












راز بقا: پژوهشهای علمی در سالهای اخیر نگاه تازهای به مفهوم طول عمر انسان داشتهاند. در حالی که متوسط عمر بشر در چند قرن اخیر به لطف پیشرفتهای پزشکی و بهداشتی افزایش چشمگیری یافته، برخی از دانشمندان معتقدند که ما هنوز در آغاز راه شناخت تواناییهای واقعی بدن انسان قرار داریم. یکی از بحثهای داغ این روزها، ایدهای است که میگوید با تغییر در سطح DNA و بازنویسی برنامه ژنتیکی، امکان دارد انسانها روزی به هزاران سال عمر برسند.
به گزارش راز بقا، پروفسور ژوان پدرو دی ماگالها، استاد زیستشناسی و پژوهشگر حوزه پیری در دانشگاه بیرمنگام، سالهاست که روی سازوکارهای مولکولی و ژنتیکی پیری کار میکند. او در مصاحبهها و مقالات علمی خود اشاره کرده که اگر بتوانیم فرآیند پیری را در سطح سلولی متوقف یا حتی بازنویسی کنیم، در تئوری میتوان به عمرهایی فراتر از تصور دست یافت. به گفته او، این محدودیت میتواند به حدود ۲۰ هزار سال برسد؛ عددی که حتی در داستانها و افسانهها هم کمتر دیده میشود.
برخلاف تیترهای اغراقآمیز برخی رسانهها، صحبت از یک «تغییر ساده» در DNA نیست. ژنتیک انسان بسیار پیچیدهتر از آن است که با یک جهش منفرد همه چیز متحول شود. آنچه دانشمندان از آن سخن میگویند، مجموعهای از مداخلات پیشرفته است که شامل:
بازبرنامهنویسی سلولی (Cellular reprogramming): روشی برای بازگرداندن سلولها به حالت جوانتر.
تقویت سیستم ترمیم DNA: جلوگیری از انباشته شدن خطاهای ژنتیکی در طول زندگی.
دستکاری نرمافزار ژنتیکی: تغییر در نحوه عملکرد ژنها بدون تغییر در توالی اصلی DNA.
این فناوریها هنوز در مراحل ابتدایی تحقیقات هستند و بیشتر روی حیوانات یا در سطح آزمایشگاهی مورد بررسی قرار میگیرند.
به گزارش راز بقا واقعیت این است که فعلاً چنین چیزی ممکن نیست و بیشتر در حد یک فرضیه علمی باقی مانده است. با این حال، مطالعات نشان دادهاند که میتوان طول عمر موجودات زنده را با برخی مداخلات به شکل چشمگیری افزایش داد. به عنوان نمونه:
برخی کرمها و حشرات با دستکاری ژنی چند برابر بیشتر از حالت عادی عمر کردهاند.
در آزمایشهای حیوانی، داروهایی مثل رپامایسین (Rapamycin) توانستهاند روند پیری را کند کنند.
بازبرنامهنویسی سلولی در موشها نشانههایی از معکوس شدن پیری را نشان داده است.
پس اگرچه ۲۰ هزار سال عمر در حال حاضر بیشتر شبیه یک داستان علمیتخیلی به نظر میرسد، اما نمیتوان احتمال داد که بشر در آینده نتواند دستکم چند برابر عمر فعلیاش زندگی کند.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
سندروم لارون؛ اختلال نادر با علائم کوتاهی قد، متابولیسم بهبود یافته و طول عمر بیشتر
بلوغ جنسی دختران؛ دختران کدام کشورها زودتر به بلوغ جنسی میرسند و دلیل آن چیست؟
راه رسیدن به چنین تحولی با موانع بزرگی همراه است:
پیچیدگی زیستشناسی انسان؛ هزاران ژن و مسیر مولکولی در پیری نقش دارند.
خطر سرطان و جهشهای ناخواسته؛ دستکاری DNA ممکن است عوارض جدی ایجاد کند.
مسائل اخلاقی و اجتماعی؛ اگر بشر بتواند هزاران سال عمر کند، چه بر سر منابع، جمعیت و ساختار جوامع خواهد آمد؟
به گزارش راز بقا ایده عمر ۲۰ هزار ساله با تغییر در DNA، یک چشمانداز تئوریک است که بر پایه تحقیقات پیشرفته در زمینه ژنتیک و پیری بنا شده است. هنوز هیچ فناوری عملی برای تحقق آن وجود ندارد، اما همین فرضیهها نشان میدهد که آینده پزشکی و زیستشناسی میتواند فراتر از تصور ما باشد. شاید انسانها هرگز به ۲۰ هزار سال نرسند، اما بعید نیست که در آیندهای نهچندان دور شاهد چند برابر شدن طول عمر متوسط باشیم.