کنههای قاتل در کمین شما؛ چگونه تخریب جنگلها و گسترش انسانها بیماری لایم مرگبار را شعلهور کردند
بیماری لایم و دیگر بیماریهای کنهای نتیجه مستقیم تغییرات انسانی در طبیعتاند. از تخریب جنگلها تا گسترش سکونت در مناطق وحشی، همه نقشی در افزایش خطر این بیماریها داشتهاند.
راز بقا: کنهها موجودات ریز و مزاحمی هستند که شاید هنگام پیادهروی در جنگل یا حتی تفریح در پارک به ذهنتان برسند. این تصور چندان دور از واقعیت نیست؛ زیرا بیماریهای منتقلشده توسط کنهها، شایعترین بیماریهای بردار-محور در ایالات متحده محسوب میشوند.
به گزارش راز بقا، هر کنه در طول زندگی خود چندین بار از حیوانات مختلف خون میمکد و در این مسیر باکتریها و ویروسهای متنوعی را جذب کرده و به میزبان بعدی منتقل میکند. همین ویژگی آنها را به ناقل بیماریهایی، چون لایم، بابزیوز و تب لکهدار کوههای راکی تبدیل کرده است؛ بیماریهایی که بدون درمان میتوانند ناتوانکننده و حتی مرگبار باشند.
اما نکته جالب اینجاست که بسیاری از این بیماریها نتیجه مستقیم فعالیتهای انسانی در گذشته هستند.
تخریب و بازسازی جنگلها؛ عامل افزایش خطر کنهها
به گزارش راز بقا در قرنهای هجدهم و نوزدهم، مهاجران اروپایی بیش از نیمی از جنگلهای شمالشرقی آمریکا را برای کشاورزی، معدنکاری و تهیه چوب نابود کردند. این تخریب گسترده باعث کاهش چشمگیر جمعیت بسیاری از حیوانات شد؛ از جمله شکارچیانی مانند گرگ و خرس.
با گذشت زمان، اهمیت جنگلها دوباره شناخته شد و میلیونها هکتار زمین احیا گردید. گوزنها به این مناطق بازگشتند، اما شکارچیان راس هرم غذایی هرگز بازنگشتند. همین موضوع موجب انفجار جمعیت گوزنها و در نتیجه افزایش کنههای گوزنی (Ixodes scapularis) شد؛ ناقل اصلی بیماری لایم.
در دهه ۱۹۷۰، شرق آمریکا به کانون جهانی بیماری لایم تبدیل شد و تنها در سال ۲۰۲۳ بیش از ۸۹ هزار مورد ابتلا گزارش شد.
سکونت انسانها در قلمرو کنهها؛ نمونه کالیفرنیا
الگوهای سکونت و کاربری زمین تأثیر مستقیمی بر چرخه حیات کنهها دارند.
در کالیفرنیا، افزایش جمعیت و کمبود مسکن موجب شد خانهها به مناطق جنگلی اطراف سانفرانسیسکو کشیده شوند. این پراکندگی سکونتگاهها، زیستگاه کنهها را تغییر داد و زمینه شیوع بیماریهای کنهزاد را فراهم کرد.
تحقیقات نشان میدهد که در لکههای کوچک و جداافتاده فضای سبز، جوندگان راحتتر تکثیر میشوند و نبود شکارچیان بزرگ، انتقال بیماری را افزایش میدهد. به همین دلیل، شش شهرستان اطراف سانفرانسیسکو حدود ۴۴٪ از موارد ابتلا به بیماریهای کنهای در کالیفرنیا را شامل میشوند.
نقش دامها در گسترش بیماریهای کنهای؛ تجربه تگزاس
دامهای اهلی نیز در تاریخ، سهم بزرگی در شیوع بیماریهای کنهزاد داشتهاند.
به گزارش راز بقا در اواخر قرن نوزدهم، بیماری تب گاوی تگزاس خسارات سنگینی به دامداران وارد کرد. در سال ۱۸۹۲، دکتر بی. اِی. راجرز برای نخستین بار نظریهای ارائه داد که کنهها عامل اصلی انتقال این بیماری هستند. اگرچه ابتدا این فرضیه مورد تمسخر قرار گرفت، اما وزارت کشاورزی آمریکا از آن حمایت کرد و با ایجاد برنامه کنترل کنهها، موفق شد تا سال ۱۹۴۳ بیماری تب گاوی را از ۱۴ ایالت جنوبی ریشهکن کند.
این تجربه نشان داد که مدیریت محیط زیست و کنترل کنهها میتواند نقش حیاتی در حفظ سلامت انسان و دام داشته باشد.
کنهها، محصول محیط ساختهشده توسط انسان
کنهها تنها انگلهای خونخوار نیستند، بلکه بازتابی از محیط زیست خود محسوب میشوند. از مدیترانه تا خاورمیانه، تغییرات انسانی در سبک زندگی، سکونت و کشاورزی بارها شرایطی فراهم کرده که کنهها به ناقلان خطرناک بیماری تبدیل شوند.
بنابراین، اگرچه هیچکس از دیدن کنهها خوشحال نمیشود، باید بدانیم که بخش بزرگی از مشکل، نتیجه عملکرد خود ما انسانها در تغییر زیستبومهاست.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
کشف حشره چوبی غولپیکر در استرالیا؛ سنگینترین و بزرگترین حشره دنیا کشف شد
چوبک بزرگ چان؛ یک شاخه زنده با طول ۵۰ سانتیمتر که بزرگترین حشره روی زمین است و قدرت استتار حیرتانگیزی دارد
ساس بوسهزن؛ خونخوارترین حشره دنیا که نفس انسان را ردیابی میکند و از طریق مدفوع بیماری را انتقال میدهد
قدیمیترین جانور زنده زمین و سرسختترین دشمن انسان کیست؟
رکورد دار پشتک زدن روی زمین؛ هز ثانیه ۳۶۸ بار!
سنهای ضارب؛ شکارچیانی با سم کشنده و استتار وحشتناک که جسد قربانیان را با خود حمل میکنند!
ساسهای آدمخوار؛ ساسهای بوسهزن موجوداتی کوچک و خونخوار که شبها به انسان حمله میکنند
ساس؛ مقاومترین آفت جهان که عاشق خون انسان است | ساسها کجا پنهان میشوند و چطور آنها را از بین ببریم؟
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان