عمیقترین نقطهای که موجودات زنده در آن زندگی میکنند کجاست و چه حیواناتی آنجا هستند؟
در اعماق ۱۱ هزار متری گودال ماریانا، جایی که فشار هزار برابر سطح دریاست، همچنان موجودات زنده زندگی میکنند. در این مقاله از راز بقا با ماهی حلزونی اعماق، آمفیپودها و میکروبهای شیمیوسنتزکننده آشنا میشوید؛ شگفتانگیزترین زیستگاه زمین.
راز بقا: اقیانوسهای زمین هنوز یکی از ناشناختهترین بخشهای سیاره ما هستند. دانشمندان تخمین میزنند که بخش بزرگی از اعماق اقیانوسها هنوز بهطور کامل کشف نشده است.
به گزارش راز بقا، در میان این مناطق اسرارآمیز، جاهایی وجود دارد که فشار آب بسیار شدید، نور خورشید کاملاً غایب و دما نزدیک به نقطه انجماد است. با این حال، شگفتی طبیعت اینجاست که حتی در چنین شرایطی نیز موجودات زنده قادر به زندگی هستند. در این مقاله بررسی میکنیم عمیقترین نقطهای که حیات در آن کشف شده کجاست و چه موجوداتی توانستهاند در چنین محیطی دوام بیاورند.
گودال ماریانا؛ عمیقترین نقطه اقیانوسها
عمیقترین بخش شناختهشده در اقیانوسهای زمین گودال ماریانا (Mariana Trench) در اقیانوس آرام است. این گودال در شرق فیلیپین و جنوب ژاپن قرار دارد و عمیقترین بخش آن با نام چلنجر دیپ (Challenger Deep) شناخته میشود.
عمق این نقطه حدود ۱۱ هزار متر زیر سطح دریاست. برای درک بهتر این عدد، اگر بلندترین کوه جهان یعنی اورست را داخل این گودال قرار دهیم، همچنان بیش از دو کیلومتر آب روی قله آن باقی میماند.
در چنین عمقی شرایط بسیار سخت است:
فشار آب بیش از ۱۰۰۰ برابر فشار سطح دریا است
دمای آب نزدیک به ۱ تا ۴ درجه سانتیگراد است
نور خورشید کاملاً وجود ندارد
غذا بسیار کمی در دسترس است
با این حال، زندگی در این منطقه بهطور شگفتانگیزی جریان دارد.
موجوداتی که در عمیقترین نقاط زندگی میکنند
با پیشرفت فناوری زیردریاییها و رباتهای اقیانوسی، دانشمندان توانستهاند موجوداتی را در اعماق بسیار زیاد مشاهده کنند. یکی از معروفترین آنها ماهی حلزونی ماریانا است.
ماهی حلزونی اعماق (Snailfish)
این ماهی در عمق حدود ۸۰۰۰ تا ۸۴۰۰ متری مشاهده شده و یکی از عمیقترین ماهیهای شناختهشده جهان است. بدن این ماهی بسیار نرم و ژلهای است؛ ویژگیای که به آن کمک میکند فشار عظیم آب را تحمل کند.
برخلاف بسیاری از ماهیهای سطحی، اسکلت این گونه سبک و انعطافپذیر است و در بدن آن مواد شیمیایی خاصی وجود دارد که از تخریب سلولها در فشار بالا جلوگیری میکند.
سختپوستان آمفیپود
در عمیقترین نقاط گودال ماریانا، دانشمندان موجودات کوچکی به نام آمفیپود را نیز پیدا کردهاند. این جانوران شبیه میگوهای کوچک هستند و از بقایای موجودات مردهای که از سطح اقیانوس به پایین سقوط میکنند تغذیه میکنند.
برخی از این موجودات حتی در عمق بیش از ۱۰ هزار متر نیز مشاهده شدهاند.
باکتریها و میکروارگانیسمها
شاید شگفتانگیزترین موجودات اعماق دریا میکروبها باشند. این موجودات تکسلولی در محیطهایی زندگی میکنند که برای بسیاری از موجودات دیگر غیرقابل تحمل است. آنها میتوانند از مواد شیمیایی موجود در آب برای تولید انرژی استفاده کنند؛ فرآیندی که به آن شیمیوسنتز گفته میشود.
چگونه این موجودات فشار عظیم را تحمل میکنند؟
فشار در عمق ۱۰ هزار متری آنقدر زیاد است که میتواند بسیاری از تجهیزات فلزی را خرد کند. با این حال، موجودات اعماق دریا سازگاریهای ویژهای دارند که به آنها اجازه میدهد در چنین شرایطی زندگی کنند.
یکی از مهمترین سازگاریها ساختار بدن نرم و انعطافپذیر است. بدن بسیاری از این جانوران فاقد فضاهای هوایی است؛ زیرا وجود گاز در چنین فشاری میتواند باعث آسیب شدید شود.
همچنین، سلولهای آنها دارای مولکولهایی هستند که از تغییر شکل پروتئینها در فشار بالا جلوگیری میکنند. این مولکولها مانند یک محافظ زیستی عمل میکنند.
غذا در اعماق اقیانوس از کجا میآید؟
یکی از بزرگترین چالشهای زندگی در اعماق دریا کمبود غذا است. بیشتر انرژی این اکوسیستم از چیزی به نام برف دریایی تأمین میشود.
برف دریایی به ذرات ریز مواد آلی گفته میشود که از سطح اقیانوس بهآرامی به پایین سقوط میکنند. این ذرات شامل بقایای گیاهان دریایی، مدفوع موجودات و لاشه حیوانات هستند.
هرچند مقدار این مواد بسیار کم است، اما برای موجودات اعماق دریا منبع حیاتی انرژی محسوب میشود.
چرا مطالعه اعماق دریا مهم است؟
بررسی موجودات اعماق دریا تنها برای شناخت حیات روی زمین اهمیت ندارد؛ بلکه میتواند به دانشمندان کمک کند شرایط زندگی در سیارات دیگر را نیز بهتر درک کنند. برخی دانشمندان معتقدند محیطهایی شبیه اعماق اقیانوسهای زمین ممکن است در قمرهایی مانند اروپا (قمر مشتری) یا انسلادوس (قمر زحل) نیز وجود داشته باشد.
اگر حیات بتواند در فشار شدید، تاریکی مطلق و دمای پایین اعماق زمین زنده بماند، احتمال وجود حیات در نقاط دیگر منظومه شمسی نیز افزایش مییابد.
گودال ماریانا عمیقترین نقطه شناختهشده در اقیانوسهای زمین است؛ جایی که فشار آب، تاریکی و سرمای شدید آن را به یکی از خشنترین محیطهای سیاره تبدیل کرده است. با این حال، طبیعت نشان داده که حتی در چنین شرایطی نیز زندگی راه خود را پیدا میکند.
از ماهیهای حلزونی گرفته تا سختپوستان کوچک و میکروبهای مقاوم، همگی نمونههایی از سازگاری شگفتانگیز حیات با محیطهای افراطی هستند. کشف این موجودات نهتنها رازهای جدیدی از اقیانوسها را آشکار میکند، بلکه دیدگاه ما درباره امکان وجود حیات در نقاط دیگر جهان را نیز گسترش میدهد.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
ماهی دستقرمز؛ نادرترین ماهی جهان که بهجای شنا راه میرود!
ماهی ماندارین؛ رنگارنگترین ماهی اقیانوس که مراسم جفتگیری شبیه رقص دارد و به جواهر آب شور مشهور است
آیا حیوانات بدون مغز می توانند فکر کنند؟
پیورا چیلنسیس؛ سنگ خوراکی عجیبی که بدنش خون دارد، شبیه موجودات فرازمینیست و هنگام بریدن جیغ میزند!
(ویدئو) بزرگترین مرجان جهان که حتی از فضا نیز قابل مشاهده است کشف شد
حلزون مخروطی؛ شکارچی مرموز خلیج فارس که زهری مرگبار دارد و هنوز پادزهری برای ساخته نشده است!
جراح ماهی؛ ماهی که با تیغههای تیزش دشمنان را سلاخی میکند و بدنش کاملا شفاف است
صدف خرطوم دار؛ غذای گرانقیمت و محبوب چینیها که شبیه آلت تناسلی انسان است و ۱۶۵ سال عمر میکند!
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان