اسپینوسوروس mirabilis؛ دایناسوری با تاج داسیشکل که مانند حواصیل جهنمی در آبهای کمعمق شکار میکرد
Spinosaurus mirabilis، دایناسوری با تاج داسیشکل و پاهای قدرتمند، مانند یک حواصیل جهنمی در آبهای کمعمق رودخانهها شکار میکرد. کشف این گونه تازه دید ما را به رفتار و سبک زندگی دایناسورها تغییر میدهد.
راز بقا: حدود ۹۵ میلیون سال پیش، در دل صحراهای امروزی کشور Niger، دایناسوری با ظاهر شگفتانگیز و منحصربهفرد زندگی میکرد: اسپینوسوروس mirabilis.
به گزارش راز بقا، این دایناسور گوشتخوار نه تنها تاجی بلند و تیغهایشکل روی سر داشت، بلکه بادبانی بزرگ روی پشتش هم او را از دیگر دایناسورها متمایز میکرد. تازهترین مطالعات نشان میدهد این گونه تازه کشف شده اطلاعات مهمی درباره رفتار و سبک زندگی اسپینوسوروسها به ما میدهد و دیدگاه ما درباره تکامل این دایناسورها را تغییر میدهد.
کشف در دل صحرای بزرگ
این کشف هیجانانگیز نتیجه تلاشهای دیرینهشناسان و همکاری با یک راهنمای محلی طوارق بود. تیم تحقیقاتی در سال ۲۰۱۹، با پیادهرویی طولانی به منطقهای دورافتاده در صحرای بزرگ رسید. آنها متوجه شدند که استخوانهای فسیلشده اسپینوسوروس به رنگ سیاه هستند؛ چیزی که به دلیل غلظت بالای فسفات در استخوان ایجاد شده بود. پل سرنو، دیرینهشناس دانشگاه University of Chicago و سرپرست تیم، میگوید که در ۲۵ سال فعالیت میدانی خود هیچگاه فسیلی با چنین رنگی در صحرای آفریقا ندیده است.
تاجی عجیب و نشانه یک گونه جدید
در ابتدا، دانشمندان نمیتوانستند بفهمند برخی از استخوانها چگونه با اسکلت دایناسور سازگار میشوند. تاج روی سر بسیار نامتقارن و عجیب بود و در نگاه اول شناسایی نشد. اما در بازگشت تیم تحقیقاتی در سال ۲۰۲۲ و کشف جمجمهای با بخشی از تاج متصل، همه چیز روشن شد. با استفاده از اسکنهای سیتی و مدلهای رایانهای، مشخص شد که تاج دارای رگهای خونی فسیلشده بوده و سطح آن بافتی داشته که نشان میدهد پوششی از کراتین روی تاج وجود داشته است. این تاج میتوانسته تا نیم متر ارتفاع داشته باشد و بلندترین تاج شناختهشده در میان دایناسورهای گوشتخوار باشد.
پژوهشگران معتقدند تاج اسپینوسوروس mirabilis نقش زیبایی و نمایشی داشته و به این دایناسور کمک میکرده هنگام حرکت در کنار رودخانهها، جفتها یا رقیبان احتمالی خود را شناسایی کند. این ویژگی، جنبهای اجتماعی و زیستمحیطی به رفتار اسپینوسوروس اضافه میکند و نشان میدهد که دایناسورها علاوه بر شکار، با نمایش ظاهری هم تعامل داشتند.
آیا اسپینوسوروس شناگر بود؟
بحث درباره اینکه اسپینوسوروسها شناگر بودهاند یا نه، سالها ذهن دانشمندان را مشغول کرده است. برخی پژوهشها ادعا کردهاند این دایناسورها شکارچیان زیرآبی بودهاند و از دندانهای مخصوص شکار ماهی استفاده میکردهاند. دندانهای فک پایین S. mirabilis به سمت بیرون متمایل بوده و دقیقاً میان دندانهای تیز فک بالا قرار میگرفته است؛ ویژگیای که شکار ماهیهای بزرگ را تسهیل میکرده.
با این حال، محل کشف فسیلها در کنار دو دایناسور گردندراز در بستر رودخانه و شکل بدنی اسپینوسوروس نشان میدهد که این دایناسور بیشتر به سبک پرندگان آبچر نیمهآبزی مانند حواصیلها زندگی میکرده است. سرنو میگوید: «این دایناسور مانند یک حواصیل جهنمی با پاهای قدرتمند خود وارد آبهای تا دو متر میشده، اما بیشتر وقتش را صرف کمین و شکار در آبهای کمعمق میکرده است.»
بادبان بزرگ پشت بدن اسپینوسوروس وزن زیادی به او اضافه میکرد و حرکت سریع و شنا کردن طولانی را برایش دشوار میساخت؛ بنابراین به گفته سرنو، بعید است این دایناسورها شناگران ماهری بوده باشند. او میافزاید: «این ویژگی باعث شده بخشی از چابکی بدن را فدا کند، اما اهمیت آن برای زندگی و شناسایی گونههای دیگر غیرقابل انکار است.»
زندگی در رودخانهها و شکار ماهیهای بزرگ
Spinosaurus mirabilis در اکوسیستم رودخانهای زندگی میکرد که غنی از ماهیهای بزرگ و شکارهای آبزی بود. با پاهای قدرتمند و بدن مناسب برای راه رفتن در آبهای کمعمق، این دایناسور شکارچیای توانمند بود و میتوانست از محیط خود بهترین بهره را ببرد. بادبان پشتش نیز احتمالاً نقش تعادلی و نمایش زیبایی داشته است.
پژوهشگران، شکل بدن S. mirabilis را با سایر شکارچیان زنده و منقرضشده مقایسه کردند و جایگاه او را بین پرندگان آبچر نیمهآبزی مانند حواصیلها و غواصان کامل مانند پنگوئنها قرار دادند. این مطالعه نمونهای از چگونگی پیشرفت علم و اهمیت شواهد جدید در بازنگری نظریههای قدیمی است.
کشف اسپینوسوروس mirabilis نه تنها یک گونه تازه را معرفی میکند، بلکه نگاه ما را به سبک زندگی و رفتار دایناسورها تغییر میدهد. تاج بلند و داسیشکل او، پاهای قدرتمند و بادبان بزرگ پشتش، تصویری از یک شکارچی هوشمند و زیباییشناس در عصر کرتاسه ارائه میکند. این دایناسور نشان میدهد که حتی موجودات عظیمجثه نیز رفتارهای اجتماعی و نمایشی داشتهاند و زندگیشان پیچیدگیهای زیادی داشته است.
این کشف، یادآوری مهمی است از اینکه دانش همیشه در حال تکامل است و با هر فسیل تازه، پنجرهای نو به گذشته زمین گشوده میشود.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان