اختاپوس

اختاپوس؛ هشت‌پایی که سه قلب دارد

اختاپوس یکی از عجیب‌ترین و باهوش‌ترین جانوران اقیانوس است؛ جانوری نرم‌تن با هشت بازو، سه قلب، خون آبی و توانایی شگفت‌انگیز در تغییر رنگ و استتار. برخلاف بسیاری از جانوران دریایی، اختاپوس اسکلت داخلی یا خارجی سختی ندارد و می‌تواند بدن خود را از شکاف‌هایی بسیار کوچک عبور دهد.

در «راز بقا» درباره اختاپوس، انواع اختاپوس، بزرگ‌ترین اختاپوس جهان، اختاپوس غول‌پیکر، اختاپوس دامبو، اختاپوس حلقه‌آبی، اختاپوس چه می‌خورد، چند قلب دارد، چند مغز دارد، تغییر رنگ اختاپوس، هوش اختاپوس و جفت‌گیری اختاپوس می‌خوانید.

اختاپوس‌ها در دریاهای سراسر جهان زندگی می‌کنند و معمولاً در شکاف سنگ‌ها، غارها یا لانه‌هایی که خودشان ایجاد کرده‌اند پنهان می‌شوند. بدن نرم آنها به این جانور اجازه می‌دهد وارد فضاهایی شود که برای بسیاری از شکارچیان یا طعمه‌ها غیرممکن است.

یکی از مشهورترین توانایی‌های اختاپوس، تغییر رنگ و الگوی پوست است. سلول‌های ویژه‌ای در پوست اختاپوس به او اجازه می‌دهند رنگ و ظاهر بدن خود را تغییر دهد؛ این توانایی برای استتار، ارتباط و گاهی ترساندن دشمن استفاده می‌شود.

اختاپوس‌ها شکارچی هستند و بسته به گونه از خرچنگ، میگو، ماهی و دیگر جانوران دریایی تغذیه می‌کنند. منقار سخت آنها در مرکز بازوها قرار دارد و می‌تواند برای بریدن و خرد کردن طعمه استفاده شود.

هوش اختاپوس یکی از جذاب‌ترین موضوعات درباره این جانور است. آنها می‌توانند مسئله حل کنند، مسیرهای پیچیده را یاد بگیرند، اشیا را دستکاری کنند و در برخی آزمایش‌ها رفتارهایی نشان داده‌اند که بیانگر توانایی یادگیری و حافظه است.

سه قلب اختاپوس نیز یکی دیگر از ویژگی‌های معروف آن است. دو قلب خون را به آبشش‌ها می‌فرستند و قلب سوم خون را به سایر بخش‌های بدن پمپاژ می‌کند. خون اختاپوس نیز به دلیل وجود هموسیانین، که بر پایه مس است، رنگی متمایل به آبی دارد.

اختاپوس‌های ماده نیز رفتار تولیدمثلی جالبی دارند. در برخی گونه‌ها، ماده پس از تخم‌گذاری مدت زیادی از تخم‌ها مراقبت می‌کند و آب را روی آنها جریان می‌دهد تا اکسیژن کافی دریافت کنند. در بسیاری از گونه‌ها، دوره تولیدمثل پایان زندگی ماده است.

در ایران نیز اختاپوس‌ها در آب‌های جنوبی کشور و به‌ویژه خلیج فارس و دریای عمان دیده می‌شوند.

در این تگ سراغ انواع اختاپوس، اختاپوس غول‌پیکر، اختاپوس حلقه‌آبی، اختاپوس دامبو، بزرگ‌ترین اختاپوس جهان، غذای اختاپوس، تعداد قلب و مغز، تغییر رنگ، هوش، جفت‌گیری و اختاپوس‌های ایران می‌رویم.

پرسش‌های متداول درباره اختاپوس

اختاپوس چیست؟

اختاپوس یک نرم‌تن دریایی از گروه سرپایان است که هشت بازو دارد و به دلیل هوش، توانایی استتار و بدن انعطاف‌پذیرش شناخته می‌شود.

اختاپوس چند قلب دارد؟

اختاپوس سه قلب دارد. دو قلب خون را به آبشش‌ها می‌فرستند و قلب سوم خون اکسیژن‌دار را در بدن گردش می‌دهد.

اختاپوس چند مغز دارد؟

اختاپوس یک مغز اصلی دارد، اما بخش بزرگی از نورون‌های آن در بازوها قرار گرفته‌اند و بازوها می‌توانند بسیاری از اطلاعات حسی و حرکتی را به‌صورت بسیار مستقل پردازش کنند. به همین دلیل گاهی گفته می‌شود اختاپوس «نه مغز» دارد، اما این تعبیر دقیق علمی نیست.

چرا خون اختاپوس آبی است؟

اختاپوس برای انتقال اکسیژن از پروتئینی به نام هموسیانین استفاده می‌کند که برخلاف هموگلوبینِ آهن‌دار، بر پایه مس است و در حالت اکسیژن‌دار رنگ آبی ایجاد می‌کند.

اختاپوس چه می‌خورد؟

اختاپوس‌ها معمولاً از خرچنگ، میگو، صدف، ماهی و دیگر جانوران دریایی تغذیه می‌کنند.

اختاپوس چگونه رنگش را عوض می‌کند؟

اختاپوس در پوست خود سلول‌ها و ساختارهای ویژه‌ای مانند کروماتوفورها دارد که با تغییر آنها می‌تواند رنگ و الگوی بدن خود را تغییر دهد.

بزرگ‌ترین اختاپوس جهان کدام است؟

اختاپوس غول‌پیکر اقیانوس آرام (Enteroctopus dofleini) یکی از بزرگ‌ترین گونه‌های اختاپوس جهان است و نمونه‌های بسیار بزرگ آن می‌توانند طول بازوهای چشمگیری داشته باشند.

آیا اختاپوس خطرناک است؟

بیشتر اختاپوس‌ها برای انسان خطر جدی ندارند، اما اختاپوس حلقه‌آبی به دلیل سم بسیار قدرتمند خود استثنایی مهم است و نزدیک شدن به آن می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

اختاپوس حلقه‌آبی چیست؟

اختاپوس‌های حلقه‌آبی گروهی از اختاپوس‌های کوچک هستند که هنگام احساس تهدید حلقه‌های آبی درخشان روی بدنشان ظاهر می‌شود. سم آنها می‌تواند برای انسان کشنده باشد.

آیا اختاپوس می‌تواند دست خود را دوباره رشد دهد؟

بله. اختاپوس‌ها توانایی بازسازی بازوهای آسیب‌دیده خود را دارند و می‌توانند بخش‌هایی از اندام از دست‌رفته را دوباره رشد دهند.

اختاپوس چگونه جفت‌گیری می‌کند؟

در بسیاری از گونه‌ها، نر یکی از بازوهای تخصص‌یافته خود را برای انتقال اسپرم به ماده استفاده می‌کند. این بازو در اختاپوس‌های نر «هکتوکوتیلوس» نام دارد.

اختاپوس چند تخم می‌گذارد؟

تعداد تخم‌ها به گونه بستگی دارد و در بعضی گونه‌ها ماده می‌تواند هزاران تخم تولید کند. ماده معمولاً از تخم‌ها مراقبت می‌کند تا زمانی که نوزادان از آنها خارج شوند.

اختاپوس چند سال عمر می‌کند؟

طول عمر اختاپوس‌ها معمولاً کوتاه‌تر از بسیاری از مهره‌داران بزرگ است و بسته به گونه از حدود چند ماه تا چند سال متفاوت است.

آیا اختاپوس در خلیج فارس وجود دارد؟

بله. گونه‌های مختلف اختاپوس در آب‌های جنوبی ایران، از جمله خلیج فارس و دریای عمان زندگی می‌کنند.

آیا اختاپوس باهوش‌ترین جانور دریایی است؟

اختاپوس‌ها در میان بی‌مهرگان از باهوش‌ترین جانوران شناخته‌شده هستند و توانایی یادگیری، حل مسئله و استفاده از محیط را نشان داده‌اند؛ اما عبارت «باهوش‌ترین جانور دریایی» به معیار مقایسه بستگی دارد.