راز بقا: یکی از جذابیتهای پارکهای ملی آمریکا، فرصت تماشای حیاتوحش در زیستگاه طبیعی آنهاست. دیدن شکارچیانی مانند خرس و گرگ از فاصلهای امن میتواند هیجانانگیز باشد، اما دانستن اینکه این حیوانات گوشتخوارند، ممکن است کمی هم ترسناک باشد.
در نگاه اول، گوزن شمالی (Moose) گزینهای امنتر به نظر میرسد، چون کاملاً گیاهخوار است. بااینحال، جثه عظیم و توانایی حرکت سریع این حیوان باعث میشود همچنان بتواند خطرآفرین باشد. خبر خوب این است که گوزنهای شمالی بیدلیل حمله نمیکنند و تا زمانی که آنها را تحریک نکنید یا راه فرارشان را نبندید، میتوانید با رعایت فاصلهای مناسب، نسبتاً ایمن به تماشایشان بنشینید.
البته هرگز نباید بین یک ماده و بچهاش قرار بگیرید. نکته مهم دیگر درباره گوزنهای شمالی این است که اگر با خود سگ دارید، آن را در داخل خودرو یا محل اقامت نگه دارید. این حیوانات گاهی به سگها حمله میکنند، چون آنها را نیز مانند گرگها، شکارچی و تهدیدی بالقوه میبینند.

در نهایت، مهمترین اصل در مواجهه با هر حیوان وحشی، حفظ فاصله ایمن است. از آنجا که گوزن شمالی در همه پارکهای ملی زندگی نمیکند، اگر قصد سفر برای تماشای این حیوان باشکوه را دارید، بهتر است از قبل بدانید کدام پارکها بیشترین شانس مشاهده آن را در اختیارتان میگذارند.
گوزن شمالی تنها دلیل برای بازدید از پارک ملی گرند تتون نیست. این پارک که در شمالغرب ایالت وایومینگ قرار دارد، حدود ۳۱۰ هزار هکتار وسعت دارد و دریاچهها و رودخانههای زیبا، چشماندازهای تماشایی رشتهکوه تتون و تنوع بسیار بالایی از حیاتوحش را در خود جای داده است.
در این پارک بیش از ۲۰۰ مسیر پیادهروی وجود دارد؛ از مسیرهای ساده و تفریحی گرفته تا مسیرهای دشوارتر. تقریباً در هر یک از این مسیرها شانس دیدن گوزن شمالی وجود دارد و ممکن است در کنار آن، با حیواناتی مانند گاومیش کوهاندار آمریکایی، گوزن الک، خرس گریزلی، گرگ خاکستری، خرس سیاه و شاخچنگالی نیز روبهرو شوید.
در گذشته جمعیت گوزنهای شمالی در دره جکسون هول حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ رأس برآورد میشد. بااینحال، این تعداد در سالهای اخیر به کمتر از ۳۰۰ رأس کاهش یافته است. زمستانهای سخت، فشار ناشی از شکارچیان طبیعی، تخریب زیستگاه و انگلها از عوامل اصلی این کاهش عنوان شدهاند. البته بخشی از این تفاوت ممکن است به این دلیل باشد که امروزه برآورد جمعیت با دقت بیشتری انجام میشود.

اگر به ارتفاعات علاقه دارید، احتمالاً پارک ملی راکی ماونتین انتخاب جذابی برایتان خواهد بود. این پارک با مساحتی حدود ۴۱۵ مایل مربع (نزدیک به ۱۰۷۵ کیلومتر مربع) آنقدر مرتفع است که حدود یکسوم آن بالاتر از خط رویش درختان قرار دارد.
در این منطقه حدود ۳۵۰ مایل مسیر پیادهروی برای کاوش وجود دارد. جمعیت گوزنهای شمالی پارک در حال حاضر حدود ۲۴۰ رأس برآورد میشود؛ رقمی که تقریباً ۵۰ درصد بیشتر از پنج سال پیش است.
افزایش سریع جمعیت گوزنها نگرانیهایی را درباره آسیب احتمالی به زیستگاههای تالابی ایجاد کرده است. بااینحال، تاکنون اقدامی برای کاهش یا کنترل جمعیت آنها انجام نشده است. بنابراین، دستکم فعلاً، شانس نسبتاً خوبی برای دیدن یک گوزن شمالی در پارک ملی راکی ماونتین خواهید داشت.
یکی از خطراتی که گوزنهای شمالی در نقاط مختلف جهان با آن روبهرو هستند، برخورد با خودروهاست. اما این مشکل در پارک ملی آیل رویال وجود ندارد، زیرا این پارک یک منطقه کاملاً خودرو-ممنوع و بکر است.
آیل رویال از یک جزیره بزرگ و حدود ۴۰۰ جزیره کوچکتر تشکیل شده است. یکی از ویژگیهای جالب این پارک، اجرای پروژهای با نام مطالعه زمستانی آیل رویال است که از سال ۱۹۵۸ تاکنون تعامل میان گرگها و گوزنهای شمالی را بررسی میکند.
بااینحال، خبر خوب چندانی درباره جمعیت گوزنهای شمالی این پارک وجود ندارد. جمعیت آنها در سالهای اخیر بهشدت کاهش یافته است. حدود سال ۲۰۱۹، تعداد گوزنها بیش از ۲ هزار رأس بود، اما در آخرین سرشماری تکمیلشده، این رقم حدود ۸۴۰ رأس اعلام شد.
افزایش جمعیت گرگها در همین بازه زمانی یکی از عوامل این کاهش عنوان شده است. مشکل دیگری نیز وجود دارد: میزان بقای بچهگوزنها بسیار پایین آمده است. در واقع، در آخرین فصل زادآوری حتی یک بچهگوزن نیز زنده نماند؛ اتفاقی که پیش از آن هرگز رخ نداده بود.
بنابراین، اگرچه آیل رویال همچنان یکی از پارکهایی است که برای تماشای گوزن شمالی پیشنهاد میشود، اما پیدا کردن این حیوان در آن نسبت به سالهای گذشته دشوارتر شده است.
پارک ملی دنالی در محدودهای حدود ۶ میلیون هکتار، میزبان چیزی بین ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ گوزن شمالی است.
ویژگی منحصربهفرد این پارک، حضور گوزن شمالی آلاسکایی است؛ بزرگترین زیرگونه گوزن شمالی. این حیوانات باشکوه میتوانند بیش از ۱۴۰۰ پوند (حدود ۶۳۵ کیلوگرم) وزن داشته باشند و عرض شاخهایشان به حدود ۶ فوت (نزدیک به ۱٫۸ متر) برسد.
شاید تصور کنید پیدا کردن یک گوزن در پارکی با چنین وسعتی کار بسیار دشواری باشد، اما گوزنهای دنالی معمولاً همراه با بچههایشان برای چرا به کنار بخشی حدود ۱۵ مایل (۲۴ کیلومتر) از جاده اصلی پارک، یعنی جاده دنالی، میآیند.
در این قسمت درختان بید فراواناند و به نظر میرسد بید یکی از خوراکیهای مورد علاقه گوزنهای شمالی باشد. به همین دلیل، این بخش از پارک میتواند یکی از بهترین نقاط برای دیدن آنها باشد.
پارک ملی گلیشر بیشتر به این شهرت دارد که در میان ایالتهای ۴۸گانه پایینتر آمریکا، یکی از بالاترین تراکمهای خرس گریزلی را در خود جای داده است؛ اما این پارک جمعیت باثباتی از گوزنهای شمالی نیز دارد.
گوزنهای این منطقه بیشتر بهصورت انفرادی زندگی میکنند، بنابراین احتمال اینکه یک گله بزرگ را ببینید کمتر است. برای افزایش شانس مشاهده گوزن شمالی، بهتر است به دره مِنی گلیشر (Many Glacier Valley) بروید.
جمعیت گوزنهای شمالی در پارک ملی گلیشر حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ رأس برآورد میشود.
البته گوزن شمالی تنها جاذبه این پارک نیست. گلیشر بیش از ۷۰۰ مایل مسیر پیادهروی و ۲۵ یخچال طبیعی فعال کوهستانی دارد و یکی از مقاصد تماشایی برای علاقهمندان به طبیعت و کوهستان به شمار میرود.
جایی که تعداد حیوانات از بازدیدکنندگان بیشتر است
فرقی نمیکند در سفر خود برای تماشای گوزنهای شمالی، در کنار دریاچههای یخچالی قدم بزنید، از چشمانداز گسترده توندرا لذت ببرید، تالابهای ظریف و سرسبز را پشت سر بگذارید یا در درههای کوهستانی به جستوجوی این حیوانات بپردازید؛ هیچچیز با تماشای حیاتوحش در زیستگاه طبیعی خودش قابل مقایسه نیست.
اولین باری که چشمتان به یکی از این حیوانات باشکوه بیفتد، احتمالاً خاطرهای خواهد بود که هرگز فراموشش نمیکنید.