۱۰۰ سال بعد، بوفالو‌ها برگشتند؛ چند ماه بعد پوما و سیاه‌گوش هم از راه رسیدند!

زی‌سان: در شمال مکزیک، بازگرداندن ده‌ها گاومیش کوهان‌دار آمریکایی یا همان «بیسون» به بخشی از صحرای چی‌واوا به شکل‌های مهمی بر اکوسیستم پیرامون خود تأثیر مثبت گذاشته است؛ نهادی که نیروی محرک این طرح است، این موضوع را اعلام کرده است.

به گزارش زی‌سان، سال گذشته، نزدیک به ۵۰ گاومیش کوهان‌دار به منطقه کواترو سینگاس، یک ذخیره‌گاه طبیعی تحت حفاظت و به‌رسمیت‌شناخته‌شده از سوی یونسکو در ایالت کوآویلا مکزیک، منتقل شدند. این زیستگاه حفاظت‌شده با وسعت ۸۴ هزار هکتار، که به خاطر تپه‌های شنی گچی و حوضچه‌های آب آبی‌رنگش مشهور است، محل زندگی صد‌ها گونه گیاهی و جانوری است؛ از جمله چندین گونه گیاهی و جانوری که یونسکو آنها را «به‌شدت آسیب‌پذیر یا در معرض خطر انقراض» می‌داند. «گونه‌ای بنیادین که قبلاً اینجا وجود داشت و باید دوباره وجود داشته باشد».

«جراردو روییس اسمیت»، مدیر بنیاد پرو کواترو سینگاس می‌گوید: بازگرداندن گاومیش‌ها به منطقه حفاظت‌شده ال سانتواریو، بخشی ۴ هزار هکتاری از کواترو سینگاس که در مرکز تلاش‌های حفاظتی بنیاد پرو کواترو سینگاس قرار دارد، به «فعال‌سازی دوباره پویایی و سلامت یک اکوسیستم» کمک می‌کند.

او در گفت‌و‌گو با رسانه مکزیکی ونگواردیا گفت دیدن تأثیر «صرفاً بازگرداندن یک گونه بنیادین که قبلاً در اینجا وجود داشته و باید وجود داشته باشد» بسیار امیدبخش است.

این پستانداران در قرن نوزدهم بر اثر فعالیت‌های انسانی از این منطقه حذف شده بودند. بازگشت آنها در اوت ۲۰۲۵ آغاز شد؛ زمانی که سه گاومیش در ال سانتواریو و در قالب همکاری میان بنیاد پرو کواترو سینگاس و موزه صحرا وارد منطقه شدند. سپس در ماه نوامبر، این بنیاد از ورود ۴۴ گاومیش دیگر خبر داد؛ طرحی که چندین گروه از جمله صندوق مکزیکی حفاظت از طبیعت در آن مشارکت داشتند.

روییس اسمیت در آن زمان در شبکه‌های اجتماعی نوشت که پس از آنکه حدود ۲۰۰ سال پیش گاومیش‌ها در این منطقه تا مرز انقراض شکار شدند، بازگشت یک گونه کلیدی به منطقه کواترو سینگاس «لحظه‌ای تاریخی» است.

او در پست دیگری افزود که این رویداد چیزی بسیار فراتر از بازگرداندن یک حیوان نمادین است: گاومیش کوهان‌دار «یک مهندس واقعی اکوسیستم» است که می‌تواند خاک را احیا کند، نفوذ آب در زمین را بهبود بخشد، خطر آتش‌سوزی‌های گسترده را کاهش دهد و تنوع زیستی صحرای چی‌واوا را تقویت کند.

شکل‌دهی و بازسازی

روییس اسمیت در گفت‌و‌گو با CNN اسپانیا توضیح داد که گاومیش‌های ال سانتواریو با خوردن پوشش گیاهی خشک، به جلوگیری از شروع و گسترش آتش‌سوزی کمک می‌کنند. چراکه در اثر چرا کردن این حیوانات، مواد خشک کمتری برای تغذیه آتش باقی می‌ماند.

این گاومیش‌ها که وزنشان به حدود ۷۷۰ کیلوگرم می‌رسد، همچنین به رشد پوشش گیاهی منطقه کمک می‌کنند؛ بخشی از این اثر به سم‌های آنها مربوط است. هنگامی که حیوانات حرکت می‌کنند و زمین را زیر پا می‌گذارند، ناخواسته خاک را زیرورو و شخم می‌زنند و منافذی ایجاد می‌کنند که اجازه می‌دهد آب وارد زمین شود. نتیجه این است که شرایط برای رشد گیاهان مساعدتر می‌شود.

روییس اسمیت همچنین به «ونگواردیا» گفت گاومیش‌ها به‌طور ناخواسته به پراکنده شدن بذر گیاهان کمک می‌کنند. بذر‌ها می‌توانند به مو‌های بدن حیوانات گیر کنند و بعد هنگام حرکت گاومیش‌ها از بدنشان جدا شوند.

او همچنین اشاره کرد که فضولات گاومیش‌ها با جذب سوسک‌های سرگین‌غلتان، به حاصلخیزی خاک کواترو سینگاس کمک می‌کند. همان‌طور که کارشناسان زیست‌شناسی در یک مقاله علمی توضیح داده‌اند، سوسک‌های سرگین‌غلتان با دفن کردن فضولاتی که پیدا می‌کنند، میزان مواد مغذی خاک را افزایش می‌دهند. حفره‌هایی که آنها در زمین ایجاد می‌کنند نیز نقش مهمی در هوادهی لایه‌های زیرین خاک دارد.

با سالم‌تر شدن چشم‌انداز طبیعی ال سانتواریو به لطف حضور گاومیش‌ها، دوربین‌های مخفی نصب‌شده در منطقه بازگشت حیواناتی را ثبت کرده‌اند که پیش‌تر در این محل دیده نمی‌شدند؛ از جمله پوما، سیاه‌گوش و پکاری یقه‌دار. روییس اسمیت همچنین فاش کرد که پرندگان محلی از مو‌های گاومیش‌ها برای ساختن لانه‌های خود استفاده می‌کنند.

او در جمع‌بندی به CNN گفت: «گاومیش‌ها معماران چشم‌انداز هستند. آنها شروع به شکل دادن و بازسازی محیط اطراف خود می‌کنند».