اربوتوس؛ میوه کمیاب مدیترانهای معروف به توتفرنگی درختی که پاییز هم گل دارد هم میوه رسیده و در ایران نیز قابل کشت است
میوه اربوتوس یا توتفرنگی درختی (Strawberry Tree Fruit) چیست؟ در این مقاله از راز بقا با ظاهر، طعم، خواص، محل رشد و کاربردهای خوراکی این میوه خاص مدیترانهای آشنا میشوید؛ میوهای کمیاب با داستانی جذاب که شاید تا امروز نامش را نشنیده باشید.
راز بقا: میوه اربوتوس که در جهان با نام Strawberry Tree Fruit یا «توتفرنگی درختی» شناخته میشود، یکی از آن میوههای خاص و کمتر دیدهشدهای است که در نگاه اول کنجکاوی هر کسی را برمیانگیزد. ظاهرش شبیه توتفرنگی است، اما روی درخت رشد میکند، بافتی متفاوت دارد و طعمی دارد که خیلیها را غافلگیر میکند.
به گزارش راز بقا، اربوتوس میتواند یک کشف تازه باشد؛ میوهای با پیشینه تاریخی، کاربردهای غذایی متنوع و درختی زینتی که در برخی مناطق دنیا ارزش اقتصادی هم دارد.
در این مقاله از راز بقا با اربوتوس، ویژگیها، طعم، خواص، محل رشد و کاربردهایش آشنا میشویم.
اربوتوس دقیقاً چه میوهای است؟
اربوتوس میوه درختی به نام Arbutus unedo از خانواده خلنگیان (Ericaceae) است؛ همان خانوادهای که زغالاخته و بلوبری هم در آن قرار دارند. این درخت همیشهسبز است و میتواند سالها عمر کند.
نکته جالب درباره این درخت این است که همزمان هم گل دارد و هم میوه رسیده. یعنی وقتی میوههای قرمز و آماده برداشت روی شاخه هستند، گلهای سفید یا صورتی هم روی همان درخت دیده میشوند. این ویژگی باعث شده اربوتوس از نظر زیباییشناسی هم مورد توجه باشد.
ظاهر میوه اربوتوس چگونه است؟
اگر برای اولین بار اربوتوس را ببینید، احتمالاً فکر میکنید نوعی توتفرنگی کوچک است که روی درخت رشد کرده. اما با کمی دقت تفاوتها مشخص میشود.
ویژگیهای ظاهری اربوتوس:
شکل گرد و تقریباً کروی، قطر معمولاً بین ۲ تا ۳ سانتیمتر، پوست زبر با برجستگیهای ریز، رنگ از زرد و نارنجی تا قرمز پررنگ هنگام رسیدن، بافت داخلی نرم و کمی دانهدار و پوست دانهدانه آن مهمترین دلیل نامگذاریاش به «توتفرنگی درختی» است.
طعم اربوتوس چه مزهای دارد؟
طعم اربوتوس را نمیشود با یک کلمه توصیف کرد. بسیاری آن را ترکیبی از این مزهها میدانند:
کمی شیرینی شبیه انجیر، تهمزهای شبیه توتفرنگی، اندکی حس مرکباتی و گاهی کمی مزه آردی یا خاکی در میوههای خیلی رسیده.
در واقع اربوتوس از آن میوههایی نیست که همه در اولین تجربه عاشقش شوند. بعضیها دوستش دارند و بعضیها نه. اما وقتی در مربا یا نوشیدنی استفاده شود، طعمش بسیار دلپذیرتر میشود.
اربوتوس در کجا رشد میکند؟
زادگاه اصلی اربوتوس منطقه مدیترانه است. این درخت در آبوهوای معتدل و نیمهگرمسیری بهترین رشد را دارد.
مناطق رایج رشد اربوتوس:
پرتغال، اسپانیا، ایتالیا، یونان، جنوب فرانسه و شمال آفریقا.
این درخت به خشکی نسبی مقاوم است و میتواند در خاکهای نسبتاً فقیر هم رشد کند. به همین دلیل در برخی مناطق به عنوان درخت فضای سبز شهری هم کاشته میشود.
آیا اربوتوس در ایران هم وجود دارد؟
اربوتوس بهصورت بومی در ایران گسترده نیست، اما از نظر اقلیمی برخی مناطق ایران میتوانند برای کشت آن مناسب باشند؛ مثل:
شمال کشور، برخی مناطق غربی با آبوهوای معتدل و نواحی با زمستانهای ملایم.
در سالهای اخیر بعضی نهالستانها به واردات یا تکثیر گونههای زینتی این درخت علاقه نشان دادهاند، اما هنوز یک میوه رایج در بازار ایران محسوب نمیشود.
کاربردهای خوراکی میوه اربوتوس
شاید جالبترین بخش درباره اربوتوس کاربردهای غذایی آن باشد. در کشورهای مدیترانهای از این میوه استفادههای متنوعی میشود.
مربا و ژله
یکی از محبوبترین کاربردها، تهیه مرباست. طعم خاص اربوتوس وقتی با شکر و حرارت ترکیب میشود، بسیار خوشایندتر میگردد.
نوشیدنیهای تخمیری
در پرتغال نوشیدنی الکلی سنتی به نام مدرونیو (Medronho) از این میوه تهیه میشود. این نوشیدنی بخشی از فرهنگ محلی برخی مناطق پرتغال است.
مصرف تازه
خود میوه هم قابل خوردن است، اما معمولاً در مقدار کم مصرف میشود.
آیا مصرف زیاد اربوتوس مشکلساز است؟
اربوتوس ذاتاً سمی نیست و میوهای خوراکی محسوب میشود. با این حال چند نکته وجود دارد:
میوههای خیلی رسیده میتوانند کمی تخمیر طبیعی داشته باشند
مصرف زیاد ممکن است باعث احساس سنگینی معده شود
برخی افراد از حالت کمی گیجی پس از مصرف زیاد خبر دادهاند
در نتیجه مثل هر میوهای، تعادل در مصرف مهم است.
ارزش غذایی و خواص احتمالی اربوتوس
تحقیقات نشان میدهد اربوتوس حاوی ترکیبات مفیدی است، از جمله:
آنتیاکسیدانها
ویتامین C
فیبر غذایی
این ترکیبات میتوانند به تقویت سیستم ایمنی و کاهش استرس اکسیداتیو کمک کنند. البته اربوتوس یک «ابرمیوه درمانی» نیست، بلکه یک میوه جالب با ارزش غذایی قابلقبول است.
درخت اربوتوس؛ فقط یک درخت میوه نیست
درخت اربوتوس به دلیل ظاهر زیبا بسیار محبوب است:
برگهای براق و همیشهسبز، گلهای زنگولهای سفید یا صورتی و میوههای رنگارنگ.
به همین دلیل در برخی کشورها به عنوان درخت زینتی در پارکها و باغها کاشته میشود.
پوست درخت هم حالت پوستهپوسته و تزئینی دارد که جلوه خاصی به آن میدهد.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
چرا اربوتوس اینقدر ناشناخته مانده است؟
چند دلیل اصلی وجود دارد:
ماندگاری کم میوه تازه
حساسیت در حملونقل
بازار محدود جهانی
طعم خاص که سلیقهمحور است
به همین خاطر کمتر وارد تجارت جهانی میشود و بیشتر مصرف محلی دارد.
آیا میتوان اربوتوس را در خانه کاشت؟
اگر به گیاهان خاص علاقه دارید، کاشت اربوتوس میتواند تجربه جذابی باشد.
شرایط کلی:
نور کافی، خاک با زهکشی مناسب، آبیاری متعادل، اقلیم معتدل.
رشد آن نسبتاً آهسته است، اما درختی مقاوم محسوب میشود.
اربوتوس؛ میوهای برای کنجکاوها
اربوتوس شاید به اندازه انبه یا توتفرنگی محبوب نباشد، اما برای کسانی که به تجربه طعمهای جدید علاقه دارند، میوهای هیجانانگیز است.
این میوه بخشی از فرهنگ غذایی مدیترانه است و بیشتر از آنکه یک محصول تجاری جهانی باشد، یک میوه محلی با ارزش فرهنگی و سنتی محسوب میشود.
اگر روزی در سفر به کشورهای مدیترانهای با آن روبهرو شدید، امتحان کردنش میتواند تجربهای متفاوت باشد؛ حتی اگر در نهایت عاشق طعمش نشوید.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
بکرایی یا بکرین؛ میوهای زمستانی و کمیاب در استان فارس و بوشهر که طعم متفاوت و خواص دارویی شگفتانگیزی دارد
انگور ملایر؛ چگونه انگور ملایر بهترین انگور دنیا شد و چرا آن را ثبت جهانی کردند؟
دارابی؛ بزرگترین میوه مرکبات ایران که بسیار خوشمزه و خواهر دوقلوی گریپفروت است و ظاهری شبیه گلابی دارد
پرورش کنار یا سدر در بلوچستان؛ درختی بومی و کمآب که با ارزشترین درخت اقلیم خشک جنوب ایران است
گندم زرینه؛ گندم طلایی مقاوم به خشکی و سرما در ایران که سود اقتصادی بالایی برای کشاورزان دارد
انجیر استهبان؛ طلای شیرین فارس و بزرگترین باغ انجیر دیم روی زمین که ثبت جهانی شده است
کشت کنجد در ایران؛ گیاهی مقاوم به خشکی و یکی از با ارزشترین محصولات زراعی مناطق خشک که سود بالایی دارد
کلزا؛ طلای سبز خراسان شمالی، گیاهی کمآب و مقاوم که روغن باکیفیت میدهد و سود خوبی برای کشاورزان دارد
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان