بَنتِنگ؛ وحشیترین گاو جهان با ۹۰۰ کیلو وزن که جوراب سفید میپوشد و طول شاخ آن ۷۵ سانتیمتر است
بَنتنگ (banteng) یا تِمباداو (tembadau) گاوی وحشی و در معرض خطر در جنوب شرق آسیا و شمال استرالیاست. این گونه با جثهای قدرتمند، سازگاری بالا و نقش مهم ژنتیکی در دامپروری شناخته میشود، اما تخریب زیستگاه، شکار و دورگهزایی بقای آن را تهدید میکند.
راز بقا: بَنتِنگ (banteng) که با نام تمباداو (tembadau) نیز شناخته میشود، یکی از چشمگیرترین و در عین حال ناشناختهترین گونههای گاو وحشی در جهان است. این گاوسان نیرومند که بومی جنوب شرق آسیا و بخشهایی از شمال استرالیاست، طی قرنها نقشی مهم در اکوسیستم، فرهنگ و حتی کشاورزی منطقه داشته است.
به گزارش راز بقا، با وجود جثهی قدرتمند و سازگاری بالایش، بنتنگ امروز با تهدیدهای جدی روبهروست و به نمادی از همزمانی بقا و آسیبپذیری در زیستبومهای گرمسیری تبدیل شده است.
ویژگیهای ظاهری و سازگاریهای زیستی
به گزارش راز بقا، بنتنگ گاوی وحشی، بزرگجثه و عضلانی است که بهراحتی از روی پوشش بدن و نشانههای ظاهری خاصش شناخته میشود. نرهای بالغ معمولاً به رنگ قهوهای تیره تا تقریباً سیاه هستند، در حالی که مادهها و نابالغها رنگی روشنتر، اغلب متمایل به قرمز یا قهوهای مایل به بلوطی دارند.
یکی از شاخصترین ویژگیهای این گونه، «جورابهای سفید» روی بخش پایینی پاها و لکهی سفید روی کفل است که تضاد زیبایی با رنگ تیرهی بدن ایجاد میکند. هم نرها و هم مادهها شاخ دارند، اما شاخهای نرها ضخیمتر و قدرتمندتر است.
بنتنگها بهخوبی با محیطهای گرمسیری و نیمهگرمسیری سازگار شدهاند و در زیستگاههای متنوعی از جمله جنگلهای باز، علفزارها، جنگلهای بامبو و حاشیهی جنگلها زندگی میکنند. آنها معمولاً نزدیک منابع آب دیده میشوند، زیرا بهطور منظم آب مینوشند و برای خنک شدن بدن و محافظت از پوست در برابر انگلها در گل میغلتند. دستگاه گوارش آنها برای هضم علوفهی خشن و گیاهان پرفیبر بسیار کارآمد است و به همین دلیل میتوانند در مناطقی دوام بیاورند که بسیاری از علفخواران بزرگ دیگر قادر به زندگی در آن نیستند.
از نظر بدنی، بنتنگها بیشتر برای استقامت ساخته شدهاند تا سرعت. اندامهای نیرومند و سُمهای پهن آنها حرکت در پوشش گیاهی متراکم و زمینهای ناهموار را آسان میکند و حواس تیزشان به شناسایی شکارچیان در محیطهای کمدید کمک میکند.
بنتِنگ از نظر ظاهری به گاوهای اهلی معمولی (گاوهای تورین) شباهت دارد و طول سر تا بدن آن بین ۱٫۹ تا ۲٫۲۵ متر است. بنتنگهای وحشی معمولاً از نمونههای اهلی بزرگتر و سنگینتر هستند، اما از نظر کلی ظاهر تفاوت زیادی با آنها ندارند.
میانگین ارتفاع شانه در بانتنگهای وحشی جاوهای و هندوچینی حدود ۱٫۴ متر برای مادهها و ۱٫۶ متر برای نرهاست؛ در حالی که بنتنگ بورنئویی، که کوچکترین زیرگونه به شمار میرود، قد کوتاهتری دارد. مادههای اهلی بنتنگ حدود ۱٫۲ متر و نرها حدود ۱٫۳ تا ۱٫۵ متر ارتفاع شانه دارند.
در طبیعت، وزن مادهها معمولاً بین ۵۹۰ تا ۶۷۰ کیلوگرم و وزن نرها حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم است. وزن بنتنگهای اهلی کمتر بوده و در مادهها بین ۲۱۱ تا ۲۴۲ کیلوگرم و در نرها بین ۳۳۵ تا ۳۶۳ کیلوگرم متغیر است. بزرگترین نرها به طول ۳٫۳ تا ۳٫۷ متر از نوک بینی تا کفل میرسند، دمی به طول ۰٫۹ تا ۰٫۹۵ متر دارند، ارتفاع شانهشان ۱٫۷۶ تا ۱٫۹۱ متر است و وزنی برابر با ۹۰۰ کیلوگرم یا بیشتر دارند.
پراکنش جغرافیایی، زیستگاه و رفتار
به گزارش راز بقا، در گذشته، قلمرو بنتنگ بهطور گستردهای در جنوب شرق آسیا امتداد داشت و کشورهایی مانند اندونزی، مالزی، تایلند، کامبوج، لائوس، ویتنام و میانمار را در بر میگرفت. امروزه این گستره بهشدت کاهش یافته است. جمعیتهای وحشی عمدتاً تکهتکه شدهاند و بیشتر در مناطق حفاظتشده، بهویژه در جزایر جاوه و بالی، یافت میشوند.
در عین حال، جمعیتی منحصربهفرد و مهم در شمال استرالیا وجود دارد؛ جایی که بنتنگها در قرن نوزدهم معرفی شدند و بهصورت وحشیشده (فرال) درآمدند و اکنون یکی از بزرگترین جمعیتهای آزاد این گونه را تشکیل میدهند.
بنتنگها جانورانی اجتماعی هستند و معمولاً در گلههای کوچک متشکل از مادهها و فرزندانشان زندگی میکنند، در حالی که نرهای بالغ اغلب بهتنهایی یا در گروههای مجردی دیده میشوند. این گلهها رفتاری آرام، اما محتاط دارند و ترجیح میدهند از انسانها فاصله بگیرند. بیشترین فعالیت آنها در ساعات اولیهی صبح و اواخر بعدازظهر است و در گرمترین ساعات روز استراحت میکنند.
ارتباط درونگلهای بیشتر از طریق وضعیت بدنی، نشانهگذاری بویی و صداهای بم و ضعیف انجام میشود. با این حال، در صورت تهدید، بنتنگها میتوانند بهشدت تهاجمی شوند و با شاخها و نیروی بدنی عظیم خود از خود دفاع کنند؛ رفتاری که یادآور ماهیت کاملاً وحشی آنهاست.
رابطه با انسان و وضعیت حفاظتی
بنتنگ رابطهای طولانی و پیچیده با انسان داشته است. باور بر این است که این گونه یکی از نیاکان اصلی گاو بالی است؛ نژادی اهلی که بهدلیل قدرت، باروری بالا و مقاومت در برابر بیماریها ارزش زیادی دارد. این پیشینه اهلیسازی نشاندهنده اهمیت ژنتیکی بنتنگ در کشاورزی جنوب شرق آسیاست.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
اولین گاو اهلی جهان کی، کجا و چگونه به وجود آمد؟
با این حال، گسترش فعالیتهای انسانی بزرگترین تهدید برای این گونه بوده است. تخریب زیستگاه، گسترش زمینهای کشاورزی، شکار غیرقانونی و آمیختهگری ژنتیکی با گاوهای اهلی، جمعیتهای وحشی بنتنگ را بهشدت کاهش داده است. این گونه در حال حاضر در فهرست گونههای در معرض خطر قرار دارد و در بسیاری از مناطق روند کاهشی جمعیت آن ادامه دارد.
تلاشهای حفاظتی بر حفاظت از زیستگاه، مقابله با شکار غیرقانونی و پایش ژنتیکی برای جلوگیری از دورگهزایی متمرکز است. در برخی مناطق، بنتنگها جایگاهی فرهنگی و حتی مقدس دارند و همین مسئله امیدی ایجاد کرده است که دانش بومی و حفاظت مدرن بتوانند در کنار هم آیندهی این گونه را تضمین کنند.
عجیبترین ویژگیهای بنتنگ
به گزارش راز بقا، یکی از عجیبترین نکات درباره بنتنگ این است که بزرگترین جمعیت وحشی آن شاید دیگر در زیستگاه بومیاش وجود نداشته باشد. در عوض، شمال استرالیا جایی که بنتنگها بهدست انسان معرفی شدهاند امروزه میزبان برخی از پایدارترین و پرشمارترین گلههای این گونه است. بهنوعی طنزآمیز، جمعیتی معرفیشده ممکن است به حفظ گونهای کمک کند که در زادگاهش رو به نابودی است.
ویژگی غیرمعمول دیگر، دوریختی جنسی بسیار شدید در بنتنگهاست. نرها و مادههای بالغ بهدلیل تفاوت شدید رنگ بدن و شکل شاخها، گاهی چنان متفاوت به نظر میرسند که افراد ناآشنا آنها را گونههایی جداگانه تصور میکنند.
بنتنگها همچنین بهدلیل مقاومت چشمگیر در برابر انگلها و بیماریهای گرمسیری شناخته میشوند؛ ویژگیای که به گاوهای اهلی مشتق از آنها نیز منتقل شده است و توجه پژوهشگران دامپروری را به خود جلب کرده است.
شگفتآورتر از همه، رفتار آنها در برابر آتش است. در برخی زیستگاهها، بنتنگها به مناطق تازهسوخته جذب میشوند، زیرا علفهای جدید روییدهشده مواد مغذی بیشتری دارند. بهجای ترس از این مناطق، آنها از تغییرات ایجادشده بهره میبرند.
با وجود ظاهر آرام، بنتنگها از خطرناکترین گاوهای وحشی جهان بهشمار میروند و در صورت تحریک، میتوانند با حملاتی ناگهانی و قدرتمند احترام و هراس جوامع محلی را برانگیزند.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
زانکی؛ چهارپایی بدخلق و عقیم حاصل جفتگیری گورخر و الاغ که مثل مادرش لجباز و مثل پدرش باهوش است!
گوساله دو سر؛ گوساله عجیب هندی که دو سر و دو دهان و چهار چشم دارد و تبدیل به جاذبه گردشگری شده است
لِرچ؛ گاوی با شاخهایی به قطر یک متر و وزن ۴۵ کیلوگرم که شاخهایش مانند رادیاتور عمل میکردند
گاوی که شبیه گورخر شد؛ چرا پشهها گورخر را کمتر نیش میزنند؟
سنگ مثانه گاو دریایی؛ گنج پنهان و مرموز در بدن حیوانات که از طلا گرانتر است و به عنوان یک داروی لاکچری معامله میشود
«سوپر گاو»؛ گاو ماده برزیلی با وزن ۱۱۰۰ کیلوگرم که گرانترین گاو جهان است و تخمک آن ۴۰۰ میلیارد تومان ارزش دارد
زومو؛ هیبرید ماده حاصل جفتگیری گاومیش تبتی و گاو اهلی که عقیم نیست و از پدر و مادرش قویتر است و شیر بیشتری تولید میکند
یاکالو؛ حیوان نازای عجیبی که حاصل جفتگیری گاومیش تبتی و بوفالوی آمریکایی است
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان