راز بقا: طوطیها معمولاً با رنگهای زنده، توانایی تقلید صدا و رفتارهای بازیگوشانهشان شناخته میشوند، اما یکی از طوطیهای جهان، شهرتی فراتر از زیبایی دارد؛ طوطی کیا (Kea) که به لقب ترسناک «طوطی قاتل گوسفند» مشهور است.
به گزارش راز بقا، این پرنده بومی نیوزیلند، نهتنها یکی از باهوشترین پرندگان دنیا به شمار میرود، بلکه رفتارهای شکارگونهای نشان داده که دانشمندان و دامداران را سالها متعجب کرده است.
کیا با نام علمی Nestor notabilis، در کوهستانهای آلپ جنوبی نیوزیلند زندگی میکند و تنها طوطی کوهستانی جهان محسوب میشود. این پرنده تقریباً ۴۷ تا ۵۰ سانتیمتر طول دارد و با پرهای سبز مایل به خاکستری و نوک قوی نارنجی شناخته میشود. کیاها از خانواده نستورها هستند و مانند دیگر اعضای خانوادهشان، هوشی خارقالعاده و کنجکاوی شدید دارند.

لقب «طوطی قاتل گوسفند» از رفتار نادر، اما واقعی کیا ناشی میشود. در قرن نوزدهم، دامداران نیوزیلندی متوجه شدند که بعضی از گوسفندان زنده، پشتشان آسیب دیده و حتی جان خود را از دست میدهند. تحقیقات نشان داد که کیاها با نشستن روی پشت گوسفندها و کندن پوست و بافت چربی پشت بدن آنها باعث خونریزی یا عفونت شدید میشوند.
به گزارش راز بقا این رفتار برای دامداران شوکهکننده بود؛ چراکه طوطیها معمولاً شکارچی نیستند و غذای اصلیشان شامل میوهها، تخمها، حشرات و گیاهان است. با این حال، کیاها توانستند نشان دهند که در شرایط خاص، حتی یک طوطی میتواند رفتار شکارگونه از خود نشان دهد.
دانشمندان چند دلیل عمده برای این رفتار کیاها مطرح کردهاند:
هوش و کنجکاوی فوقالعاده: کیاها از هوش بالایی برخوردارند و قادر به حل پازلها و باز کردن قفلها هستند. کنجکاوی آنها باعث میشود که هر چیزی که جلب توجه کند، حتی گوسفند زنده، مورد بررسی قرار دهند.
علاقه به چربی و پروتئین: مناطقی که کیاها در آن زندگی میکنند، زمستانهای سخت و منابع غذایی محدود دارند. چربی پشت گوسفندان، منبع غنی انرژی است که کیاها به آن دسترسی پیدا میکنند.
رفتار یادگیری اجتماعی: کیاها رفتارهای جدید را از هم یاد میگیرند. یک کیا ممکن است ابتدا به چربی پشت گوسفندها علاقه نشان دهد و دیگر کیاها این رفتار را تقلید کنند.

هرچند این رفتار نادر است، اما میتواند برای دامداریهای محلی نیوزیلند خطرناک و پرهزینه باشد. برخی گوسفندان بر اثر خونریزی یا عفونت جان خود را از دست دادهاند و دامداران مجبور شدهاند روشهای محافظتی مانند حصارهای محکم و نگهبانی شبانه را به کار ببرند.
به گزارش راز بقا با این حال، کیاها تهدیدی عمده برای انسانها یا حیوانات کوچک محسوب نمیشوند. این طوطیها معمولاً با انسانها سازگارند و حتی بازیگوش و دوستانه رفتار میکنند، مگر اینکه احساس کنند غذای ارزشمندی در دسترس است.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:

علاوه بر رفتار شکارگونه، کیاها ویژگیهای دیگری دارند که آنها را شگفتانگیز میکند:
هوش بالا: کیاها میتوانند قفلها را باز کنند، ابزار بسازند و حتی با انسانها تعامل پیچیده داشته باشند.
توانایی پرواز و کوهنوردی: آنها در ارتفاعات آلپ جنوبی زندگی میکنند و مهارت فوقالعادهای در پرواز و صخرهنوردی دارند.
رفتار اجتماعی پیچیده: کیاها زندگی اجتماعی دارند و رفتارهای خود را به هم آموزش میدهند. حتی میتوانند از طریق تقلید، روشهای جدید تغذیه و بازی را یاد بگیرند.
با وجود رفتارهای گاه خطرناک، کیاها یکی از گونههای در خطر انقراض نیوزیلند هستند. از دهه ۱۹۸۰، جمعیت آنها کاهش یافته و برنامههای حفاظتی و پرورشی برای حفاظت از این طوطی آغاز شده است. امروزه کیاها یکی از نمادهای حیات وحش نیوزیلند به شمار میروند و محافظت از آنها اهمیت بالایی دارد، حتی اگر لقب «قاتل گوسفند» را یدک بکشند.

به گزارش راز بقا طوطی قاتل گوسفند، یکی از شگفتانگیزترین پرندگان جهان است که هم زیبایی دارد و هم رفتارهایی عجیب و منحصربهفرد. کیاها نشان میدهند که هوش و کنجکاوی میتواند حتی یک طوطی را به تجربه رفتار شکارگونه وادار کند. این پرندگان نمادی از پیچیدگی و شگفتی دنیای جانوران هستند و به ما یادآوری میکنند که طبیعت همیشه پر از شگفتی و رازهای غیرمنتظره است.
طوطی کیا، با لقب ترسناک، اما واقعگرایانهاش، داستانی است که میتواند علم، حیات وحش و فرهنگ دامداری را به هم پیوند دهد و الهامبخش علاقهمندان به طبیعت و حیوانات شود.