عملیات نجات فلیکس؛ عقابی که از چنگ قاچاقچیان در سوریه گریخت

راز بقا: داستان فلیکس، عقاب شاهی جوان صربستانی، بیشتر به فیلمنامه‌ای ماجراجویانه شبیه است تا یک ماجرای واقعی؛ پرنده‌ای که هزاران کیلومتر مهاجرت کرد، در سوریه به دام شکارچیان افتاد، به‌طور غیرقانونی خریدوفروش شد و سرانجام پس از ماه‌ها و با عبور مخفیانه از مرزها، به خانه بازگشت.

به گزارش راز بقا به نقل از بی بی سی؛ فلیکس در نخستین مهاجرت زندگی خود از صربستان به سمت خاورمیانه پرواز کرد. مسیر حرکت او از مقدونیه شمالی، یونان و ترکیه می‌گذشت، اما در اواخر اکتبر سال گذشته، سیگنال فرستنده‌ای که روی بدنش نصب شده بود در سوریه قطع شد. کارشناسان ابتدا تصور کردند فرستنده دچار مشکل شده است؛ اما چند هفته بعد مشخص شد که این پرنده کمیاب به دست شکارچیان افتاده است.

قاچاقچیان پرندگان مهاجر را برای فروش غیرقانونی شکار می‌کنند؛ گاهی با قرار دادن آب در مناطق بیابانی، استفاده از تور یا حتی تیراندازی و تعقیب پرندگان با موتورسیکلت. فلیکس نیز پس از گرفتار شدن در گروه‌های پیام‌رسان برای فروش پرندگان وحشی عرضه شد.

با اطلاع یافتن فعالان حفاظت از پرندگان در لبنان، تلاش برای نجات او آغاز شد. فلیکس ابتدا به یک خریدار در لبنان فروخته و سپس دوباره به سوریه منتقل شده بود. فعالان محیط‌زیست با استفاده از شبکه‌ای از افراد محلی توانستند او را پس بگیرند، اما انتقال پرنده به لبنان به دلیل درگیری‌های منطقه‌ای و شرایط نامساعد جوی با دشواری فراوان روبه‌رو شد.

در نهایت، گروهی از پناهجویان، فلیکس را درون یک کیسه سیب‌زمینی از رودخانه نهر الکبیر عبور دادند و او را به لبنان رساندند. این عقاب سپس در پناهگاه پرندگان در بیروت نگهداری شد؛ اما بازگشت به صربستان همچنان یک چالش بزرگ بود.

پس از سه تلاش ناموفق برای انتقال فلیکس، ارتش صربستان وارد ماجرا شد. نیروهای صرب که در قالب مأموریت حافظ صلح سازمان ملل در لبنان حضور داشتند، سرانجام این عقاب را در ۲۲ ژوئن با یک هواپیمای ترابری نظامی به صربستان بازگرداندند.

فلیکس پس از بازگشت مدتی در باغ‌وحش پالیچ تحت مراقبت و قرنطینه قرار گرفت تا برای رهاسازی دوباره آماده شود. در نهایت، او در اوایل اوت ۲۰۲۶ در طبیعت صربستان آزاد شد و بار دیگر به آسمان بازگشت.

نجات فلیکس تنها یک داستان احساسی درباره بازگرداندن یک پرنده به خانه نیست؛ این ماجرا تصویری از ابعاد گسترده قاچاق غیرقانونی حیات‌وحش در منطقه نیز ارائه می‌دهد. عقاب شاهی شرقی گونه‌ای به‌شدت در معرض خطر است و در صربستان تحت حفاظت کامل قرار دارد. جمعیت این گونه در این کشور در سال ۲۰۱۷ به تنها یک جفت مولد کاهش یافته بود، اما اقدامات حفاظتی باعث شد تعداد جفت‌های مولد تا سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۹ جفت برسد.

اکنون فلیکس دوباره آزاد است؛ پرنده‌ای که سفر مهاجرتی نخستش با اسارت، قاچاق، عبور مخفیانه از مرز و یک پرواز نظامی به پایان رسید. امید فعالان محیط‌زیست این است که او این بار بتواند آزادانه مسیر مهاجرت خود را طی کند و بدون گرفتار شدن در دام قاچاقچیان، به سرزمین‌های دوردست بازگردد.