












راز بقا: استان لرستان یکی از مهمترین مناطق باستانی ایران محسوب میشود که شواهد متعددی از سکونت انسانهای اولیه در آن یافت شده است. در میان این یافتهها، بقایای انسانهای نئاندرتال که در غارهای این منطقه کشف شدهاند، اهمیت ویژهای دارند. کشفیات مربوط به این گونه انسانی در لرستان نشان میدهد که این منطقه یکی از زیستگاههای نئاندرتالها در ایران بوده و آنان برای هزاران سال در این نواحی زندگی میکردهاند.
به گزارش راز بقا، مطالعات باستانشناسی در لرستان نشان داده که برخی از غارهای این استان، مانند غار کنجی، غار تمتمه و غار یافتیان، شواهدی از حضور نئاندرتالها را در خود جای دادهاند. یکی از مهمترین این کشفیات مربوط به غار وزمه در نزدیکی کرمانشاه است که بقایای دندانهای یک کودک نئاندرتال در آن کشف شد.
بررسیهای انجامشده روی این دندانها نشان داد که آنها متعلق به حدود ۴۲ تا ۴۵ هزار سال پیش هستند، یعنی به یکی از آخرین دورههای حضور نئاندرتالها در ایران مربوط میشوند. این کشف، ایران را به یکی از مهمترین مناطق مطالعه نئاندرتالها در خاورمیانه تبدیل کرد.
بررسیهای انجامشده روی ابزارهای سنگی کشفشده در غارهای لرستان نشان میدهد که نئاندرتالهای این منطقه شکارچی بودهاند و عمدتاً از حیواناتی مانند بز کوهی، گوزن و حتی اسبهای وحشی تغذیه میکردهاند.
همچنین، شواهدی از ساخت ابزارهای سنگی پیشرفته در این غارها کشف شده که نشان میدهد نئاندرتالهای لرستان توانایی بالایی در سازگاری با محیط خود داشتهاند. به گزارش راز بقا این ابزارها برای بریدن گوشت، تهیه پوست حیوانات و حتی ساخت سرپناه مورد استفاده قرار میگرفتهاند.
یکی از سؤالات مهم درباره حضور نئاندرتالها در لرستان، امکان برخورد و تعامل آنها با انسانهای هوشمند (هومو ساپینس) بوده است. به گزارش راز بقا برخی شواهد نشان میدهد که نئاندرتالها و انسانهای مدرن احتمالاً در این منطقه با یکدیگر روبهرو شدهاند.
تحقیقات ژنتیکی اخیر نیز نشان داده که انسانهای امروزی درصدی از DNA خود را از نئاندرتالها به ارث بردهاند، که این موضوع احتمال آمیزش ژنتیکی بین این دو گروه انسانی را تقویت میکند. برخی دانشمندان بر این باورند که لرستان میتوانسته یکی از مناطقی باشد که این تعاملات در آن رخ داده است.
شواهد ژنتیکی نشان میدهد که انسانهای نئاندرتال و انسانهای هوشمند (هومو ساپینس) در برخی مناطق، از جمله لرستان ایران، احتمالاً با یکدیگر تعامل و حتی آمیزش جنسی داشتهاند. بررسی DNA فسیلهای یافتشده در غارهای هومیان و کنجی لرستان نشان میدهد که برخی ویژگیهای ژنتیکی نئاندرتالها هنوز در جمعیتهای امروزی وجود دارد.
بیشتر بخوانید: نئاندرتالها و انسانهای امروزی در کوههای زاگرس ایران اولین رابطه جنسی را برقرار کردند!
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
عمر انسانهای اولیه چقدر بود؟ آیا انسانهای نخستین بیشتر از ما عمر میکردند؟
پاسخ تازه دانشمندان به یک سوال: نئاندرتالها چطور ناپدید شدند؟
نئاندرتالها بیشتر چه غذایی میخوردند، غذا را خام میخوردند یا پخته؟!
کشف بقایای نئاندرتالها در لرستان نشان میدهد که این منطقه یکی از زیستگاههای مهم این گونه انسانی در ایران و خاورمیانه بوده است. تحقیقات بیشتر بر روی این یافتهها میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه زندگی، انقراض و حتی ارتباط نئاندرتالها با انسانهای مدرن ارائه دهد. باستانشناسان همچنان در تلاشاند تا رازهای بیشتری از این انسانهای باستانی را در دل کوههای لرستان کشف کنند.
نام نئاندرتال از درهای به نام نئاندِر (Neander Valley) در آلمان گرفته شده است، جایی که اولین بقایای این گونه انسانی در سال ۱۸۵۶ کشف شد. به گزارش راز بقا نام این دره خود از یوهان نئاندر، یک سرودنویس و الهیدان قرن هفدهمی، گرفته شده است. واژه تال (Tal) در زبان آلمانی به معنای دره است، بنابراین نئاندرتال به معنی دره نئاندر است. جالب است بدانید که در آلمانی امروزی، املای Tal به همین شکل باقی مانده، اما در دوران کشف این فسیل، این واژه به شکل Thal نوشته میشد، که به همین دلیل در برخی منابع قدیمی نام این گونه به صورت Neanderthal نیز ثبت شده است.
کشف نئاندرتالها در منطقه کردستان عراق یکی از مهمترین دستاوردهای باستانشناسی در زمینه شناخت اجداد بشر به شمار میرود. به گزارش راز بقا غار شانهدر، واقع در کوههای برادوست، یکی از غنیترین محوطههای باستانی است که بقایای نئاندرتالها در آن کشف شدهاند. این کشفیات اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی، فرهنگ و حتی آیینهای تدفینی این گروه از انسانهای باستانی ارائه دادهاند.
غار شانهدر در دهه ۱۹۵۰ توسط رالف سولیکی، باستانشناس آمریکایی، مورد کاوش قرار گرفت. در طی تحقیقات اولیه، بقایای حداقل ۱۰ فرد نئاندرتال از جمله اسکلتهای تقریباً سالمی کشف شد که نشان از سکونت طولانیمدت این انسانهای باستانی در منطقه داشت. اهمیت این غار به حدی بود که در همان زمان، توجه بسیاری از محققان و دانشگاهیان را به خود جلب کرد.
در سال ۲۰۱۸، یکی از جدیدترین کشفیات غار شانهدر توجه جامعه علمی را به خود جلب کرد. به گزارش راز بقا باستانشناسان موفق به کشف بقایای زنی نئاندرتال شدند که بین ۷۰ تا ۷۵ هزار سال پیش در این غار زندگی میکرد. این فرد که «شانهدر Z» نامگذاری شد، در زمان مرگ حدود ۴۵ تا ۵۰ سال سن داشت.
این کشف از این جهت اهمیت داشت که اسکلت این زن نسبت به سایر نئاندرتالهای کشفشده سالمتر بود و بررسی دقیق استخوانهای او اطلاعات ارزشمندی درباره نحوه زندگی و حتی ویژگیهای جسمانی نئاندرتالها ارائه داد. چهره این زن اخیراً با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته بازسازی شد و نشان داد که نئاندرتالها ویژگیهای فیزیکی مشخصی از جمله استخوانبندی قوی، بینی بزرگ و ابروهای برجسته داشتهاند.
یکی از جنجالیترین موضوعاتی که در غار شانهدر مطرح شد، وجود نشانههایی از آیینهای تدفینی در میان نئاندرتالها بود. به گزارش راز بقا هنگام کاوش در این غار، محققان متوجه حضور گردههای گل در اطراف برخی از اسکلتهای یافتشده شدند. این موضوع میتواند نشاندهنده آن باشد که نئاندرتالها مردگان خود را با مراسم خاصی دفن میکردهاند و شاید از گل برای تزئین قبور استفاده میکردند.
این کشف، این فرضیه را تقویت کرد که نئاندرتالها برخلاف آنچه پیشتر تصور میشد، موجوداتی ساده و بیاحساس نبودند، بلکه از نظر فرهنگی و اجتماعی تا حدی پیشرفته محسوب میشدند. برخی دانشمندان معتقدند که این نشانهها حاکی از آن است که نئاندرتالها نوعی احساسات و باورهای مربوط به مرگ و زندگی پس از آن داشتهاند.
بررسیهای دقیقتر بقایای نئاندرتالهای غار شانهدر نشان داده است که این انسانهای باستانی توانایی سازگاری با محیط را داشتهاند. به گزارش راز بقا تحلیل استخوانها و دندانهای آنها نشان میدهد که رژیم غذاییشان ترکیبی از گوشت حیوانات شکاری و گیاهان بوده است.
علاوه بر این، شواهدی مبنی بر استفاده از ابزارهای سنگی در این غار کشف شده است که نشان میدهد نئاندرتالها از تکنیکهای پیشرفتهای برای بریدن گوشت، ساختن سرپناه و حتی دفاع از خود استفاده میکردند. همچنین، شواهدی از شکستگیهای بهبودیافته در استخوانها نشان میدهد که آنها به یکدیگر کمک میکردند و نوعی حمایت اجتماعی در میانشان وجود داشته است.
اهمیت کشفیات غار شانهدر تنها محدود به شناخت نئاندرتالها نمیشود، بلکه این یافتهها به درک بهتر تکامل انسان نیز کمک میکنند. این غار یکی از معدود مناطقی است که اطلاعات مستقیم درباره تعامل نئاندرتالها و انسانهای اولیه ارائه میدهد.
برخی از محققان بر این باورند که منطقه کردستان عراق یکی از مناطقی بوده که احتمالاً انسانهای هوشمند (هومو ساپینس) و نئاندرتالها با یکدیگر در آن تعامل داشتهاند. به گزارش راز بقا این تعاملات میتوانست شامل رقابت برای منابع، درگیریها یا حتی آمیزش ژنتیکی باشد که امروزه در DNA برخی انسانهای مدرن مشاهده میشود.
کشف نئاندرتالها در غار شانهدر کردستان عراق یکی از مهمترین یافتههای باستانشناسی قرن اخیر محسوب میشود. به گزارش راز بقا این اکتشاف نهتنها اطلاعات ما را درباره این شاخه از انسانهای اولیه گسترش داده، بلکه نشان داده است که آنها بسیار پیچیدهتر از آن چیزی بودند که تاکنون تصور میشد. شواهد نشان میدهد که نئاندرتالها از آیینهای تدفینی، ابزارهای پیشرفته و شبکههای اجتماعی برخوردار بودند که آنها را از سایر گونههای انسانی متمایز میکرد.
با ادامه کاوشها در این منطقه، انتظار میرود اطلاعات بیشتری درباره نحوه زندگی و تعاملات این انسانهای باستانی با دیگر گونههای انسانی کشف شود، که میتواند به درک بهتر ما از ریشههای خودمان کمک کند.