راز هولناک گورستان ۷۰۰۰ ساله سوئد؛ کشف جسد پسربچه عصر سنگ با لباس پوست گوزن و تاج پر دارکوب که تاریخ پوشاک و آیینهای باستانی را دگرگون کرد
کشفی شگفتانگیز در گورستان ۷۰۰۰ ساله سوئد نشان میدهد انسانهای عصر سنگ مردگان خود را با لباس پوست گوزن و تاجی از پر دارکوب دفن میکردند؛ یافتهای تازه که رازهای آیینهای تدفین باستانی را فاش میکند و نگاه ما به تاریخ پوشاک انسان را تغییر میدهد.
راز بقا: باستانشناسان در جنوب سوئد به کشفی حیرتانگیز دست یافتهاند که نگاه ما را به آیینهای تدفین انسانهای عصر سنگ تغییر میدهد. بررسیهای جدید نشان میدهد بیش از هفت هزار سال پیش، مردمان شکارچی ـ گردآورنده در منطقهای که امروز بخشی از سوئد است، مردگان خود را با لباسهایی تزئینشده از پوست حیوانات و پر پرندگان دفن میکردند.
این کشف در محوطه باستانی Skateholm انجام شده؛ گورستانی متعلق به دوره میانسنگی متأخر که بین سالهای ۵۲۰۰ تا ۴۸۰۰ پیش از میلاد مورد استفاده قرار میگرفت. این محوطه در نزدیکی سواحل دریای بالتیک قرار دارد و سالهاست توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است.
فناوری نوین؛ کشف رازهایی که خاک پنهان کرده بود
نکته شگفتانگیز ماجرا، روش جدیدی است که پژوهشگران برای بررسی نمونههای خاک به کار بردهاند. مواد آلی نرم مانند پوست، مو، الیاف گیاهی و پر معمولاً در شرایط عادی هزاران سال دوام نمیآورند، مگر در محیطهایی خاص مانند یخچالهای طبیعی یا بسترهای آبی. اما این بار دانشمندان با الککردن، سانتریفیوژ و بررسی میکروسکوپی ذرات باقیمانده در خاک توانستند الیاف و پرهای میکروسکوپی را شناسایی کنند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Archaeological and Anthropological Sciences منتشر شده است.
پژوهشگران ۱۳۹ نمونه خاک از ۳۵ گور مختلف برداشتند. در این نمونهها بقایای استخوان، زغال، سنگ چخماق و دانههای گیاهی شناسایی شد، اما مهمترین یافتهها مربوط به مو و پر بود.
پسربچهای با تاج پر دارکوب
در یکی از گورها، اسکلت یک کودک در کنار یک مرد بالغ کشف شد. این دو همراه با دندانهای خرس قهوهای، مهرههای کهربایی، ابزارهای سنگی و استخوانی و خاک سرخ (اُخرای قرمز) دفن شده بودند؛ مادهای که اغلب در آیینهای تدفین باستانی کاربرد نمادین داشته است.
نمونه خاک میان این دو اسکلت حاوی یک موی گوزن و ذرهای از پری بود که احتمالاً متعلق به دارکوب بوده است. این یافتهها نشان میدهد کودک احتمالاً لباسی از پوست گوزن به تن داشته و تاجی از پر دارکوب بر سر داشته است.
چنین تزئیناتی نشان میدهد که حتی کودکان نیز در آیینهای تدفین جایگاهی نمادین و آیینی داشتهاند؛ موضوعی که تصویر سادهانگارانه ما از جوامع شکارچی ـ گردآورنده را به چالش میکشد.
مردی با سرپوشی از حیوانات کمیاب
در گور یک مرد جوان نیز موهایی از چندین گونه جانوری مختلف کشف شد؛ از جمله خرگوش کوهستانی، راسو، خفاش و جغد. تمرکز این بقایا در ناحیه سر نشان میدهد او احتمالاً سرپوشی تزئینی و ویژه بر سر داشته است. همچنین مهرههایی از دندان گوزن سرخ در همان ناحیه یافت شد که فرضیه استفاده از کلاه یا تاج آیینی را تقویت میکند.
زنی با کفشهای چندرنگ از پوست حیوانات
در گور یک زن سالخورده، ذرات پر پرندگان آبزی در اطراف گردن او کشف شد؛ احتمالاً بخشی از شنل یا سرپوشی پرآرایش بوده است. در نزدیکی پاشنه پای راست او نیز موهایی سفید و قهوهای متعلق به گوشتخواران کوچک کشف شد. این یافته نشان میدهد او کفشهایی چندرنگ از پوست حیوانات به پا داشته که در طول قرنها تجزیه شدهاند.
اهمیت پرندگان در فرهنگ عصر سنگ
بررسیها نشان میدهد دستکم ۲۱ نفر از افراد دفنشده در این گورستان با پر پرندگان به خاک سپرده شدهاند؛ بسیاری از این پرها متعلق به پرندگان آبزی بوده است. تمرکز پرها در ناحیه سر و گردن، احتمال استفاده گسترده از تاجها و سرپوشهای پرآرایش را مطرح میکند.
این موضوع نشان میدهد پرندگان و احتمالاً نمادهای مرتبط با آنها جایگاه فرهنگی و معنوی مهمی در این جامعه داشتهاند. شاید پرها نماد قدرت، ارتباط با جهان ارواح یا جایگاه اجتماعی خاص بودهاند.
بازنویسی تاریخ پوشاک انسان
این کشف، درک ما از پوشاک انسانهای عصر سنگ را متحول میکند. تاکنون اطلاعات ما درباره لباسهای این دوره بسیار محدود بوده، زیرا مواد آلی بهندرت باقی میمانند. اکنون با استفاده از این روش نوین، میتوان شواهد نامرئی، اما تعیینکنندهای از پوشش، آیین و نمادگرایی جوامع باستانی به دست آورد.
البته پژوهشگران تأکید کردهاند که تشخیص دقیق گونه جانوری از روی ذرات میکروسکوپی هنوز چالشبرانگیز است و نیاز به توسعه بیشتر دارد. در آینده، ترکیب این روش با تحلیل DNA رسوبات میتواند اطلاعات دقیقتری درباره مواد آلی تجزیهشده ارائه دهد.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان