چکش استخوان فیل ۵۰۰ هزار ساله؛ مدرک جدید نبوغ انسان‌های اولیه کشف شد

راز بقا: انسان‌های اولیه در حدود ۵۰۰ هزار سال پیش در جنوب انگلستان، تکه‌ای از استخوان فیل را به یک چکش قابل استفاده تبدیل کرده بودند تا از آن برای تیز کردن ابزار‌های سنگی استفاده کنند. این کشف نشان می‌دهد که انسان‌های آن زمان بسیار باهوش، آینده‌نگر و ماهر بوده‌اند.

به گزارش راز بقا و به نقل از «ساینس دیلی»، باستان‌شناسان این ابزار را که از استخوان فیل ساخته شده، قدیمی‌ترین ابزار استخوانیِ فیل شناخته‌شده در اروپا می‌دانند. پژوهشگران دانشگاه کالج لندن و موزه تاریخ طبیعی لندن با بررسی این شیء نادر دریافتند که احتمالاً سازندگان آن نئاندرتال‌های اولیه یا گونهٔ هومو هایدلبرگنسیس بوده‌اند.

این ابزار چه کاربردی داشت؟

برخلاف تصور اولیه، این وسیله برای ضربات سنگین استفاده نمی‌شد. استخوان نسبت به سنگ نرم‌تر است، بنابراین از آن به‌عنوان ابزاری به نام رتوشر (Retoucher) استفاده می‌شد؛ ابزاری که با ضربه‌های کنترل‌شده، لبهٔ تبر‌های سنگی و دیگر ابزار‌های برنده را دوباره تیز و اصلاح می‌کرد. این فرایند در باستان‌شناسی «تراش سنگ» (Knapping) نام دارد.

چگونه مشخص شد که این یک ابزار بوده است؟

این قطعه استخوان حدود ۱۱ سانتی‌متر طول دارد و نخستین بار در دههٔ ۱۹۹۰ کشف شد، اما آن زمان کسی متوجه کاربرد آن نشد. بررسی‌های جدید با استفاده از اسکن سه‌بعدی و میکروسکوپ الکترونی نشان داد که روی سطح آن آثار ضربه، فرورفتگی و حتی ذرات ریز سنگ چخماق باقی مانده است؛ شواهدی که ثابت می‌کند بار‌ها برای شکل دادن و تعمیر ابزار‌های سنگی به کار رفته است.

چرا استخوان فیل؟

فیل‌ها و ماموت‌ها در آن دوران در جنوب انگلستان حیوانات رایجی نبودند. همین موضوع نشان می‌دهد انسان‌های اولیه ارزش این مادهٔ کمیاب را درک می‌کردند و آن را برای کاری تخصصی نگه می‌داشتند. لایهٔ بیرونی استخوان فیل متراکم و مقاوم است و نسبت به استخوان بسیاری از حیوانات دیگر دوام بیشتری در برابر ضربه دارد.

این کشف چه اهمیتی دارد؟

به گفتهٔ پژوهشگران، این یافته نشان می‌دهد انسان‌های اولیه فقط از مواد موجود استفاده نمی‌کردند، بلکه آگاهانه بهترین ماده را برای هر کاربرد انتخاب می‌کردند. چنین رفتاری بیانگر تفکر انتزاعی، برنامه‌ریزی و توانایی حل مسئله در انسان‌های آن دوره است.

این ابزار در محوطهٔ باستان‌شناسی باکسگرو (Boxgrove) در ساسکس غربی انگلستان پیدا شده است؛ محوطه‌ای که پیش‌تر نیز ابزار‌های سنگی، استخوانی و شاخ حیوانات از آن به دست آمده بود، اما تاکنون هیچ ابزار ساخته‌شده از استخوان فیل در آن شناسایی نشده بود.

پیش از این، قدیمی‌ترین ابزار استخوانی فیل در اروپا حدود ۴۵۰ هزار سال قدمت داشت. این کشف جدید، هم قدمت استفاده از استخوان فیل در اروپا را عقب‌تر می‌برد و هم نشان می‌دهد انسان‌های ساکن بریتانیا صد‌ها هزار سال پیش، فناوری ابزارسازی بسیار پیشرفته‌تری از آنچه تصور می‌شد در اختیار داشته‌اند.

ترجمه: محمد علی رونیاسی

منبع: ScienceDaily