نهنگ ۸ تنی را با ۵۰۰ کیلو دینامیت منفجر کردند؛ فاجعه‌ای عجیب که شهر را به هم ریخت و دوربین‌ها آن را ثبت کردند

در نوامبر ۱۹۷۰، لاشه یک نهنگ عنبر غول‌پیکر در ساحل اورگن آمریکا به معضلی برای مقام‌های محلی تبدیل شد. تصمیم گرفتند آن را با دینامیت متلاشی کنند؛ اما انفجار، به‌جای پاک‌سازی ساحل، تکه‌های لاشه را به اطراف پرتاب کرد و خودرویی را زیر چربی نهنگ له کرد.

ماجرای نهنگی که دردسرساز شد

به گزارش راز بقا؛ ماجرا از ۹ نوامبر ۱۹۷۰ آغاز شد؛ زمانی که لاشه یک نهنگ عنبر به طول حدود ۱۳٫۷ متر و وزن تقریبی ۸ تن در نزدیکی شهر فلورنس، در ساحل ایالت اورگن آمریکا، به خشکی رسید. لاشه عظیم حیوان به‌سرعت به مشکلی جدی تبدیل شد. بوی نامطبوع آن آزاردهنده بود و مقام‌های محلی نگران بودند که حضور کنجکاوان در اطراف لاشه نیز به حادثه منجر شود.

در آن زمان، مسئولیت مدیریت سواحل اورگن بر عهده اداره بزرگراه‌های ایالت بود. مسئولان باید راهی برای خلاص شدن از لاشه پیدا می‌کردند؛ کاری که به‌سادگیِ جمع‌آوری زباله‌های معمولی نبود. دفن یا بریدن لاشه نیز دردسرهای خودش را داشت و در نهایت، ایده‌ای مطرح شد که بعدها به یکی از عجیب‌ترین ماجراهای تاریخ محلی آمریکا تبدیل شد: منفجر کردن نهنگ با دینامیت.

چرا تصمیم گرفتند نهنگ را منفجر کنند؟

جورج تورنتون، مهندس مسئول عملیات، و همکارانش تصور می‌کردند اگر لاشه به قطعات کوچک‌تری تقسیم شود، پرندگان دریایی و دیگر لاشه‌خواران می‌توانند بقایای آن را از بین ببرند. به این ترتیب، مشکل بدون نیاز به جابه‌جایی یک لاشه چندتنی حل می‌شد.

پس از مشورت با متخصصان نیروی دریایی آمریکا و کارشناسان مواد منفجره، تصمیم به استفاده از حدود نیم تُن دینامیت گرفته شد. با این حال، محاسبه مقدار مواد منفجره و پیش‌بینی نحوه پراکنده شدن بقایای نهنگ، آن‌طور که مسئولان انتظار داشتند، از آب درنیامد.

انفجاری که همه‌چیز را به‌هم ریخت

روز ۱۲ نوامبر، جمعی از تماشاگران و خبرنگاران برای دیدن عملیات در ساحل حاضر شدند. گروه اجرایی انتظار داشت با انفجار، لاشه به قطعاتی تبدیل شود که بتوانند به‌آسانی از ساحل جمع‌آوری شوند یا خوراک جانوران لاشه‌خوار شوند.

اما به‌محض انفجار، ستونی از شن و بقایای نهنگ به هوا برخاست و تکه‌های بزرگی از گوشت و چربی حیوان به اطراف پرتاب شد. بعضی از قطعات به سمت تماشاگران رفتند و مردم برای دور شدن از مسیر بقایا به حرکت درآمدند.

یکی از عجیب‌ترین اتفاقات آن روز، برخورد تکه بزرگی از چربی نهنگ با یک خودروی پارک‌شده بود. این قطعه که از فاصله قابل‌توجهی به هوا پرتاب شده بود، روی خودرو فرود آمد و سقف آن را درهم شکست. صحنه‌ای که قرار بود راه‌حلی برای یک مشکل زیست‌محیطی باشد، به نمایشی غیرقابل‌پیش‌بینی تبدیل شد.

با وجود شدت انفجار و پرتاب بقایا، کسی بر اثر این حادثه آسیب ندید. بااین‌حال، عملیات نتوانست مشکل را آن‌طور که برنامه‌ریزی شده بود حل کند؛ قطعات باقی‌مانده همچنان باید جمع‌آوری و دفن می‌شدند.

دوربینی که یک اشتباه تاریخی را ثبت کرد

اگر تصاویر آن روز ثبت نمی‌شد، شاید ماجرای انفجار نهنگ فلورنس هم در میان صدها اتفاق عجیب محلی فراموش می‌شد. اما پل لینمن، خبرنگار شبکه تلویزیونی KATU، و داگ برزیل، فیلم‌بردار این شبکه، عملیات را با دوربین ثبت کردند.

این گزارش خبری بعدها بارها بازنشر شد و به یکی از تصاویر تاریخی شناخته‌شده اورگن تبدیل شد. در سال ۲۰۲۰، هم‌زمان با پنجاهمین سالگرد حادثه، نسخه‌ای بازسازی‌شده از فیلم اصلی منتشر شد تا جزئیات این اتفاق با کیفیت بالاتری در دسترس عموم قرار گیرد.

ماجرا حتی سال‌ها بعد نیز به حیات رسانه‌ای خود ادامه داد. بازنشرهای اینترنتی باعث شدند افراد بسیاری در سراسر جهان با این عملیات ناموفق آشنا شوند؛ رویدادی که گاهی از آن به‌عنوان یکی از نمونه‌های اولیه فراگیر شدن یک ویدئو در اینترنت یاد می‌شود.

بعد از انفجار نهنگ چه اتفاقی افتاد؟

این تجربه نشان داد که متلاشی کردن یک لاشه بزرگ با مواد منفجره، لزوماً راهی ساده و مؤثر برای پاک‌سازی ساحل نیست. در سال ۱۹۷۹، هنگامی که چندین نهنگ در ساحل اورگن به خشکی افتادند و مردند، ایده استفاده از دینامیت برای متلاشی کردن لاشه‌ها کنار گذاشته شد و دفن آن‌ها در دستور کار قرار گرفت.

امروزه ماجرای فلورنس بیشتر از آنکه صرفاً داستان یک انفجار عجیب باشد، نمونه‌ای تاریخی از پیامدهای پیش‌بینی‌نشده یک تصمیم اجرایی است؛ تصمیمی که قرار بود مشکل را یک‌باره حل کند، اما خودش به داستانی ماندگار تبدیل شد.

پرسش‌های متداول

آیا ماجرای انفجار نهنگ در سال ۱۹۷۰ واقعیت دارد؟
بله. این حادثه در ۱۲ نوامبر ۱۹۷۰ در نزدیکی شهر فلورنس در ایالت اورگن آمریکا رخ داد و تصاویر آن در آرشیو تاریخی شبکه KATU و انجمن تاریخی اورگن نگهداری می‌شود. 

چرا مسئولان تصمیم گرفتند نهنگ را با دینامیت منفجر کنند؟
آن‌ها می‌خواستند لاشه بزرگ نهنگ را به قطعات کوچک‌تری تبدیل کنند تا بقایا آسان‌تر از بین بروند و پرندگان و دیگر لاشه‌خواران از آن تغذیه کنند. 

آیا انفجار نهنگ باعث مرگ یا مجروح شدن کسی شد؟
بر اساس گزارش تاریخی دانشنامه اورگن، کسی بر اثر انفجار یا سقوط بقایای نهنگ آسیب ندید؛ اما قطعه بزرگی از چربی حیوان روی یک خودروی پارک‌شده سقوط کرد و به آن خسارت زد. 

آیا فیلم اصلی انفجار نهنگ هنوز وجود دارد؟
بله. فیلم خبری اصلی در سال ۱۹۷۰ توسط پل لینمن و داگ برزیل برای شبکه KATU ضبط شد و در سال ۲۰۲۰ نسخه بازسازی‌شده آن منتشر شد.

منابع: 
https://www.oregonencyclopedia.org/articles/florence_whale_explosion/
https://www.ohs.org/events/the-50th-anniversary-of-blasted-blubber.cfm