هرگز به لانه پرندگان دست نزنید!

بسیاری از مردم «خیرخواهانه» دخالت می‌کنند مثلاً تصور می‌کنند جوجه‌ای که از لانه بر زمین افتاده نیاز به کمک دارد، در حالی‌که بسیاری از جوجه‌ها باید برای تمرین پرواز روی زمین بمانند و والدین نزدیک آنها هستند. کودکان و گردشگران ناآگاهانه بیشترین آسیب را ایجاد می‌کنند؛ اطلاع‌رسانی در پارک‌ها، مدارس، فضا‌های سبز و شبکه‌های اجتماعی بسیار موثر است.

راز بقا: محمدعلی رونیاسی عکاس و پژوهشگر حیات وحش با انتشار این تصاویر از زاداوری چلچله کوهی در حیات وحش استان همدان نوشت: فصل بهار اوج زادآوری بسیاری از گونه‌های جانوری است. پرندگان، پستانداران، خزندگان و برخی حشرات در این زمان لانه‌سازی، تخم‌گذاری و بزرگ‌کردن نوزادان را آغاز می‌کنند. هرگونه دخالت انسان می‌تواند پیامد‌های جدی برای بقا و سلامت گونه‌ها داشته باشد. شناخت علمی این آسیب‌ها برای افزایش مسئولیت‌پذیری جامعه ضروری است.

چرا نباید به لانه‌های پرندگان و دیگر حیوانات دست بزنیم؟

اول) ایجاد «استرس شدید» در والدین حضور انسان یا لمس لانه می‌تواند باعث افزایش استرس در والدین شود. این استرس ممکن است:- منجر به ترک لانه شود - باعث کاهش رفتار‌های مراقبتی گردد - زمان تغذیه جوجه‌ها را کاهش دهد در برخی گونه‌ها، والدین به‌محض احساس خطر دیگر به لانه برنمی‌گردند!

دوم) انتقال بوی انسان اگر تخم یا جوجه‌ها لمس شوند، بوی انسانی که روی آن باقی می‌ماند می‌تواند رفتار غریزی والدین را مختل کند. برخی گونه‌ها ممکن است جوجه‌هایی را که بوی غریبه گرفته‌اند رها یا حتی از لانه بیرون بیندازند؟!

سوم) اختلال در تنظیم دمای لانه ساختار لانه‌ها بسیار حساس و دقیق است. جابه‌جایی یک تکه از آن می‌تواند:- دمای داخلی را تغییر دهد - تخم‌ها را سرد یا بیش‌ازحد گرم کند - نرخ مرگ‌ومیر جنین‌ها را بالا ببرد.

چهارم) افزایش احتمال شکار شدن ردپای انسان، تغییر موقعیت لانه یا حتی کنار زدن پوشش گیاهی اطراف آن، شکارچیان را به‌سمت لانه هدایت می‌کند. این موضوع در مورد هجوم گربه‌ها، کلاغ‌ها، مار‌ها و حتی برخی پستانداران کوچک به لانه بسیار شایع است.

پنجم) انتقال بیماری یا آلودگی تماس مستقیم با پرندگان یا لانه می‌تواند:- میکروب‌های انسانی را وارد لانه کند. - بیماری‌های مشترک انسان و حیوان را منتقل کند. - سلامت جوجه‌ها را تهدید کند.

رونیاسی افزود: بسیاری از مردم «خیرخواهانه» دخالت می‌کنند مثلاً تصور می‌کنند جوجه‌ای که از لانه بر زمین افتاده نیاز به کمک دارد، در حالی‌که بسیاری از جوجه‌ها باید برای تمرین پرواز روی زمین بمانند و والدین نزدیک آنها هستند. کودکان و گردشگران ناآگاهانه بیشترین آسیب را ایجاد می‌کنند؛ اطلاع‌رسانی در پارک‌ها، مدارس، فضا‌های سبز و شبکه‌های اجتماعی بسیار موثر است.

کاهش تنوع زیستی مسئله‌ای جهانی است هر لانه جزء یک اکوسیستم است؛ حتی دخالت‌های ظاهراً کوچک هم اثر تجمعی بزرگ دارند.

توصیه ها: - از نزدیک شدن به لانه‌ها خودداری کنید. - هرگز نوزادان و جوجه هارا جابه‌جا و لمس نکنید. - اگر جوجه واقعاً زخمی بود، با اداره محیط زیست شهرستان تماس بگیرید. - والدین ممکن است چند دقیقه دور شوند؛ این حالت طبیعی است. - در فضای مجازی به آموزش دیگران کمک کنید.

تصاویر از محمدعلی رونیاسی