هوموساپینس

هوموساپینس چیست و انسان خردمند از کجا آمده است؟ درباره قدمت انسان، تکامل، مهاجرت از آفریقا، نئاندرتال‌ها، دنیسووان‌ها و انسان‌های باستانی ایران بخوانید.

هوموساپینس؛ داستان انسان خردمند از آفریقا تا سراسر جهان

هوموساپینس یا «انسان خردمند» نام علمی گونه‌ای است که تمام انسان‌های امروزی به آن تعلق دارند. ما تنها گونه زنده از جنس Homo هستیم، اما همیشه تنها انسان روی زمین نبوده‌ایم؛ در گذشته گونه‌هایی مانند نئاندرتال‌ها، دنیسووان‌ها و انسان راست‌قامت نیز در نقاط مختلف جهان زندگی می‌کردند.

پژوهش‌های ژنتیکی و فسیلی نشان می‌دهند داستان هوموساپینس بسیار قدیمی‌تر از تمدن، کشاورزی و شهرنشینی است. انسان خردمند در آفریقا تکامل پیدا کرد و سپس طی موج‌های مختلف مهاجرت در سراسر جهان پراکنده شد.

در «راز بقا» درباره هوموساپینس، انسان خردمند، قدمت انسان، اولین انسان‌ها، خاستگاه انسان، تکامل انسان، مهاجرت از آفریقا، هوموساپینس و نئاندرتال، DNA انسان‌های باستانی و حضور انسان خردمند در ایران می‌خوانید.

زبان نئاندرتال‌ها با انسان امروزی چه تفاوتی داشت؟

هوموساپینس چیست؟

هوموساپینس (Homo sapiens) گونه زیستی انسان امروزی است.

نام Homo به جنس انسان و sapiens به معنای «خردمند» یا «دانا» اشاره دارد. انسان امروزی از نظر زیستی یک پستاندار و از نظر رده‌بندی یک نخستی‌سان است و نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده آن شامپانزه‌ها و بونوبوها هستند.

هوموساپینس از چه زمانی روی زمین وجود دارد؟

شواهد فسیلی نشان می‌دهد هوموساپینس دست‌کم حدود ۳۰۰ هزار سال قدمت دارد.

یکی از مهم‌ترین شواهد، فسیل‌های کشف‌شده در جبَل ایرهود مراکش است که قدمتی حدود ۳۱۵ هزار سال دارند و از قدیمی‌ترین شواهد شناخته‌شده برای گونه ما محسوب می‌شوند.

بنابراین انسان خردمند بسیار پیش‌تر از پیدایش نخستین تمدن‌های شناخته‌شده روی زمین وجود داشته است.

هوموساپینس از کجا آمده است؟

شواهد فسیلی و ژنتیکی از خاستگاه آفریقایی هوموساپینس حمایت می‌کنند.

اما داستان تکامل انسان احتمالاً یک مسیر ساده و خطی نبوده است. جمعیت‌های مختلف انسان‌های اولیه در بخش‌های گوناگون آفریقا با یکدیگر ارتباط داشتند و ویژگی‌های انسان امروزی در طول زمان و در میان جمعیت‌های مختلف شکل گرفت.

آیا اولین انسان روی زمین هوموساپینس بود؟

خیر.

اگر منظور از «اولین انسان» نخستین عضو جنس Homo باشد، هوموساپینس بسیار دیرتر از نخستین انسان‌تباران جنس Homo ظاهر شد.

گونه‌های قدیمی‌تری مانند Homo habilis و Homo erectus میلیون‌ها سال پیش از انسان امروزی زندگی می‌کردند.

بنابراین «انسان» در زبان روزمره با «هوموساپینس» یکی نیست.

اجداد هوموساپینس چه کسانی بودند؟

تکامل انسان یک زنجیره ساده از «میمون → انسان» نیست.

در طول میلیون‌ها سال، گونه‌ها و جمعیت‌های مختلف انسان‌تباران وجود داشتند و بسیاری از آنها منقرض شدند. برخی از این جمعیت‌ها در مسیر تکاملی منتهی به انسان امروزی قرار داشتند و برخی شاخه‌های جانبی بودند.

به همین دلیل، بهتر است تکامل انسان را شبیه یک درخت با شاخه‌های متعدد تصور کنیم، نه یک نردبان مستقیم.

نئاندرتال

هوموساپینس چه تفاوتی با نئاندرتال دارد؟

نئاندرتال‌ها (Homo neanderthalensis) یکی از نزدیک‌ترین خویشاوندان منقرض‌شده انسان امروزی بودند.

آنها بدن قدرتمند، جمجمه بزرگ و سازگاری‌های فیزیکی متناسب با محیط‌های سرد داشتند. هوموساپینس و نئاندرتال‌ها در بخش‌هایی از اوراسیا برای مدتی هم‌زمان زندگی کردند و حتی با یکدیگر آمیزش ژنتیکی داشتند.

به همین دلیل، بسیاری از انسان‌های امروزی خارج از آفریقا درصد کوچکی DNA نئاندرتال در ژنوم خود دارند.

آیا انسان و نئاندرتال با هم جفت‌گیری کردند؟

بله.

شواهد ژنتیکی نشان می‌دهد هوموساپینس و نئاندرتال‌ها در گذشته با یکدیگر آمیزش داشته‌اند.

این موضوع یکی از مهم‌ترین یافته‌های ژنتیک انسان باستانی است و نشان می‌دهد مرز میان برخی جمعیت‌های انسانی باستانی آن‌قدرها هم که زمانی تصور می‌شد مطلق نبوده است.

آیا نئاندرتال جد انسان امروزی است؟

نئاندرتال‌ها جد مستقیم تمام انسان‌های امروزی نیستند.

آنها یک شاخه نزدیک به انسان امروزی در درخت تکامل انسان بودند. هوموساپینس و نئاندرتال‌ها جد مشترکی داشتند و پس از جدا شدن جمعیت‌های آنها، مسیر تکاملی متفاوتی را طی کردند.

هوموساپینس با دنیسووان‌ها چه ارتباطی دارد؟

دنیسووان‌ها یکی دیگر از گروه‌های انسان‌تبار باستانی بودند که شواهد وجودشان ابتدا از غار دنیسوا در سیبری به دست آمد.

DNA باستانی نشان داده است که هوموساپینس‌ها نیز با دنیسووان‌ها آمیزش داشته‌اند. امروزه بخشی از جمعیت‌های انسانی در آسیا و اقیانوسیه مقداری DNA دنیسووانی در ژنوم خود دارند.

چرا هوموساپینس زنده ماند اما نئاندرتال منقرض شد؟

پاسخ قطعی و تک‌عاملی وجود ندارد.

تغییرات اقلیمی، اندازه جمعیت، رقابت بر سر منابع، بیماری‌ها، جابه‌جایی جمعیت‌ها و آمیزش با هوموساپینس‌ها همگی می‌توانسته‌اند در سرنوشت نئاندرتال‌ها نقش داشته باشند.

این احتمال نیز وجود دارد که ترکیبی از چند عامل باعث کاهش تدریجی جمعیت نئاندرتال‌ها شده باشد.

هوموساپینس چه زمانی از آفریقا خارج شد؟

مهاجرت انسان خردمند از آفریقا احتمالاً در چند مرحله اتفاق افتاده است.

شواهدی از حضور نسبتاً زودهنگام هوموساپینس خارج از آفریقا وجود دارد، اما بیشتر انسان‌های امروزی خارج از آفریقا عمدتاً از جمعیت‌هایی ناشی شده‌اند که در یکی از موج‌های مهم مهاجرتی حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار سال پیش از آفریقا گسترش یافتند.

هوموساپینس چه زمانی به ایران رسید؟

ایران در مسیر مهم مهاجرت انسان‌ها از آفریقا به اوراسیا قرار داشته است و محوطه‌های باستان‌شناسی ایران شواهد مهمی از حضور انسان‌های باستانی ارائه کرده‌اند.

غارهای زاگرس، به‌ویژه محوطه‌هایی مانند غار شانیدر در نزدیکی مرز ایران و عراق، برای مطالعه نئاندرتال‌ها اهمیت بسیار زیادی دارند. همچنین شواهد حضور هوموساپینس در ایران و فلات ایران، تصویر پیچیده‌ای از رفت‌وآمد و همزیستی گروه‌های انسانی باستانی ارائه می‌کند.

آیا هوموساپینس با نئاندرتال‌ها در ایران زندگی می‌کرد؟

ایران و زاگرس از مناطق بسیار مهم برای مطالعه حضور انسان‌تباران باستانی است.

نئاندرتال‌ها در بخش‌هایی از زاگرس حضور داشتند و شواهد باستان‌شناسی و ژنتیکی نشان می‌دهد هوموساپینس‌ها نیز در دوره‌های بعدی وارد این منطقه شدند.

این منطقه احتمالاً یکی از مسیرهای مهم جابه‌جایی انسان‌ها میان آفریقا و اوراسیا بوده است.

چرا هوموساپینس موفق شد در سراسر جهان پراکنده شود؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های انسان خردمند توانایی بالای سازگاری با محیط‌های مختلف است.

انسان‌ها توانستند از ابزارهای متنوع، آتش، پوشاک، پناهگاه، همکاری گروهی، زبان و انتقال فرهنگی استفاده کنند. مهم‌تر از همه، انسان می‌توانست دانش را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند و بر اساس آن فناوری و رفتار خود را تغییر دهد.

آیا هوموساپینس از میمون تکامل یافته است؟

این جمله دقیق نیست.

انسان امروزی از میمون‌های امروزی تکامل پیدا نکرده است. انسان و شامپانزه‌های امروزی یک نیای مشترک در گذشته دارند و پس از جدا شدن مسیرهای تکاملی، هر کدام به شکل مستقل تکامل پیدا کرده‌اند.

آیا انسان امروزی هنوز در حال تکامل است؟

بله.

تکامل متوقف نشده است. تا زمانی که تفاوت‌های ژنتیکی میان افراد وجود داشته باشد و برخی ویژگی‌ها بر بقا یا تولیدمثل تأثیر بگذارند، انتخاب طبیعی و سایر نیروهای تکاملی می‌توانند جمعیت‌های انسانی را تغییر دهند.

البته تکامل انسان امروزی پیچیده است و فقط به انتخاب طبیعی محدود نمی‌شود؛ مهاجرت، جهش، رانش ژنتیکی و انتخاب جنسی نیز نقش دارند.

مغز هوموساپینس چقدر بزرگ است؟

حجم مغز انسان امروزی به‌طور متوسط حدود ۱۳۰۰ سانتی‌متر مکعب است، اگرچه میان افراد تفاوت قابل توجهی وجود دارد.

اما اندازه مغز به‌تنهایی توضیح‌دهنده توانایی‌های شناختی انسان نیست. سازمان‌دهی مغز، ارتباط میان بخش‌های مختلف و شبکه‌های عصبی نیز اهمیت بسیار زیادی دارند.

آیا هوموساپینس اولین انسان دارای زبان بود؟

نمی‌توان با اطمینان گفت نخستین زبان انسانی دقیقاً چه زمانی و در چه جمعیتی شکل گرفت.

زبان گفتاری به‌دلیل باقی نگذاشتن فسیل مستقیم، یکی از دشوارترین موضوعات برای مطالعه تکامل انسان است. با این حال، توانایی‌های شناختی، اجتماعی و فرهنگی هوموساپینس نشان می‌دهد ارتباط پیچیده احتمالاً نقش بسیار مهمی در موفقیت این گونه داشته است.

هنر و نقاشی غارها از چه زمانی شروع شد؟

انسان‌های باستانی بسیار پیش از پیدایش تمدن‌های تاریخی از نمادها و هنر استفاده می‌کردند.

نقاشی‌های غار، حکاکی روی سنگ و اشیای تزئینی نشان می‌دهند انسان خردمند توانایی تولید و انتقال نمادهای پیچیده را داشته است.

اما نسبت دادن تمام هنرهای باستانی به هوموساپینس نیز نیازمند دقت است؛ زیرا برخی شواهد رفتار نمادین به نئاندرتال‌ها نیز نسبت داده شده است.

هوموساپینس چه زمانی کشاورزی را شروع کرد؟

کشاورزی بسیار جدیدتر از خود انسان خردمند است.

انسان‌ها حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار سال پیش در برخی مناطق جهان به‌تدریج به سمت کشاورزی و اهلی‌سازی گیاهان و حیوانات رفتند.

بنابراین انسان خردمند بیش از ۲۹۰ هزار سال پیش از پیدایش کشاورزی وجود داشته است.

چرا هوموساپینس از غارها استفاده می‌کرد؟

غارها می‌توانستند پناهگاه طبیعی در برابر سرما، گرما، باد و برخی شکارچیان باشند.

با این حال، تصور اینکه انسان‌های باستان همیشه در غار زندگی می‌کردند اشتباه است. آنها از محیط‌های متنوعی استفاده می‌کردند و بسیاری از سکونتگاه‌های آنها در فضای باز قرار داشت.

پرسش‌های متداول درباره هوموساپینس

هوموساپینس چیست؟

هوموساپینس نام علمی گونه انسان امروزی است؛ تمام انسان‌های زنده امروز از گونه Homo sapiens هستند.

هوموساپینس چند سال قدمت دارد؟

قدیمی‌ترین شواهد شناخته‌شده از انسان خردمند حدود ۳۰۰ هزار سال قدمت دارند و برخی فسیل‌های آفریقایی حدود ۳۱۵ هزار سال قدمت دارند.

هوموساپینس از کجا آمده است؟

شواهد فسیلی و ژنتیکی نشان می‌دهد خاستگاه تکاملی هوموساپینس در آفریقا بوده است.

اولین انسان چه کسی بود؟

یک «اولین انسان» مشخص وجود ندارد. تکامل انسان طی میلیون‌ها سال و در میان جمعیت‌های مختلف اتفاق افتاده است.

آیا هوموساپینس همان انسان امروزی است؟

بله. تمام انسان‌های امروزی از نظر زیستی متعلق به گونه Homo sapiens هستند.

هوموساپینس با نئاندرتال چه تفاوتی دارد؟

هر دو از انسان‌تباران نزدیک بودند، اما دو شاخه متفاوت تکاملی محسوب می‌شوند. نئاندرتال‌ها منقرض شدند، در حالی که هوموساپینس تنها گونه زنده از جنس Homo است.

آیا انسان و نئاندرتال جفت‌گیری کردند؟

بله. شواهد DNA نشان می‌دهد میان برخی جمعیت‌های هوموساپینس و نئاندرتال‌ها آمیزش ژنتیکی اتفاق افتاده است.

آیا انسان امروزی DNA نئاندرتال دارد؟

بسیاری از جمعیت‌های انسانی خارج از آفریقا درصدی DNA نئاندرتال در ژنوم خود دارند.

هوموساپینس و دنیسووان چه ارتباطی دارند؟

هر دو گروه انسان‌تبار بودند و شواهد ژنتیکی نشان می‌دهد برخی جمعیت‌های هوموساپینس با دنیسووان‌ها نیز آمیزش داشته‌اند.

هوموساپینس چه زمانی از آفریقا خارج شد؟

مهاجرت‌های انسان خردمند از آفریقا چند مرحله داشته است؛ یکی از مهم‌ترین موج‌های گسترش جمعیت‌های امروزی خارج از آفریقا حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار سال پیش رخ داد.

آیا هوموساپینس در ایران زندگی می‌کرد؟

بله. فلات ایران در مسیر مهاجرت و پراکنش انسان‌های باستانی قرار داشته و شواهد باستان‌شناسی حضور انسان خردمند در این منطقه را نشان می‌دهد.

آیا نئاندرتال‌ها در ایران زندگی می‌کردند؟

بله. زاگرس یکی از مناطق مهم حضور نئاندرتال‌ها بوده و محوطه‌های باستان‌شناسی این منطقه اطلاعات مهمی درباره زندگی آنها ارائه کرده‌اند.

آیا هوموساپینس از میمون به وجود آمده است؟

خیر. انسان امروزی از میمون‌های امروزی تکامل پیدا نکرده است؛ انسان و شامپانزه‌ها یک نیای مشترک در گذشته دارند.

آیا انسان هنوز در حال تکامل است؟

بله. فرآیندهای تکاملی همچنان در جمعیت‌های انسانی وجود دارند.

مغز هوموساپینس چقدر بزرگ است؟

حجم مغز انسان امروزی به‌طور متوسط حدود ۱۳۰۰ سانتی‌متر مکعب است، اما اندازه مغز به‌تنهایی معیار هوش یا توانایی شناختی نیست.

هوموساپینس چه زمانی کشاورزی را شروع کرد؟

کشاورزی حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار سال پیش در چند منطقه جهان شکل گرفت؛ یعنی هزاران سال پس از ظهور انسان خردمند.

چرا هوموساپینس منقرض نشد؟

توانایی سازگاری با محیط‌های مختلف، همکاری اجتماعی، فناوری، انتقال فرهنگی و مهاجرت گسترده از عوامل مهم موفقیت انسان خردمند بوده‌اند؛ اما علت موفقیت نهایی آن هنوز موضوع پژوهش است.

آیا هوموساپینس تنها انسان باقی‌مانده است؟

بله. امروز Homo sapiens تنها گونه زنده از جنس Homo است.

اخبار هوموساپینس
پژوهشگران شواهدی را کشف کردند که نشان می‌دهد دست کم حدود ۱۵ هزار سال پیش در بخش‌هایی از اروپا گروه‌هایی از انسان‌ها بقایای افراد مرده را می‌خوردند و این کار به دلایل مختلفی انجام می‌شد و نه برای سیر شدن یا پر کردن شکم. ادامه مطلب را از دست ندهید.
پژوهشگران شواهدی را کشف کردند که نشان می‌دهد دست کم حدود ۱۵ هزار سال پیش در بخش‌هایی از اروپا گروه‌هایی از انسان‌ها بقایای افراد مرده را می‌خوردند و این کار به دلایل مختلفی انجام می‌شد و نه برای سیر شدن یا پر کردن شکم. ادامه مطلب را از دست ندهید.
کد خبر: ۶۶۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۶
شاید برای بسیاری سوال باشد که آیا طاسی و یا کچلی در مردان یک پدیده مدرن هست یا اینکه ریشه در تاریخ دارد. شواهد پزشکی و باستان‌شناختی می‌گویند اگرچه چنین تصاویری در غار‌ها وجود ندارد و حتی در فسیل‌ها نیز قابل مشاهده نیست، اما به لحاظ ژنتیکی پدیده طاسی از زمان انسان خردمند همراه با انسان‌ها بوده است.
شاید برای بسیاری سوال باشد که آیا طاسی و یا کچلی در مردان یک پدیده مدرن هست یا اینکه ریشه در تاریخ دارد. شواهد پزشکی و باستان‌شناختی می‌گویند اگرچه چنین تصاویری در غار‌ها وجود ندارد و حتی در فسیل‌ها نیز قابل مشاهده نیست، اما به لحاظ ژنتیکی پدیده طاسی از زمان انسان خردمند همراه با انسان‌ها بوده است.
کد خبر: ۶۵۸۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۱۳
نئاندرتال‌ها با وجود مغز بزرگ‌تر، به دلیل تفاوت در سازمان‌دهی عصبی، تمرکز کمتر بر تفکر انتزاعی، جمعیت‌های کوچک و نبود انباشت فرهنگی، تمدن نساختند. انسان مدرن با شبکه‌های اجتماعی گسترده‌تر، زبان پیشرفته‌تر و ژنتیک متفاوت، توانست دانش را منتقل و تمدن‌های پیچیده ایجاد کند و مسیر تکامل متفاوتی طی کند.
نئاندرتال‌ها با وجود مغز بزرگ‌تر، به دلیل تفاوت در سازمان‌دهی عصبی، تمرکز کمتر بر تفکر انتزاعی، جمعیت‌های کوچک و نبود انباشت فرهنگی، تمدن نساختند. انسان مدرن با شبکه‌های اجتماعی گسترده‌تر، زبان پیشرفته‌تر و ژنتیک متفاوت، توانست دانش را منتقل و تمدن‌های پیچیده ایجاد کند و مسیر تکامل متفاوتی طی کند.
کد خبر: ۶۲۹۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۳/۰۳
کشف جمجمه یون‌شیان ۲ در چین نگاه تازه‌ای به تاریخ تکامل انسان ارائه می‌دهد. این فسیل یک میلیون ساله با مرد اژد‌ها و دنیسووان‌ها مرتبط دانسته شده و نشان می‌دهد جدایی اجداد انسان، نئاندرتال و دنیسووان بسیار زودتر از تصور رخ داده است. پژوهش جدید، نقش مهم شرق آسیا را در درخت تکامل بشر پررنگ کرده و دیدگاه‌ها درباره منشأ هومو ساپینس را به چالش می‌کشد.
کشف جمجمه یون‌شیان ۲ در چین نگاه تازه‌ای به تاریخ تکامل انسان ارائه می‌دهد. این فسیل یک میلیون ساله با مرد اژد‌ها و دنیسووان‌ها مرتبط دانسته شده و نشان می‌دهد جدایی اجداد انسان، نئاندرتال و دنیسووان بسیار زودتر از تصور رخ داده است. پژوهش جدید، نقش مهم شرق آسیا را در درخت تکامل بشر پررنگ کرده و دیدگاه‌ها درباره منشأ هومو ساپینس را به چالش می‌کشد.
کد خبر: ۵۰۲۳    تاریخ انتشار : ۱۴۰۴/۰۷/۰۶
نئاندرتال‌ها نزدیک‌ترین خویشاوندان انسانی ما بودند و از نظر آناتومی شباهت‌های زیادی با انسان‌های امروزی داشتند. اما آیا نئاندرتال‌ها هم می‌توانستند صحبت کنند؟
نئاندرتال‌ها نزدیک‌ترین خویشاوندان انسانی ما بودند و از نظر آناتومی شباهت‌های زیادی با انسان‌های امروزی داشتند. اما آیا نئاندرتال‌ها هم می‌توانستند صحبت کنند؟
کد خبر: ۱۱۱۶    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۳۱
مطالعه جدیدی نشان می‌دهد انسان‌های اولیه پس از مهاجرت به خارج از آفریقا مدت‌ها در فلات ایران زندگی می‌کردند.
مطالعه جدیدی نشان می‌دهد انسان‌های اولیه پس از مهاجرت به خارج از آفریقا مدت‌ها در فلات ایران زندگی می‌کردند.
کد خبر: ۷۸۲    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۱
باستان شناس فرانسوی، لودویک اسلیماک، ۳۰ سال گذشته را صرف کاوش در مزارع و غار‌ها از شاخ آفریقا تا مدار قطب شمال و البته دره محبوبش «رون» در فرانسه کرده است. وی خودش ساکن کوه‌های پیرنه است و طی یک سال و نیم گذشته، تیم او متشکل از ۴۵ محقق مقالات زیادی را در مورد تاریخ انسان اولیه بین ۵۴۰۰۰ تا ۴۲۰۰۰ سال پیش منتشر کرد‌اند. همه در جامعه علمی جاه طلبی او را می‌شناسند، اما برخی نیز تئوری‌های وی را بحث برانگیز می‌دانند.
باستان شناس فرانسوی، لودویک اسلیماک، ۳۰ سال گذشته را صرف کاوش در مزارع و غار‌ها از شاخ آفریقا تا مدار قطب شمال و البته دره محبوبش «رون» در فرانسه کرده است. وی خودش ساکن کوه‌های پیرنه است و طی یک سال و نیم گذشته، تیم او متشکل از ۴۵ محقق مقالات زیادی را در مورد تاریخ انسان اولیه بین ۵۴۰۰۰ تا ۴۲۰۰۰ سال پیش منتشر کرد‌اند. همه در جامعه علمی جاه طلبی او را می‌شناسند، اما برخی نیز تئوری‌های وی را بحث برانگیز می‌دانند.
کد خبر: ۷۶۸    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۰
چگونگی پیدایش اولین شخص یا انسان و اینکه اجدادش چه کسانی بودند (پدربزرگ و مادربزرگ، پدربزرگ و مادربزرگشان و غیره) یکی از بزرگترین سوالات باستان شناسان است و این سؤال حتی امروز هم بسیاری را متحیر می‌کند.
چگونگی پیدایش اولین شخص یا انسان و اینکه اجدادش چه کسانی بودند (پدربزرگ و مادربزرگ، پدربزرگ و مادربزرگشان و غیره) یکی از بزرگترین سوالات باستان شناسان است و این سؤال حتی امروز هم بسیاری را متحیر می‌کند.
کد خبر: ۷۵۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۱۸
محققان در دانشگاه بث بریتانیا می‌گویند شواهدی در دست دارند که نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها برای قریب ۱۰۰ هزار سال در حال جنگ با اجداد انسان فعلی بوده‌اند تا از قلمرو خود در آسیا و اروپا محافظت کنند.
محققان در دانشگاه بث بریتانیا می‌گویند شواهدی در دست دارند که نشان می‌دهد نئاندرتال‌ها برای قریب ۱۰۰ هزار سال در حال جنگ با اجداد انسان فعلی بوده‌اند تا از قلمرو خود در آسیا و اروپا محافظت کنند.
کد خبر: ۴۷۴    تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۱/۲۵
چگونگی از بین رفتن نئاندرتال‌ها یکی از بزرگترین راز‌ها در تکامل انسان باقی مانده است. چه چیزی واقعا نئاندرتال‌ها را از بین برد؟ آنها چگونه منقرض شدند؟
چگونگی از بین رفتن نئاندرتال‌ها یکی از بزرگترین راز‌ها در تکامل انسان باقی مانده است. چه چیزی واقعا نئاندرتال‌ها را از بین برد؟ آنها چگونه منقرض شدند؟
کد خبر: ۴۳۱    تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۲/۲۳