اختاپوس گرانهلدون؛ مادر افسانهای اعماق اقیانوس که نزدیک ۵ سال بدون غذا از تخمهایش مراقبت میکند و با تولد فرزندانش، میمیرد
اختاپوس Graneledone boreopacifica رکورددار طولانیترین مراقبت مادری در جهان است؛ گونهای شگفتانگیز که نزدیک پنج سال در اعماق تاریک اقیانوس بدون غذا روی تخمهایش میماند و جانش را برای تولد نسل بعدی فدا میکند.
راز بقا: در دنیای جانوران، مادری همیشه با فداکاری همراه است، اما بعضی گونهها مرزهای این مفهوم را جابهجا کردهاند. یکی از شگفتانگیزترین نمونهها، گونهای از اختاپوسهای اعماق اقیانوس است که نامش با طولانیترین دوره مراقبت از تخمها در کل دنیای حیوانات گره خورده است؛ Graneledone boreopacifica. این اختاپوس ماده، نزدیک به پنج سال بدون غذا، بیحرکت در اعماق تاریک اقیانوس میماند تا نسل بعدیاش متولد شود؛ فداکاریای که در نهایت به قیمت جانش تمام میشود.
آشنایی با گونهای متفاوت از اختاپوسها
به گزارش راز بقا، Graneledone boreopacifica که در فارسی میتوان آن را «اختاپوس دانهدار شمال اقیانوس آرام» نامید، یکی از گونههای نادر اختاپوسهای اعماق دریاست. این جانور در عمق حدود ۱۳۰۰ تا ۱۵۰۰ متری آبهای سرد شمال اقیانوس آرام زندگی میکند؛ جایی که نور خورشید هرگز به آن نمیرسد و دما همیشه پایین است.
برخلاف اختاپوسهای معمولی که اغلب در آبهای کمعمقتر دیده میشوند، این گونه به زندگی در سکوت، تاریکی و سرمای شدید عادت دارد. بدنش نرمتر، حرکاتش کندتر و ریتم زندگیاش بهشدت آهسته است؛ ویژگیهایی که نقش مهمی در یکی از عجیبترین چرخههای تولیدمثل در طبیعت دارند.
رکوردی بیسابقه در دنیای جانوران
آنچه Graneledone boreopacifica را به یک پدیده تبدیل کرده، مدت زمان مراقبت از تخمهاست. در حالی که بیشتر اختاپوسها بین چند هفته تا نهایتاً دو ماه روی تخمهایشان میمانند، این گونه ماده حدود ۴ تا ۴.۵ سال از تخمها مراقبت میکند. این مدت طولانی، رکورددار طولانیترین دوره شناختهشده مراقبت والدینی در میان همه جانوران زمین است.
به گزارش راز بقا، اختاپوس ماده تخمهایش را به دیوارههای سنگی در اعماق اقیانوس میچسباند و سپس بدنش را طوری روی آنها قرار میدهد که جریان آب، اکسیژن کافی به تخمها برساند. در تمام این سالها، او تقریباً هیچ حرکتی نمیکند و از محل تخمها دور نمیشود.
زندگی بدون غذا؛ بهای مادری
یکی از تکاندهندهترین جنبههای این داستان، نخوردن غذا در تمام این مدت است. اختاپوس ماده در طول این چند سال شکار نمیکند و تنها از ذخایر انرژی بدنش استفاده میکند. بهمرور، بدنش تحلیل میرود، قدرتش کم میشود و نشانههای فرسودگی کاملاً آشکار است.
اما با وجود این ضعف شدید، تا آخرین لحظه کنار تخمها میماند. درست زمانی که تخمها باز میشوند و نوزادان کوچک و کاملشده از آنها بیرون میآیند، مأموریت مادر به پایان میرسد. کمی بعد، اختاپوس ماده میمیرد؛ گویی تمام زندگیاش را برای همان لحظه نگه داشته بوده است.
چرا اینقدر طول میکشد؟
سؤال مهم این است که چرا رشد تخمهای این اختاپوس اینقدر زمانبر است؟
پاسخ در شرایط خاص اعماق اقیانوس نهفته است. به گزارش راز بقا دمای بسیار پایین آب باعث میشود سوختوساز بدن جنینها بهشدت کاهش پیدا کند. هرچه دما کمتر باشد، رشد نیز کندتر میشود.
در عوض، این رشد آهسته یک مزیت بزرگ دارد: نوزادان زمانی متولد میشوند که بدنشان کاملاً شکل گرفته و آماده بقا هستند. برخلاف بسیاری از اختاپوسها که نوزادان بسیار کوچک و آسیبپذیر دارند، بچههای Graneledone boreopacifica نسبتاً بزرگتر و مستقلتر به دنیا میآیند.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
ماهی مرکب خونآشام؛ ماهی مرکب ترسناکی مشهور به «فسیل زنده» که جد بزرگ اختاپوسهاست
استراتژی بقا در دنیای بیرحم اعماق
اعماق اقیانوس محیطی خشن و کممنبع است. غذا کمیاب است و فرصت اشتباه وجود ندارد. به همین دلیل، این گونه بهجای تولید تعداد زیادی نوزاد ضعیف، روی تعداد کمتر، اما قویتر سرمایهگذاری کرده است. این استراتژی تکاملی باعث میشود شانس زنده ماندن نسل بعدی افزایش یابد، حتی اگر به قیمت مرگ مادر تمام شود.
این رفتار نشان میدهد که طبیعت همیشه مسیر «سریعتر» را انتخاب نمیکند؛ گاهی بقا در گرو صبر، تحمل و فداکاری افراطی است.
کشفی که نگاه دانشمندان را تغییر داد
به گزارش راز بقا این رفتار شگفتانگیز برای نخستینبار زمانی کشف شد که زیردریاییهای تحقیقاتی، یک اختاپوس ماده را در سالهای مختلف دقیقاً در یک نقطه مشاهده کردند. پژوهشگران ابتدا تصور میکردند با چند اختاپوس متفاوت روبهرو هستند، اما بررسیها نشان داد همان اختاپوس طی چند سال بدون جابهجایی روی تخمهایش مانده است.
این کشف نهتنها رکوردی تازه در زیستشناسی ثبت کرد، بلکه درک دانشمندان از رفتار تولیدمثلی جانوران اعماق دریا را نیز تغییر داد.
اختاپوس Graneledone boreopacifica نمادی کمنظیر از فداکاری در طبیعت است؛ مادری که نزدیک پنج سال در تاریکی، سرما و گرسنگی میماند تا نسلش زنده بماند. داستان این اختاپوس یادآور این حقیقت است که شگفتانگیزترین روایتها همیشه روی خشکی اتفاق نمیافتند؛ بعضی از آنها در سکوت مطلق و در اعماق ناشناخته اقیانوس شکل میگیرند.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
هشتپای پتویی؛ هشتپایی شبیه موجودات فرازمینی که اندازه مادهها ۲۰۰ برابر نرهاست و عجیبترین جفتگیری حیاتوحش را دارد
اختاپوس تقلیدگر؛ هوشمندترین موجود جهان که میتواند به مار، عروس دریایی، شیر ماهی و خروس ماهی تبدیل شود!
اختاپوس حلقهآبی؛ مرگبارترین موجود دریا که زهری ۱۲۰۰ برابر کشندهتر از سیانور دارد و با آن جفتگیری میکند
حیوان عجیبی که ۹ مغز دارد و در سراسر بدنش پخش شده است!
آیا هشتپا خواب میبیند؟
چرا اختاپوسها اینقدر باهوش هستند؟ آیا هوش این موجودات مثل انسان است؟!
پیشبینی عجیب «ستارهشناس سلطنتی بریتانیا»؛ اگر انسان منقرض شود، اختاپوسها میتوانند وارث زمین و سازنده تمدن بعدی باشند
اختاپوس غولپیکر پاسیفیک؛ اختاپوس ۵۰ کیلویی که بعد از رابطه جنسی سریع پیر میشود و میمیرد
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان