابط زیستی از حشراتی مانند شته‌ها محافظت می‌کنند و در مقابل از عسلک آن‌ها تغذیه می‌کنند. این رفتار را می‌توان نوعی رابطه متقابل دانست، اما همیشه برای گیاه سودمند نیست؛ زیرا افزایش شته‌ها ممکن است به گیاه آسیب برساند.

مورچه‌ها با جثه کوچک و زندگی اجتماعی پیچیده خود نشان می‌دهند که موفقیت در طبیعت همیشه به اندازه بدن یا قدرت فردی وابسته نیست. ارتباط شیمیایی، تقسیم کار، سازگاری با محیط و همکاری میان اعضای کلونی به این حشرات امکان داده است در زیستگاه‌های گوناگون زندگی کنند. مطالعه مورچه‌ها نه‌تنها درباره رفتار حشرات اطلاعات می‌دهد، بلکه به شناخت روابط میان جانداران، ساختار اکوسیستم‌ها و راه‌های گوناگون سازمان‌یابی در طبیعت نیز کمک می‌کند.