هیولای هیلا؛ مارمولک زهرآلودی که سرخپوستها معتقد بودند با نگاه و نفس کشیدن استخوان انسان را میسوزاند!
هیولای هیلا (Gila monster) یکی از نادرترین مارمولکهای زهرآلود جهان است که در بیابانهای آمریکا و مکزیک زندگی میکند. با وجود ظاهر ترسناک، رفتاری آرام دارد و رازهای شگفتانگیزی از زهر، تغذیه و جفتگیری در دل خود پنهان کرده است.
راز بقا: در دل بیابانهای سوزان جنوبغربی آمریکا، موجودی زندگی میکند که نامش بهتنهایی لرزه بر اندام میاندازد؛ هیولای هیلا. مارمولکی زهرآلود، سنگینجثه و آرام که قرنهاست هم الهامبخش افسانهها بوده و هم موضوع ترس انسانها. اما آیا این موجود واقعاً یک «هیولا» ست یا قربانی سوءتفاهمهای تاریخی؟
به گزارش راز بقا، هیولای هیلا (Gila Monster) نام خود را از رود هیلا در ایالت آریزونا گرفته است؛ نامی که برخلاف املای انگلیسی آن، «هیلا» تلفظ میشود. این خزنده شگفتانگیز یکی از معدود مارمولکهای زهرآلود شناختهشده در جهان است و همین ویژگی، آن را به یکی از خاصترین گونههای خزندگان تبدیل کرده است.
زیستگاه؛ فرمانروای بیابانهای داغ
هیولای هیلا بومی جنوبغربی ایالات متحده آمریکا (آریزونا، نیومکزیکو، نوادا و یوتا) و شمال مکزیک است. زیستگاه اصلی آن بیابانها، تپههای شنی، مناطق سنگلاخی و بوتهزارهای خشک است؛ جایی که دمای هوا گاهی به حدی میرسد که بسیاری از جانداران توان بقا ندارند.
این مارمولک بیشتر عمر خود را در سوراخها و پناهگاههای زیرزمینی میگذراند تا از گرمای شدید روز در امان بماند و معمولاً در ساعات خنک صبح یا بعدازظهر برای تغذیه بیرون میآید.
ظاهر ترسناک، اما فریبنده
هیولای هیلا جانوری نسبتاً بزرگ محسوب میشود و طولی حدود ۶۰ سانتیمتر دارد. بدنش ضخیم، پاهایش کوتاه و دمش چاق و گوشتی است؛ دمی که نقش انبار ذخیره چربی و انرژی را ایفا میکند. پوست این مارمولک با فلسهای برجسته و مهرهمانند پوشیده شده که ظاهری زرهگونه و خشن به آن میدهد.
رنگبندی بدن، ترکیبی از سیاه، نارنجی، صورتی یا زرد است که به شکل الگوهای نامنظم دیده میشود؛ رنگهایی هشداردهنده که در طبیعت پیام روشنی دارند: «نزدیک نشو، من سمیام».
زهر؛ سلاحی برای دفاع، نه شکار
برخلاف تصور عموم، هیولای هیلا شکارچی فعال نیست. زهر این جانور بیشتر نقش دفاعی دارد تا تهاجمی. غدد زهر در فک پایین قرار دارند و زهر از طریق گاز گرفتن وارد بدن مهاجم میشود. برخلاف مارها، هیولای هیلا نیش تزریقی ندارد و برای انتقال زهر باید محکم و طولانی گاز بگیرد.
نکته مهم اینجاست: با وجود سمی بودن، این مارمولک به دلیل حرکت بسیار کند و رفتار آرام، تهدید جدی برای انسان محسوب نمیشود. موارد مرگومیر انسانی بر اثر گزش هیولای هیلا بسیار نادر و تقریباً صفر است، مگر در شرایط کاملاً استثنایی.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
بوای شنی خوزستان؛ ماری زشت، پهن و دم چاق که چشمهایی تابهتا دارد و استاد استتار در بیابان است
رژیم غذایی؛ دزد لانهها
هیولای هیلا غذایی متفاوت با بسیاری از خزندگان دارد. منوی غذایی آن شامل:
تخم پرندگان
تخم خزندگان
پستانداران کوچک
جوجه پرندگان و گاهی لاشهها
این جانور با استفاده از حس بویایی قوی خود، لانهها را پیدا کرده و تخمها را میبلعد. متابولیسم پایین آن باعث میشود پس از یک وعده غذایی سنگین، هفتهها یا حتی ماهها نیازی به غذا نداشته باشد.
فصل جفتگیری و تولیدمثل
فصل جفتگیری هیولای هیلا معمولاً از ماه مه تا ژوئن آغاز میشود. در این دوره، نرها برای دسترسی به مادهها با یکدیگر درگیر میشوند. پس از جفتگیری، مادهها بین ۲ تا ۱۲ تخم در ماههای ژوئیه تا اوت در خاکهای نرم یا پناهگاههای زیرزمینی میگذارند.
نکته جالب اینجاست که تخمها ممکن است چندین ماه طول بکشد تا باز شوند و نوزادان معمولاً در بهار سال بعد از تخم خارج میشوند؛ زمانی که شرایط محیطی برای بقا مناسبتر است.
افسانهها در برابر واقعیت
در گذشته، بومیان آمریکا و مهاجران اولیه باور داشتند هیولای هیلا میتواند با نگاه، نفس یا حتی تماس ساده انسان را بکشد. این باورها باعث شد سالها این جانور بیرحمانه شکار شود. اما علم مدرن نشان داده که هیولای هیلا بیشتر جانوری خجالتی، منزوی و تدافعی است.
امروزه این مارمولک تحت حفاظت قرار دارد و بهعنوان یکی از نمادهای تنوع زیستی بیابانهای آمریکا شناخته میشود.
هیولای هیلا نه یک هیولای افسانهای، بلکه شاهکاری از تکامل است؛ موجودی آرام، زهرآلود و سازگار با سختترین شرایط طبیعی. شناخت درست این مارمولک، به ما یادآوری میکند که بسیاری از ترسهای ما ریشه در ناآگاهی دارند، نه واقعیت.
اگر روزی در بیابانهای آریزونا با این خزنده روبهرو شدید، کافیست فاصله خود را حفظ کنید و تماشاچی یکی از شگفتانگیزترین مخلوقات طبیعت باشید؛ هیولایی که بیشتر از آنکه خطرناک باشد، تحسینبرانگیز است.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
گکوی دمبرگی غولپیکر؛ مارمولک شگفتانگیزی که کاملا شبیه برگ درخت است
توآتارا؛ جانوری با سه چشم که زمان ناصرالدینشاه به دنیا آمده و به تازگی پدر شد!
مارمولکها با افزایش دما تغییر جنسیت میدهند! مارمولکهای ماده ناپدید میشوند!
«ضب» یا سوسمار خاردم؛ موجودی شگفتانگیز که به غذای محبوب و لاکچری اعراب بیابانگرد تبدیل شد
تگو آرژانتینی سیاه و سفید؛ سگ دنیای خزندگان با چهرهای ترسناک که عاشق تعامل با انسان است!
سوسمار خاردم ایرانی؛ خزندهای چاق و گیاهخوار با قیافهای ترسناک که در برخی کشورهای عربی برای گوشتش سر و دست میشکنند!
ریگماهی؛ خزندهای شگفتانگیز در خشکترین مناطق ایران که میتواند در کویر شنا کند!
مارمولکهای شبزی؛ مارمولکی باهوش و ترسناک که از فاجعهی انقراض دایناسورها جان به در برد و هنوز هم زنده است!
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان