اسپنب؛ پنگوئنی که ۳۸ ساله شد و شاید پیرترین هومبولت زنده جهان باشد

راز بقا: یک پنگوئن هومبولت ماده در بریتانیا امسال ۳۸ ساله شد؛ سنی استثنایی برای پرنده‌ای که در طبیعت با تهدیدهای مختلفی روبه‌روست. «اسپنب» (Spneb) که در پارک حیات‌وحش Paradise Park در کورنوال زندگی می‌کند، نه‌تنها هنوز اشتهای خوبی دارد، بلکه از لانه‌اش بیرون می‌آید و رفتار پنگوئن‌های جوان‌تر را زیر نظر می‌گیرد. مسئولان پارک بر اساس سوابق موجود در مجموعه‌های جانورشناسی معتقدند او احتمالاً پیرترین پنگوئن هومبولت زنده در جهان است؛ رکوردی احتمالی که البته ثبت رسمی جهانی آن تأیید نشده است.

پنگوئنی که هنوز تسلیم پیری نشده است

به گزارش راز بقا، اسپنب در ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ به ۳۸ سالگی رسید. برای جشن تولدش، کارکنان Paradise Park کیکی یخی آماده کردند؛ اما این کیک چیزی شبیه کیک تولد انسان‌ها نبود.

داخل و روی توده یخی، ماهی‌های مورد علاقه اسپنب، از جمله ساردین‌های کورنیش و اسپرت، قرار داده شده بود.

اسپنب هم ظاهراً استقبال خوبی از جشن کرد. نگهبانان می‌گویند این پنگوئن سالخورده هنوز اشتهای مناسبی دارد و مرتب از جعبه لانه خود بیرون می‌آید.

حتی گفته می‌شود او علاقه دارد رفتار پنگوئن‌های جوان‌تر را تماشا کند؛ عادتی که باعث شده کارکنان پارک با شوخی او را نوعی «نگهبان محله پردار» بدانند.

برای پنگوئنی که نزدیک چهار دهه از عمرش گذشته، همین رفتارهای روزمره شاید مهم‌تر از عدد ۳۸ روی کیک تولد باشد.

اسپنب چگونه به ۳۸ سالگی رسید؟

پنگوئن هومبولت (Spheniscus humboldti) در طبیعت معمولاً چنین فرصت طولانی‌ای برای زندگی ندارد.

این گونه در سواحل خشک و نسبتاً خشن پرو و شیلی زندگی می‌کند؛ جایی که دسترسی به غذا، شرایط اقیانوسی، تغییرات محیطی و فعالیت‌های انسانی می‌توانند بر بقای آن اثر بگذارند.

اما در محیط تحت مراقبت، شرایط کاملاً متفاوت است.

پنگوئن‌ها غذای منظم دریافت می‌کنند، بیماری‌ها تحت نظر هستند و در صورت بروز مشکل، مراقبت دامپزشکی در دسترس است.

اسپنب نمونه‌ای از همین تفاوت است؛ پرنده‌ای که توانسته چندین دهه از زندگی خود را پشت سر بگذارد و هنوز بخش زیادی از رفتارهای معمول یک پنگوئن فعال را حفظ کند.

نام اسپنب از بیماری‌اش می‌آید

اما طول عمر تنها نکته عجیب درباره زندگی این پنگوئن نیست.

اسپنب در سال ۲۰۰۷ به بیماری قارچی آسپرژیلوز مبتلا شد؛ بیماری‌ای که می‌تواند دستگاه تنفسی پرندگان را درگیر کند و در موارد شدید مرگبار باشد.

پنگوئن برای حدود چهار ماه تحت درمان قرار گرفت و سرانجام توانست بیماری را پشت سر بگذارد.

حتی نامی که امروز با آن شناخته می‌شود، یادگاری از همان دوره بیماری است. نام Spneb از ترکیب نام داروهایی گرفته شده که در جریان درمان او استفاده شدند.

بنابراین، هر بار که نگهبانان پارک او را صدا می‌زنند، در واقع بخشی از داستانی را تکرار می‌کنند که از یک بیماری جدی شروع شده و به ۳۸ سالگی رسیده است.

همراه ۲۱ ساله اسپنب

اسپنب در Paradise Park تنها زندگی نمی‌کند.

یک پنگوئن نر ۲۱ ساله به نام پرینس (Prince) نیز همراه اوست؛ پنگوئنی که تقریباً ۱۷ سال از اسپنب جوان‌تر است.

همین اختلاف سنی، اسپنب را به یکی از قدیمی‌ترین پنگوئن‌های این مجموعه تبدیل کرده است.

البته سن بالا به معنای کنار کشیدن کامل از زندگی نیست. طبق گزارش کارکنان پارک، اسپنب هنوز از لانه خارج می‌شود، محیط اطراف را بررسی می‌کند و به فعالیت‌های سایر پنگوئن‌ها توجه نشان می‌دهد.

گاهی پیری در طبیعت به معنای کند شدن و ناپدید شدن است؛ اما در محیطی امن، یک جانور سالخورده می‌تواند همچنان بخشی فعال از زندگی گروه باشد.

غذای تازه‌ای که از آب‌های کورنوال می‌آید

زندگی پنگوئن‌های Paradise Park فقط به مراقبت دامپزشکی محدود نمی‌شود. غذای آنها نیز بخشی از برنامه نگهداری مجموعه است.

این پارک با انجمن مدیریت ساردین کورنیش همکاری کرده تا بخشی از غذای پنگوئن‌ها از ماهی‌های تازه و محلی تأمین شود.

ساردین‌هایی که از ماهیگیران محلی تهیه می‌شوند، می‌توانند جایگزینی برای بخشی از ماهی‌های منجمد مورد استفاده در تغذیه پنگوئن‌ها باشند.

برای پرنده‌ای که در طبیعت هزاران کیلومتر دورتر، در سواحل اقیانوس آرام زندگی می‌کند، شاید عجیب باشد که در سال‌های پایانی عمرش غذای تازه‌ای از آب‌های اطراف کورنوال دریافت کند.

اما همین جزئیات کوچک بخشی از مراقبتی هستند که به اسپنب اجازه داده تا امروز به زندگی خود ادامه دهد.

پنگوئن هومبولت در طبیعت شرایط آسانی ندارد

داستان اسپنب نباید این تصور را ایجاد کند که پنگوئن‌های هومبولت در طبیعت نیز به‌راحتی به چنین سنینی می‌رسند.

این گونه در سواحل پرو و شیلی زندگی می‌کند و جمعیت‌های طبیعی آن تحت تأثیر مجموعه‌ای از فشارهای انسانی و محیطی قرار دارند.

تغییر شرایط اقیانوسی، نوسان منابع غذایی، فعالیت‌های انسانی و تغییرات زیستگاه می‌توانند زندگی این پنگوئن‌ها را دشوار کنند.

پنگوئن هومبولت نیز مانند بسیاری از پرندگان دریایی، به ارتباط نزدیکی میان خشکی و دریا وابسته است؛ دریا برای تأمین غذا و مناطق ساحلی و جزایر برای استراحت و تولیدمثل اهمیت دارند.

وقتی یکی از این دو بخش آسیب ببیند، کل چرخه زندگی پرنده تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

آیا اسپنب واقعاً پیرترین پنگوئن هومبولت جهان است؟

اینجا باید کمی با احتیاط درباره رکورد اسپنب صحبت کرد.

مسئولان Paradise Park بر اساس سوابق موجود در مجموعه‌های جانورشناسی معتقدند اسپنب احتمالاً پیرترین پنگوئن هومبولت زنده در جهان است.

اما این عنوان را نباید با یک رکورد جهانی قطعی اشتباه گرفت.

ثبت سن واقعی جانوران در همه باغ‌وحش‌ها و مراکز نگهداری جهان همیشه کامل و یکسان نیست و ممکن است پنگوئن هومبولتی با سن مشابه یا حتی بیشتر در مجموعه‌ای دیگر وجود داشته باشد.

بنابراین دقیق‌تر است بگوییم اسپنب یکی از پیرترین پنگوئن‌های هومبولت شناخته‌شده و احتمالاً پیرترین نمونه زنده بر اساس سوابق موجود است.

۳۸ سالگی؛ بیشتر از یک جشن تولد

برای اسپنب، ۳۸ سالگی با یک کیک یخی و چند ماهی تازه جشن گرفته شد.

اما پشت این جشن ساده، داستانی بزرگ‌تر وجود دارد: داستان حیوانی که از بیماری جان سالم به در برد، دهه‌ها زندگی کرد و در محیطی امن توانست بسیار بیشتر از آنچه معمولاً انتظار می‌رود دوام بیاورد.

اسپنب شاید نتواند بداند که ۳۸ سالگی او به یک خبر تبدیل شده است. احتمالاً برایش مهم‌تر این است که غذای مورد علاقه‌اش سر وقت برسد، از لانه بیرون بیاید و ببیند پنگوئن‌های جوان‌تر چه می‌کنند.

گاهی طول عمر یک حیوان فقط یک عدد نیست؛ روایتی است از بیماری‌هایی که پشت سر گذاشته، محیطی که از آن محافظت کرده و آدم‌هایی که سال‌ها مراقبش بوده‌اند.

و برای اسپنب، این روایت حالا به ۳۸ سالگی رسیده است.