نتیجه تحقیقات علمی؛ شش نکته کلیدی و ساده که طول عمر سگ خانگی را افزایش می‌دهد

راز بقا – محمد عبادی‌فر: مجله نشنال جئوگرافیک در گزارشی علمی به بررسی موارد پرداخته که می‌توانند طول عمر سگ خانگی را افزایش دهد. این گزارش بر اساس مصاحبه با محققان «پروژه پیری سگ‌ها» در دانشگاه واشنگتن تهیه شده، مؤسسه‌ای که مشخصا روی طول عمر سگ‌ها کار می‌کند و مقالات زیادی را در این راستا منتشر کرده است.

به گزارش راز بقا، این مؤسسه در طول تحقیقاتش به شش نکته کلیدی رسیده که انجام آنها از سوی سرپرستان سگ‌ها می‌تواند منجر به افزایش طول عمر آنها شود. با توجه به اینکه در ایران نیز بسیاری از مردم از سگ‌های خانگی سرپرستی می‌کنند و روابط عاطفی زیادی با آنها پیدا کرده‌اند این تحقیق علمی می‌تواند به آنها کمک کند.

به گزارش نشنال جئوگرافیک آدری روپل، اپیدمیولوژیست دامپزشکی در دانشگاه ویرجینیا تک و یکی از اعضای این پروژه، از افزایش علاقه مردم به طولانی‌تر کردن عمر سگ‌هایشان تعجب نمی‌کند. در مدت زمان نسبتاً کوتاهی، جامعه از بستن سگ‌ها در حیاط خانه به هم‌خوابی با آنها، حملشان در کالسکه و حتی غذای خانگی دادن به آنها رسیده است.

روپل می‌گوید: «همان‌طور که انسان‌ها پیوند عاطفی عمیق‌تری با سگ‌هایشان پیدا کرده‌اند، ما حالا درباره طول عمر آنها هم همان‌طور فکر می‌کنیم که درباره عمر خودمان فکر می‌کنیم».

در حالی که برخی عوامل مثل ژنتیک و قرار گرفتن در معرض شرایط محیطی خارج از کنترل ما هستند، اما کار‌هایی وجود دارد که می‌توانیم انجام دهیم تا سگ‌هایمان عمر طولانی‌تری داشته باشند.

یک. ورزش کافی و منظم به آنها بدهید

یکی از مؤثرترین کار‌هایی که می‌توانید برای کمک به داشتن یک زندگی طولانی و سالم برای سگتان انجام دهید، ورزش منظم است. کیت کریوی (Kate E. Creevy)، استاد دانشکده دامپزشکی دانشگاه تگزاس A&M و پژوهشگر پروژه پیری سگ‌ها می‌گوید شواهد علمی به‌طور گسترده نشان می‌دهد که فعالیت بدنی با سلامت بهتر شناختی و کاهش بیماری‌های گزارش‌شده توسط صاحبان حیوانات مرتبط است.

دلیلش این است که ورزش باعث کاهش چاقی می‌شود؛ و چاقی با افزایش خطر بیماری‌هایی مانند دیابت، آرتروز، بی‌اختیاری ادرار و اختلالات تنفسی مرتبط است - بیماری‌هایی که می‌توانند عمر سگ را کوتاه کنند.

اما سگ‌ها چقدر ورزش نیاز دارند؟ انجمن پیشگیری از چاقی حیوانات خانگی حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت هوازی در روز را توصیه می‌کند، اما میزان دقیق آن به نژاد و خلق‌وخوی سگ بستگی دارد. نژاد‌های ورزشی و گله‌دار مانند هییلر‌ها و اسپانیل‌ها به مراتب فعالیت بیشتری نسبت به نژاد‌هایی مثل بولداگ فرانسوی یا مالتیز نیاز دارند.

نکته مهم، ثبات در ورزش است. سگ‌هایی که فقط آخر هفته‌ها فعالیت شدید دارند و در طول هفته کم‌تحرک‌اند، ممکن است دچار مشکلات سلامتی شوند. کریوی می‌گوید: «مثل انسان‌ها، این نوع فعالیت شدید و نامنظم احتمال آسیب‌دیدگی را افزایش می‌دهد».

پیاده‌روی ساده‌ترین گزینه است، اما می‌توانید بدوید، کوه‌نوردی کنید، شنا ببرید، در کلاس‌های چابکی شرکت کنید یا بازی‌هایی مثل آوردن توپ، فریزبی و طناب‌کشی انجام دهید. اگر وقت ندارید، می‌توانید در خانه تشویقی‌ها را پنهان کنید تا سگتان آنها را پیدا کند یا یک پیاده‌روی کوتاه ۱۰ دقیقه‌ای دور محله داشته باشید. کریوی می‌گوید: «بهترین ورزش همان چیزی است که شما و سگتان انجامش دهید.»

دو. کمک کنید سگتان دوست پیدا کند

پژوهشگران پروژه پیری سگ‌ها همچنین دریافته‌اند که ارتباطات اجتماعی می‌تواند تأثیر عمیقی بر سلامت و حال عمومی سگ‌ها داشته باشد. بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۲۳، سگ‌هایی که دوستان انسانی و حیوانی بیشتری داشتند (از جمله گربه‌ها، پرندگان و جوندگان) کمتر دچار بیماری‌هایی مانند آرتروز، آلرژی و مشکلات گوارشی می‌شدند.

به گفته کریوی، این روابط اجتماعی باعث تحریک ذهنی و درگیر شدن شناختی سگ‌ها می‌شود. او می‌گوید: «سگ‌ها هم مثل انسان‌ها موجوداتی اجتماعی هستند».

این یافته‌ها با تحقیقات قدیمی‌تر نیز هم‌خوانی دارد که نشان می‌دهد سگ‌هایی که در محیط‌های غنی‌تر (با اسباب‌بازی‌ها و بازی‌های بیشتر) زندگی می‌کنند، در سنین بالاتر از نظر ذهنی تیزتر باقی می‌مانند. پژوهشگران معتقدند این تحریک ذهنی باعث شکل‌گیری مسیر‌های عصبی جدید می‌شود و سلامت و انعطاف‌پذیری مغز را حفظ می‌کند.

نتیجه چیست؟ با سگتان بازی کنید، او را به گردش ببرید و اجازه دهید با حیوانات دیگر وقت بگذراند (اگر با آنها سازگار است). کریوی می‌گوید: «اگر این کار‌ها را در طول زندگی سگ انجام دهید، ممکن است بتوانید روند افت شناختی در سنین بالا را به تأخیر بیندازید.»

سه. سگتان را عقیم کنید (نر یا ماده)

مطالعات به‌طور مداوم نشان داده‌اند سگ‌هایی که عقیم می‌شوند، نسبت به سگ‌هایی که عقیم نشده‌اند عمر طولانی‌تری دارند.

چرا؟ در سگ‌های ماده، عقیم‌سازی به‌طور چشمگیری خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش می‌دهد و همچنین احتمال سرطان رحم و تخمدان را از بین می‌برد. در سگ‌های نر نیز عقیم‌سازی از سرطان بیضه جلوگیری کرده و خطر بیماری‌های پروستات را پایین می‌آورد.

علاوه بر این، سگ‌های عقیم‌شده معمولاً رفتار‌های تهاجمی کمتری دارند و کمتر برای پیدا کردن جفت از خانه دور می‌شوند؛ در نتیجه احتمال تصادف با خودرو یا درگیری با حیوانات دیگر هم در آنها کمتر می‌شود.

اگر سگتان را از پناهگاه گرفته باشید، احتمالاً از قبل عقیم شده است، بنابراین شاید نیازی به فکر کردن درباره این نکته نداشته باشید. اما دامپزشکان معمولاً توصیه می‌کنند این کار تا زمانی انجام شود که سگ به بلوغ اسکلتی برسد. زمان دقیق این مرحله بسته به نژاد متفاوت است، بنابراین بهترین کار مشورت با دامپزشک است.

چهار. هنگام تغذیه، از علم پیروی کنید نه از ترند‌های شبکه‌های اجتماعی

از غذای خشک گرفته تا غذای خانگی، غذای خام یا حتی غذا‌های فریزدرای، گزینه‌های زیادی برای تغذیه سگ وجود دارد. اما بسیاری از آنها می‌توانند خطرات سلامتی مختلفی داشته باشند.

برای مثال، غذا‌های خام ممکن است حاوی میکروارگانیسم‌هایی باشند که باعث عفونت‌هایی مثل سالمونلا می‌شوند. غذا‌های خانگی هم اغلب نیاز‌های پروتئینی، چربی و ریزمغذی‌های سگ را به‌طور کامل تأمین نمی‌کنند و با افزایش مشکلات گوارشی و بیماری‌های کلیوی مرتبط بوده‌اند.

همچنین دادن غذای سفره، به‌خصوص غذا‌های چرب، می‌تواند مشکلات خطرناکی مثل التهاب خونریزی‌دهنده معده و روده یا پانکراتیت ایجاد کند.

بزرگ‌ترین مشکلی که دامپزشکان می‌بینند، پرخوری است. بسیاری از صاحبان سگ‌ها مقدار واقعی غذای داده‌شده را کمتر از واقعیت تصور می‌کنند. چاقی می‌تواند یک زنجیره از مشکلات ایجاد کند: آرتروز و بیماری‌های مفصلی را بدتر می‌کند، روند بهبود آسیب‌ها را کند می‌سازد و باعث مشکلات کبدی و کلیوی می‌شود.

در نتیجه، سگ ممکن است حتی توانایی ورزش کردن را از دست بدهد و همین موضوع یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند. به همین دلیل، چاقی با کاهش حدود ۲.۵ سال از طول عمر سگ‌ها مرتبط دانسته شده، در حالی که داشتن وزن متعادل با عمر طولانی‌تر همراه است. این موضوع در همه نژاد‌ها و سنین مشاهده شده است.

نیاز‌های تغذیه‌ای هر سگ بسته به سن، نژاد، سطح فعالیت و حتی شخصیتش متفاوت است. اما توصیه ساده متخصصان این است: کار را پیچیده نکنید. بهتر است غذایی انتخاب کنید که استاندارد‌های تغذیه‌ای AAFCO را داشته باشد؛ این سازمان معیار‌هایی برای کیفیت غذای حیوانات ارائه می‌دهد. روی بسته‌بندی باید عبارت «تغذیه کامل و متعادل» درج شده باشد.

پنج. حداقل سالی یک‌بار سگتان را به دامپزشک ببرید و در سنین بالا بیشتر

معاینات منظم دامپزشکی می‌تواند بیماری‌ها را زودتر تشخیص دهد، درمان را سریع‌تر آغاز کند و در نهایت سلامت و طول عمر سگ را افزایش دهد.

یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد سگ‌هایی که به‌طور منظم توسط دامپزشک بررسی می‌شوند، ۳۰ درصد کمتر دچار بیماری‌های مزمن می‌شوند. همچنین سگ‌های واکسینه‌شده ۴۰ درصد کمتر به بیماری‌های واگیردار مبتلا می‌شوند و دسترسی به دارو‌های ضد کک، کرم و کنه خطر عفونت‌های انگلی را حدود ۳۵ درصد کاهش می‌دهد.

پس هر چند وقت یک‌بار باید سگ را نزد دامپزشک برد؟ پس از پایان دوران تولگی، سگ‌ها بهتر است سالی یک‌بار معاینه شوند و در سنین پیری این تعداد به دو بار در سال افزایش یابد.

شش. دندان‌هایش را مسواک بزنید

رسیدگی به دندان‌ها نیز با کاهش مرگ‌ومیر در سگ‌ها مرتبط است. بیماری‌های دندانی می‌توانند باعث التهاب در بدن شوند، عفونت‌های خطرناک ایجاد کنند و بیماری‌های قبلی مانند مشکلات قلبی را تشدید کنند.

به گفته متخصصان، این وضعیت مثل «ریختن بنزین روی آتش» است.

مسواک زدن روزانه ایده‌آل است، اما حتی چند بار در هفته نیز می‌تواند مفید باشد. این کار نسبت به مسواک زدن انسان‌ها خیلی ساده‌تر است.

هدف اصلی این نیست که سگ‌ها برای همیشه زنده بمانند؛ بلکه این است که «دوره سلامت» زندگی آنها افزایش پیدا کند - یعنی مدت زمانی که فعال، سالم و بدون بیماری هستند.

همان‌طور که یکی از دامپزشکان می‌گوید: «یک حیوان ممکن است تا ۲۰ سال عمر کند، اما اگر سه سال آخرش برایش سخت و پر از درد باشد، این چیزی نیست که ما به دنبالش هستیم. مهم این است که تا جای ممکن سالم و باکیفیت زندگی کنند».

منبع: نشنال جئوگرافیک