راز بقا: رضا مرتضایی، عکاس حیاتوحش، موفق به ثبت تصویری از کبک دری در ارتفاعات توچال تهران شده است؛ گونهای شاخص از پرندگان کوهستانی که زیستگاه آن نواحی مرتفع و صخرهای البرز و زاگرس است. این گونه به دلیل تخریب زیستگاه، شکار غیرمجاز و فشارهای انسانی در بسیاری از مناطق با کاهش جمعیت مواجه شده است.
ثبت این مشاهده، هرچند بهتنهایی نمیتواند دلیلی قطعی بر افزایش جمعیت یا احیای این گونه باشد، اما نشانهای ارزشمند از تداوم حضور کبک دری در زیستگاههای طبیعی البرز به شمار میرود و اهمیت حفاظت از اکوسیستمهای کوهستانی را بیش از پیش یادآور میشود. چنین مستندات تصویری، علاوه بر ارزش علمی، میتواند در پایش جمعیت گونهها، بررسی وضعیت زیستگاهها و برنامهریزیهای حفاظتی نقش مؤثری ایفا کند.
کارشناسان تأکید میکنند که استمرار ثبت مشاهدات میدانی، پایش علمی و حفاظت از زیستگاههای طبیعی، از مهمترین عوامل حفظ و تقویت جمعیت گونههای ارزشمند حیاتوحش ایران است.

به گزارش راز بقا، کبک دری پرندهای بزرگ با طول بدن ۵۸ تا ۶۲ سانتیمتر و گستردگی بال ۹۵ تا ۱۰۵ سانتیمتر است. جنس نر و ماده شباهت زیادی به هم دارند، اما نر بزرگتر است و مهمیز (برآمدگی سیخک مانند) روی تارسوسها دارد. رنگ بدن پرنده بالغ خاکستری است و دارای نوارهایی از خالهای بلوطی در پشت و رگههای طولی همرنگ در پهلوها است. این کبک در دهه هفتاد به عنوان نماد حیات وحش استان چهارمحال و بختیاری معرفی شد.

سر و پس گردن خاکستری، گلو و نوار چشمی پهن سفید و نوارهای خاکستری پررنگ در دو طرف گردن از دیگر ویژگیهای شناسایی آن هستند. سینه خاکستری کمرنگ با لکههای سیاه و شاهپرهای اولیه و ثانویه سفید با نوک تیره، هنگام پرواز به شکل لکه سفید بزرگی دیده میشوند. دم در پرواز قهوهای مات با حاشیه بلوطی است و پوشپرهای زیر آن سفید میباشد. بدن پرنده ماده کمرنگتر و جوجهها شباهت زیادی به ماده دارند، اما ماتتر و با الگوی سر و گردن نامشخصتر هستند.