راز بقا: بید جغدی هیرسی (Hearsey's Owl Moth) یکی از دیدنیترین اعضای خانواده Brahmaeidae است؛ خانوادهای از بیدهای شبپرواز غولآسا که به خاطر نقوش هیپنوتیزمی بالها، اندازه چشمگیر و رفتارهای عجیبشان شهرت دارند.
به گزارش راز بقا، این بید در بخشهایی از آسیای جنوبشرقی مانند میانمار، هند، تایلند و اندونزی یافت میشود و به دلیل ویژگیهای تکاملی منحصربهفرد، سیستم استتار پیچیده و کمیابی در طبیعت، توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است.

به گزارش راز بقا، یکی از برجستهترین ویژگیهای بید جغدی، طرح بینظیر بالهاست؛ الگوهایی شبیه خطوط گورخری با نشانهای چشمی که حالوهوایی شبیه هنر باستانی آسیایی دارند و البته نماینگر طرحی شبیه جغد اوراسیایی است و به همین دلیل به همین نام شناخته میشود.
این بید با دهانه بالی حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر یکی از بزرگترین شبپرههاست و ترکیب رنگهای قهوهای، برنزی، خاکستری و نخودی آن، هماهنگی چشمگیری را به نمایش میگذارد.

این نقوش علاوه بر زیبایی، نقش حفاظتی دارند. هنگامی که بید روی تنه درخت یا برگهای بزرگ مینشیند، تقریباً از محیط اطراف غیرقابل تشخیص میشود. «چشمهای تقلبی» روی لبه بالها نیز میتوانند شکارچیان را بترسانند و زمان کوتاهی برای فرار ایجاد کنند.
بدن این بید نیز ضخیم، پفدار و پوشیده از پولکهای مخملی است. جالب اینجاست که افراد بالغ غذا نمیخورند و تمام انرژی لازم را از دوران لارو ذخیره کردهاند؛ بنابراین زندگی بالغ آنها تنها برای جفتگیری طراحی شده است.

به گزارش راز بقا، چرخه زندگی بید جغدی هرسی مشابه سایر بیدهای برهمن است، اما چند سازگاری ویژه دارد. مادهها تخمها را به صورت دستهای روی پشت برگها میگذارند. لاروها پس از خروج، رنگهایی روشن و هشداردهنده دارند - معمولاً سبز، زرد و سیاه - که تقلیدی از زهرآگینی است، هرچند این گونه بیخطر است.
لاروها از برگ درختانی مانند گونههای زیتون، یاس و فراکسینوس تغذیه میکنند. پس از طی چند مرحله رشد، پیلهای ضخیم میسازند و در بستر برگهای خشک زمین شفیره میشوند. ظهور آنها به عوامل محیطی مانند رطوبت، دما و بارشهای فصلی وابسته است.

زیستگاه طبیعی آنها شامل جنگلهای گرمسیری و نیمهگرمسیری با سایه فراوان و رطوبت بالا است. از آنجا که این بیدها تنها شبها پرواز میکنند و مناطق جنگلی دورافتاده را ترجیح میدهند، مشاهده آنها بسیار دشوار است و همین باعث شده لقب «غول مخفی آسیا» را بگیرند.

به گزارش راز بقا، با وجود اینکه نسبت به بسیاری از شبپرهها کمتر مطالعه شدهاند، اما بید جغدی نقش مهمی در اکوسیستم دارد. لاروها در هرس طبیعی شاخ و برگ جنگل مؤثرند و بالغها نیز - هرچند کوتاهمدت - به تنوع گردهافشانهای شبفعال کمک میکنند.

این گونه در حال حاضر در فهرست در معرض انقراض قرار ندارد، اما تخریب زیستگاه، جنگلزدایی و آلودگی نوری تهدیدهای جدی برای آن محسوب میشوند. نور مصنوعی شبانه میتواند رفتار جفتگیری و مسیریابی آنها را مختل کند. کارشناسان حفاظت طبیعت بر حفظ جنگلهای بکر و مرطوب تأکید دارند، زیرا این گونهها تنها در محیطهای پایدار و پررطوبت دوام میآورند.

به گزارش راز بقا، چند ویژگی در بید جغدی وجود دارد که آن را واقعاً عجیب و شگفتانگیز میکند. یکی از غیرعادیترین این ویژگیها استتار مبتنی بر توهم بصری است. نقش بالهای آن نه تنها با برگها، بلکه با بافت پیچیده پوست تنه درختان نیز هماهنگ است؛ بهگونهای که حتی جمعآورندگان حرفهای نیز گاهی نمیتوانند آن را از فاصله چند سانتیمتری تشخیص دهند.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
پروانه گوگردی؛ پروانهای که دقیقا شبیه برگ درختان است و بیش از یک سال عمر میکند
پروانه طاووسی آبی؛ زیباترین موجود جهان که مثل یک اثر هنری بسیار گرانبهاست
ویژگی عجیب دیگر این است که بید بالغ اصلاً غذا نمیخورد. با وجود بدن بزرگش، تمام انرژی را از مرحله لاروی ذخیره کرده و در دوره کوتاه بزرگسالی فقط برای تولیدمثل میزید. لاروها نیز رفتاری عجیب دارند: هنگام تهدید، بخش جلویی بدن خود را متورم میکنند تا شبیه چهره یک مار یا خزنده بهنظر برسد و شکارچی را بترسانند.

این بید همچنین به شکل غیرمعمولی به شبهای مهآلود علاقه دارد؛ مه و رطوبت زیاد فعالیت آن را بهشدت افزایش میدهد. علاوه بر این، مسیر پروازش «موجدار» و شبیه برگ در حال سقوط است؛ حرکتی که شکار آن را تقریباً ناممکن میکند.
