بهترین‌های حیات وحش ۲۰۲۵؛ محمد علی رونیاسی عکاس جوان همدانی در بین برترین عکاسان حیات وحش جهان

راز بقا: در سال ۲۰۲۵، حیات‌وحش با تمام عظمت، خشونت و زیبایی خیره‌کننده‌اش خودنمایی کرد و عکاسانی که برای ثبت این لحظات به دل طبیعت زدند نیز عملکردی فراموش‌نشدنی داشتند.

به گزارش راز بقا، عکاسی حیات‌وحش امسال به سطحی تازه رسید، از جنگل‌های خاموش و توندرا‌های یخ‌زده گرفته تا تالاب‌هایی که از جنب‌وجوش پرندگان سرشار بودند. وب‌سایت 121Clicks در طول سال، آثار عکاسانی از سراسر جهان را معرفی کرد و استعداد و خلاقیت آنها واقعاً شگفت‌انگیز بود.

در طول سال ۲۰۲۵، این وب‌سایت آثار ۶۷ عکاس حیات‌وحش را منتشر کرد؛ هنرمندانی که هر یک با نگاه منحصر‌به‌فرد، صبر مثال‌زدنی و احترام عمیق به طبیعت، تصاویری ماندگار خلق کردند. در این نوشته از بین ۵۷ عکاس حیات وحش ۱۵ تا از بهترین عکاسان و آثارشان آورده شده و در این بین محمد علی رونیاسی عکاس جوان ایرانی نفر یازدهم لیست است.

عکاسانی که تصاویرشان مخاطب را وادار می‌کند لحظه‌ای مکث کند و با دقت به آنها بنگرد. این هنرمندان، لحظاتی قدرتمند از زندگی جانوران، رفتار‌های صمیمانه و کمتر دیده‌شده حیوانات و همچنین تصاویری نفس‌گیر از پرندگان را ثبت کرده‌اند؛ عکس‌هایی که حال‌وهوایی کاملاً سینمایی دارند و بدون اغراق، روایتگر لحظات واقعی طبیعت هستند.

آنچه این فهرست را متمایز می‌کند، تنها کیفیت بالای تصاویر یا ثبت گونه‌های نادر نیست؛ بلکه قدرت روایتگری این آثار است. بسیاری از این عکاسان ساعت‌ها و حتی روز‌ها منتظر می‌مانند تا تنها یک فریم ایده‌آل را ثبت کنند. آنها شناخت عمیقی از نور، رفتار جانوران و زمان‌بندی مناسب دارند و همین موضوع باعث شده عکس‌هایشان تنها نمایش‌دهنده حیوانات نباشد، بلکه حس سکوت جنگل، هیجان یک شکار یا ظرافت پرواز یک پرنده را نیز به بیننده منتقل کند.

برای هر یک از عکاسان معرفی‌شده، بخشی با عنوان «Know More» در نظر گرفته شده است تا مخاطبان بتوانند مجموعه کامل آثار آنها را مشاهده کرده و صفحه اینستاگرامشان را دنبال کنند. اگر از علاقه‌مندان به حیات‌وحش و عکاسی طبیعت هستید، این فهرست بدون شک شما را با هنرمندانی آشنا خواهد کرد که ارزش دنبال کردن را دارند.

اگر خودتان نیز عکاس هستید، وب‌سایت ۱۲۱Clicks همواره از استعداد‌های تازه استقبال می‌کند. کافی است از طریق اینستاگرام برای آنها پیام بفرستید تا آثار شما را بررسی کنند و در صورت تأیید، آنها را در این مجموعه معرفی کنند.

این مطلب، معرفی ۱۵ تا از بهترین عکاسان حیات وحش است؛ سفری هیجان‌انگیز به دنیای حیات‌وحش که تازه آغاز شده است.

۱. دونال بوید (Donal Boyd)

دونال بوید عکاس حیات‌وحشی است که آثارش سرشار از آرامش، دقت و احترام عمیق به طبیعت هستند. تصاویر او عمدتاً بر پرندگان و دیگر جانوران در محیط‌هایی ساده و خلوت تمرکز دارند و اغلب با بهره‌گیری از نور ملایم و پس‌زمینه‌های مینیمال، تمام توجه مخاطب را به سوژه اصلی معطوف می‌کنند. برخلاف بسیاری از عکاسان که به دنبال ثبت صحنه‌های پرهیجان و آشوب‌زده هستند، بوید زیبایی را در سکون و آرامش طبیعت جست‌و‌جو می‌کند؛ همان لحظاتی که یک حیوان با نگاهی مستقیم به دوربین خیره می‌شود یا برای چند ثانیه در میانه حرکت مکث می‌کند.

ترکیب‌بندی‌های او ساده، متعادل و از نظر احساسی تأثیرگذار هستند؛ تصاویری که نشان می‌دهند ثبت هر قاب حاصل ساعت‌ها و حتی روز‌ها صبر و انتظار در دل طبیعت است. دونال بوید از طریق عکس‌هایش داستانی از همزیستی انسان و حیات‌وحش روایت می‌کند و به بیننده یادآور می‌شود که برای خلق تصویری قدرتمند، همیشه نیازی به صحنه‌های پرتنش یا نمایشی نیست. آثار او نمونه‌ای درخشان از این حقیقت هستند که سادگی، زمان‌بندی دقیق و همدلی با طبیعت می‌توانند عکاسی حیات‌وحش را به هنری ماندگار و فراموش‌نشدنی تبدیل کنند.

۲. لوک استکپول (Luke Stackpoole)

لوک استک‌پول به‌خاطر عکاسی طبیعتی شناخته می‌شود که مناظر عظیم و باشکوه را با حس قدرتمندی از فضا، حال‌وهوا و احساس ترکیب می‌کند. تصاویر او اغلب حالتی سینمایی دارند؛ به‌گونه‌ای که بیننده را به درون چشم‌انداز‌های گسترده‌ای می‌برند که مملو از مه، نور و حس عظمت هستند.

لوک توانایی ویژه‌ای در ثبت طبیعت در دراماتیک‌ترین حالت‌های خود دارد؛ از آسمان‌های طوفانی و کوهستان‌های خشن و صخره‌ای گرفته تا مناطق دورافتاده و بکری که گویی هنوز دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

آنچه آثار او را متمایز می‌کند، قدرت ایجاد احساس در مخاطب است. عکس‌های استک‌پول فقط یک مکان را نمایش نمی‌دهند، بلکه حسی از حضور در آن فضا را منتقل می‌کنند؛ انگار بیننده واقعاً در همان نقطه ایستاده و عظمت طبیعت را از نزدیک تجربه می‌کند.

با نگاهی دقیق به ترکیب‌بندی و استفاده هوشمندانه از نور، عکاسی لوک استک‌پول الهام‌بخش ماجراجویی، کشف سرزمین‌های ناشناخته و درک عمیق‌تر از زیبایی خام و باشکوه جهان طبیعی است.

۳. ایوی کندی (Ivey Kennedy)

ایوی کندی عکس‌های حیات‌وحش رؤیایی و خیال‌انگیزی خلق می‌کند که گویی مستقیماً از یک افسانه بیرون آمده‌اند. آثار او اغلب حیواناتی را نشان می‌دهند که در میان نور‌های ملایم، رنگ‌های خاموش و محیط‌هایی جادویی قاب گرفته شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که هر تصویر کیفیتی شبیه به یک نقاشی پیدا می‌کند. برخلاف رویکرد سنتی در ثبت مستندگونه‌ی حیات‌وحش، ایوی بیشتر بر احساس، فضا و روایت‌پردازی تمرکز دارد.

برف، مه و نور‌های لطیف نقش مهمی در شکل‌گیری سبک بصری او دارند. هر عکس او حالتی صمیمی دارد؛ انگار بیننده بی‌صدا وارد دنیای یک حیوان شده و از فاصله‌ای نزدیک شاهد لحظه‌ای خصوصی از زندگی آن است. آثار کندی نشان می‌دهند که عکاسی حیات‌وحش فقط درباره تکنیک و ثبت دقیق یک سوژه نیست، بلکه می‌تواند شاعرانه، احساسی و سرشار از تخیل باشد. تصاویر او مخاطبان را دعوت می‌کنند تا کمی آهسته‌تر نگاه کنند، خیال‌پردازی کنند و دوباره با جادوی آرام و پنهان طبیعت ارتباط برقرار کنند.

۴. خوزه مانوئل گراندیو (Jose Manuel Grandio)

خوزه مانوئل گراندیو یک عکاس پرندگان است که نگاه فوق‌العاده‌ای به رنگ، حرکت و پس‌زمینه‌های ساده و تمیز دارد. تصاویر او اغلب پرندگانی را به نمایش می‌گذارند که در حال پرواز یا انجام حرکات سریع هستند؛ لحظاتی که در دقیق‌ترین کسری از ثانیه ثبت شده‌اند.

آنچه بیش از همه در آثار گراندیو جلب توجه می‌کند، توانایی او در جدا کردن سوژه از پس‌زمینه‌هایی نرم و شبیه به نقاشی است؛ روشی که باعث می‌شود هر پرنده با وضوح، ظرافت و شکوه خاصی در تصویر دیده شود.

آثار گراندیو ترکیبی از قدرت فنی و نگاه بازیگوشانه‌ی بصری هستند و زیبایی و تنوع دنیای پرندگان را جشن می‌گیرند. صبر و دقت او در هر فریم کاملاً آشکار است و جزئیاتی را آشکار می‌کند که معمولاً در طبیعت به‌سادگی از چشم پنهان می‌مانند. خوزه از طریق عکاسی خود فقط پرندگان را ثبت نمی‌کند، بلکه ریتم، حرکت و ظرافت خود طبیعت را به تصویر می‌کشد.

۵. جرد کریس (Jared Kreiss)

جرد کریس عکاسی طبیعت و منظره را با حس قدرتمندی از فضا، احساس و داستان‌گویی ترکیب می‌کند. آثار او اغلب شامل آسمان‌های دراماتیک، ترکیب‌بندی‌های چندلایه و فضا‌های طبیعی وسیعی هستند که حس حضور در محیط را به بیننده منتقل می‌کنند.

جرد توانایی ویژه‌ای در ایجاد تعادل میان عظمت و جزئیات دارد؛ چه زمانی که از کوه‌های سر به فلک کشیده عکاسی می‌کند و چه هنگامی که به عناصر کوچک‌تر در پیش‌زمینه توجه نشان می‌دهد.

نور نقش بسیار مهمی در تصاویر او ایفا می‌کند و به هر صحنه عمق و احساس بیشتری می‌بخشد. کریس به جای دنبال کردن تصاویر کلیشه‌ای و شبیه کارت‌پستال، روی لحظاتی تمرکز می‌کند که واقعی، خام و دست‌نخورده به نظر می‌رسند. عکاسی او مخاطبان را دعوت می‌کند تا مکث کنند، نفس بکشند و قدرت آرام و باشکوه جهان طبیعی را که در برابر لنز دوربین آشکار می‌شود، تحسین کنند.

۶. هانری یوسیلا (Henri Jussila)

هانری یوسیلا یک عکاس پرندگان اهل فنلاند است که در آثارش، پرندگان را در محیط‌هایی بسیار تمیز، ساده و مینیمال به تصویر می‌کشد. مناظر پوشیده از برف، رنگ‌های ملایم و نور‌های آرام، اغلب ویژگی‌های اصلی سبک بصری او را شکل می‌دهند. تصاویر او همزمان آرامش‌بخش و قدرتمند هستند و ظرافت، زیبایی و رفتار طبیعی پرندگان را در زیستگاه واقعی‌شان برجسته می‌کنند.

صبر و شکیبایی هانری در طبیعت به او اجازه می‌دهد لحظات نادری را ثبت کند؛ از موقعیت کامل بال‌ها هنگام پرواز گرفته تا تماس چشمی پرنده با دوربین و تعاملات ظریف آن با محیط اطراف. عکاسی او نشان‌دهنده‌ی ارتباط عمیق با طبیعت و درک بالای او از نور و ترکیب‌بندی است. آثار یوسیلا ثابت می‌کنند که عکاسی پرندگان برای تأثیرگذاری همیشه به هیاهو و صحنه‌های شلوغ نیاز ندارد؛ گاهی سکوت می‌تواند همه چیز را بیان کند.

۷. د ِهیر جاکاریا (Dhir Jakharia)

دِهیر جاکاریا یک عکاس حیات‌وحش هندی است که به دلیل رویکرد داستان‌محور و عمق احساسی آثارش شناخته می‌شود. تصاویر او اغلب لحظات صمیمی میان حیوانات و محیط اطرافشان را به نمایش می‌گذارند؛ لحظاتی که رفتار، شخصیت و حالت روحی حیوانات را آشکار می‌کنند.

آثار دِهیر فراتر از زیبایی بصری هستند؛ آنها حامل پیامی قوی درباره حفاظت از طبیعت‌اند و به مخاطبان یادآوری می‌کنند که تعادل جهان طبیعی تا چه اندازه شکننده است.

او با دقت زیادی از نور و ترکیب‌بندی استفاده می‌کند و قاب‌هایی خلق می‌کند که زنده و معنادار به نظر می‌رسند. چه در حال عکاسی از پستانداران باشد و چه پرندگان، تصاویر جاکاریا نشان‌دهنده‌ی صبر، احترام و عشق واقعی او به حیات‌وحش هستند. عکاسی او مخاطبان را تشویق می‌کند که حیوانات را نه فقط به‌عنوان سوژه‌های عکاسی، بلکه به‌عنوان موجودات زنده‌ای ببینند که هرکدام داستانی دارند و شایسته محافظت هستند.

۸. هارمن سینگ هیر (Harman Singh Heer)

هارمن سینگ هیر حیات‌وحش را با تمرکز ویژه بر رفتار، حالت چهره و لحظات دراماتیک ثبت می‌کند. تصاویر او اغلب حیواناتی را نشان می‌دهند که در حال انجام فعالیت‌های طبیعی خود هستند؛ از شکار و تعامل با دیگر جانوران گرفته تا حرکت در محیط‌های پویا و خشن طبیعت.

عکس‌های هارمن جسورانه، واضح و سرشار از انرژی هستند و قدرت خام دنیای وحش را به نمایش می‌گذارند. او توانایی بالایی در انتخاب زمان مناسب دارد و لحظاتی را ثبت می‌کند که پرتنش، قدرتمند و فراموش‌نشدنی به نظر می‌رسند.

فراتر از مهارت فنی، آثار او حاصل شناخت عمیق از طبیعت و سال‌ها صبر در میدان است. هر تصویر نتیجه‌ی تلاش و انتظار است، نه یک ثبت تصادفی و عجولانه. عکاسی حیات‌وحش هیر، قدرت، بقا و روح رام‌نشدنی طبیعت را در خالص‌ترین شکل خود جشن می‌گیرد.

۹. پریتی و پراشانت (Preeti and Prashant)

پریتی و پراشانت یک زوج عکاس حیات‌وحش هستند که به خاطر ثبت لحظات احساسی و صمیمی در طبیعت شناخته می‌شوند. آثار آنها بیشتر بر حیوانات در موقعیت‌های طبیعی و داستان‌محور تمرکز دارد، نه صرفاً نمایش صحنه‌های هیجان‌انگیز و دراماتیک.

این دو عکاس در کنار یکدیگر تصاویری خلق می‌کنند که گرم، نزدیک و سرشار از احساس هستند. نور، ترکیب‌بندی و زمان‌بندی در آثار آنها به شکلی ظریف استفاده می‌شوند تا داستان پنهان در هر قاب را تقویت کنند.

عکاسی آنها بازتابی از همکاری، صبر و علاقه مشترکشان به حیات‌وحش است. آنها با مشاهده دقیق رفتار حیوانات، موفق می‌شوند لحظاتی واقعی و سرشار از روح را ثبت کنند. تصاویر پریتی و پراشانت یادآوری می‌کنند که عکاسی حیات‌وحش فقط درباره مهارت فنی نیست؛ بلکه درباره ایجاد ارتباط با موجودات زنده و درک دنیای آنهاست.

۱۰. آرکو سا‌ها (Arko Saha)

آرکو سا‌ها یک عکاس حیات‌وحش هندی است که به دلیل ترکیب‌بندی‌های چشمگیر و استفاده خلاقانه از نور شناخته می‌شود. آثار او اغلب شامل پرندگان و حیواناتی هستند که در پس‌زمینه‌های دراماتیک و با قاب‌بندی‌های دقیق ثبت شده‌اند.

آرکو توانایی خاصی در تبدیل برخورد‌های معمولی با حیات‌وحش به تصاویری قدرتمند و تأثیرگذار دارد. چه یک پرنده در حال پرواز باشد و چه حیوانی که از میان سایه‌ها بیرون می‌آید، عکس‌های او همیشه دارای قدرت بصری بالایی هستند.

سبک ثابت او نشان‌دهنده‌ی نظم، صبر و کنترل فنی قابل‌توجه است. سا‌ها از طریق عکاسی خود، غنای حیات‌وحش هند را به نمایش می‌گذارد و همزمان مرز‌های خلاقیت در عکاسی طبیعت را گسترش می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که هر قاب او هم جسورانه و هم با دقت و تفکر ساخته شده است.

۱۱. محمدعلی رونیاسی (Mohammad Ali Runiassy)

محمدعلی رونیاسی یک عکاس جوان حیات‌وحش ایرانی است که آثارش ترکیبی از علاقه، هدفمندی و دغدغه حفاظت از طبیعت هستند. او که در میان چشم‌انداز‌های طبیعی و بکر همدان رشد کرده، دوران کودکی و نوجوانی خود را با پیاده‌روی در دره‌ها، تالاب‌ها و مناطق بیابانی گذراند تا زیبایی خام و دست‌نخورده طبیعت را از نزدیک تجربه کند.

او در ۱۲ سالگی نخستین دوربین خود را خرید و از آن زمان مسیرش تغییر کرد؛ کنجکاوی کودکانه‌اش به مأموریتی برای ثبت و حفاظت از تنوع زیستی ایران تبدیل شد. تصاویر او طیف گسترده‌ای از سوژه‌ها را شامل می‌شوند؛ از پرندگان کوچک آوازخوان در میان نیزار‌ها گرفته تا بز‌های وحشی در ارتفاعات صخره‌ای. اما در همه این تصاویر، یک ویژگی مشترک وجود دارد: تلاش برای ثبت شخصیت، رفتار و فضای زندگی واقعی حیوانات.

برای رونیاسی، عکاسی چیزی فراتر از زیبایی‌شناسی و ثبت تصاویر زیباست؛ این هنر ابزاری برای آموزش و حفاظت از طبیعت محسوب می‌شود. آثار او به مخاطبان کمک می‌کنند تا نسبت به گونه‌های در معرض تهدید و اکوسیستم‌های شکننده خاورمیانه احساس همدلی بیشتری پیدا کنند. عکاسی او صادقانه، عمیق و سرشار از داستان‌گویی است؛ داستان‌هایی که انسان را به مراقبت بیشتر از جهان طبیعی دعوت می‌کنند.

۱۲. وینیسیوس کوهن (Vinicius Kohn)

وینیسیوس کوهن یک عکاس پرندگان اهل برزیل است که با آثار رنگارنگ خود، تنوع شگفت‌انگیز پرندگان این کشور را جشن می‌گیرد. او از جنگل‌های سرسبز آمازون گرفته تا دشت‌های باز منطقه سرادو، پرندگان را در لحظاتی سرشار از رنگ، حرکت و شخصیت ثبت می‌کند.

مجموعه آثار او شامل گونه‌های شاخصی مانند توکان‌ها در نور طلایی، مرغ‌های مگس‌خوار در میانه پرواز و پرندگان رنگارنگ تاناجر است؛ تصاویری که در کنار زیبایی ظاهری، رفتار طبیعی این موجودات را نیز به نمایش می‌گذارند.

صبر فراوان و نگاه دقیق کوهن به او اجازه می‌دهد لحظات نادری را ثبت کند که بسیاری از انسان‌ها هرگز فرصت دیدنشان را ندارند. تصاویر او مانند نامه‌ای عاشقانه به پرندگان برزیل هستند. علاوه بر جذابیت بصری، آثار او پیامی ظریف درباره اهمیت حفاظت از اکوسیستم‌های شکننده و در معرض تهدید دارند.

کوهن با خلق صحنه‌هایی زنده و احساسی، مخاطبان را به قلب دنیای پرندگان وحشی برزیل می‌برد و آنها را با زیبایی پنهان این جهان شگفت‌انگیز آشنا می‌کند.

۱۳. ساشا جومانکا (Sasha Jumanca)

ساشا جومانکا یک عکاس جوان پرندگان است که آثارش سرشار از حس کنجکاوی و شگفتی نسبت به طبیعت هستند. اگرچه او هنوز در ابتدای مسیر حرفه‌ای خود قرار دارد، اما توانسته لحظات پرمعنا و احساسی از زندگی پرندگان را با وضوح و جذابیت ثبت کند.

تصاویر او اغلب بر شخصیت و رفتار پرندگان تمرکز دارند؛ پرندگانی که در عکس‌هایش حالاتی مانند بازیگوشی، توجه یا حتی نوعی درون‌نگری از خود نشان می‌دهند؛ ویژگی‌هایی که باعث می‌شود مخاطب احساس نزدیکی بیشتری با آنها پیدا کند.

نگاه تازه و جوانانه ساشا انرژی خاصی به عکاسی پرندگان می‌بخشد؛ سبکی که در آن مهارت فنی با ارتباط احساسی ترکیب شده است.

او با عکاسی از سوژه‌ها در محیط طبیعی و لحظات بدون دخالت، به بینندگان کمک می‌کند پرندگان را نه فقط به‌عنوان جانوران وحشی، بلکه به‌عنوان موجوداتی دارای شخصیت و رفتار‌های منحصر‌به‌فرد ببینند. آثار او یادآوری می‌کنند که عکاسی فقط درباره نور و ترکیب‌بندی بی‌نقص نیست؛ بلکه درباره مشاهده، ارتباط و درک جهان اطراف نیز هست

۱۴. مایک اشبی (Mike Ashbee)

مایک اشبی یک عکاس پرندگان است که آثارش زیبایی، ظرافت و دقت دنیای پرندگان را به تصویر می‌کشد. عکس‌های او اغلب پرندگانی را در حالت‌های طبیعی و زیبا نشان می‌دهند؛ از نشستن آرام روی شاخه‌ها گرفته تا لحظات پویای پرواز.

او با استفاده از پس‌زمینه‌های ساده و فوکوس دقیق، موفق می‌شود ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد هر پرنده، جزئیات پر‌ها و زیستگاه طبیعی آن را برجسته کند.

عکاسی اشبی ترکیبی از مهارت فنی و صبر فراوان است؛ او لحظاتی را ثبت می‌کند که سرشار از زندگی و احساس به نظر می‌رسند. چه زمانی که پرنده‌ای در حال آواز خواندن است و چه هنگامی که در آرامش استراحت می‌کند، تصاویر او نشان‌دهنده احترام عمیق به سوژه‌ها و محیط زندگی آنها هستند.

پرتره‌های پرندگان توسط اشبی علاوه بر زیبایی بصری، یادآور تعادل ظریف طبیعت هستند؛ همان تعادلی که عکاسی حیات‌وحش را به هنری جذاب و ارزشمند تبدیل می‌کند.

۱۵. سایکات بانیک (Saikat Banik)

سایکات بانیک یک عکاس پرندگان هندی است که به خاطر پرتره‌های رنگارنگ و زنده از پرندگان شناخته می‌شود. تصاویر او سرشار از حرکت و زندگی هستند و پرندگان را در محیط‌های طبیعی‌شان؛ از شاخه‌های پوشیده از برگ گرفته تا آسمان‌های باز، به نمایش می‌گذارند.

او اغلب لحظاتی را ثبت می‌کند که رفتار طبیعی پرندگان، شخصیت و غریزه آنها را آشکار می‌سازد. استفاده هوشمندانه سایکات از نور و ترکیب‌بندی باعث می‌شود رنگ‌های درخشان و بافت‌های ظریف پر‌ها برجسته شوند و هر سوژه جلوه‌ای خاص پیدا کند.

بانیک از طریق تصاویر خود، زیبایی دنیای پرندگان هند را به نمایش می‌گذارد و مخاطبان را به شناخت بیشتر و حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی تشویق می‌کند.

آثار او ترکیبی از دقت فنی، زمان‌بندی غریزی و درک عمیق از رفتار حیوانات هستند؛ ترکیبی که باعث ایجاد ارتباطی قدرتمند میان سوژه و بیننده می‌شود. تصاویر او نه‌تنها چشم‌نواز هستند، بلکه تجربه‌ای عمیق و الهام‌بخش از ارتباط انسان با طبیعت ایجاد می‌کنند.