راز بقا: در ارتفاعات بلند رشتهکوه هیمالیا در هند، و در ارتفاعی حدود ۵۰۲۹ متر از سطح دریا، دریاچهای یخچالی و کوچک قرار دارد که با نام روپکوند (Roopkund) شناخته میشود؛ اما شهرت اصلی آن به دلیل لقب ترسناکش یعنی دریاچه اسکلتهاست.
به گزارش راز بقا، این دریاچه در بیشتر ماههای سال زیر لایهای ضخیم از یخ و برف پنهان میماند، اما با ذوب شدن یخها در تابستان، منظرهای هولناک آشکار میشود: صدها اسکلت انسانی که در اطراف دریاچه و کف کمعمق آن پراکندهاند. همین صحنه وهمآلود، روپکوند را به یکی از مرموزترین پدیدههای طبیعی - باستانشناسی جهان تبدیل کرده است.

به گزارش راز بقا، دریاچه اسکلتها در منطقه چامولی ایالت اوتاراکند هند قرار دارد و با خطالرأسهای تند، یخچالها و قلههای پوشیده از برف احاطه شده است. قطر این دریاچه حدود ۴۰ متر است، اما دسترسی به آن بسیار دشوار و خطرناک است. کوهنوردان و طبیعتگردان برای رسیدن به آن باید مسیرهای باریک، یخچالهای لغزنده و شرایط جوی بهشدت ناپایدار را پشت سر بگذارند.
اسکلتها نخستینبار بهطور رسمی در سال ۱۹۴۲ و در دوران استعمار بریتانیا، توسط یک جنگلبان انگلیسی گزارش شدند. در ابتدا تصور میشد این بقایا متعلق به سربازان ژاپنی هستند که در جریان جنگ جهانی دوم در مسیر عبور از هیمالیا جان باختهاند. اما این فرضیه بهسرعت رد شد، زیرا آزمایشهای کربنسنجی نشان داد بسیاری از این استخوانها بیش از هزار سال قدمت دارند.
از آن زمان تاکنون، اسکلتها به نقطهای شگفتانگیز برای پژوهشگران، ماجراجویان و تاریخدانان تبدیل شده است؛ جایی که جغرافیا، باستانشناسی و افسانه به شکلی نگرانکننده در هم تنیدهاند.

به گزارش راز بقا، مطالعات علمی مدرن نشان دادهاند که اسکلتهای دریاچه روپکوند به یک گروه واحد یا یک دوره زمانی مشخص تعلق ندارند. تحلیلهای دیانای و تاریخگذاری رادیوکربن نشان میدهد که چندین گروه انسانی در بازههای زمانی مختلف، طی قرنها، در این مکان جان خود را از دست دادهاند.
برخی از این افراد ریشه ژنتیکی جنوب آسیایی دارند، در حالی که برخی دیگر شباهتهایی با مردمان شرق مدیترانه، حتی یونان امروزی، نشان میدهند؛ موضوعی که فرضیه سفرهای دوردست یا مسیرهای زیارتی کهن را تقویت میکند.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
آبشار کائتور؛ بزرگترین آبشار قطرهای جهان با ارتفاع ۲۲۷ متر ارتفاع که ۵ برابر آبشار نیاگاراست
بررسی جمجمهها نشانههایی از ضربات شدید و مرگبار، عمدتاً در ناحیه بالای سر، را آشکار کرده است. نکته عجیب اینجاست که این آسیبها شبیه ضربات ناشی از سلاح نیستند، بلکه بیشتر با برخورد اجسام گرد و سخت سازگارند. همین موضوع باعث شد دانشمندان نظریهای غیرمعمول را مطرح کنند: طوفانهای سهمگین تگرگ در ارتفاعات بالا. بر اساس این نظریه، تگرگهایی به اندازه توپ کریکت میتوانستهاند بهطور ناگهانی بر سر این افراد فرود آیند و آنها را در لحظاتی کوتاه از پا درآورند.
نبود آثار دفاعی روی استخوانها نیز از این فرضیه حمایت میکند؛ گویی قربانیان فرصتی برای واکنش نداشتهاند. سرمای شدید منطقه نیز به حفظ اجساد کمک کرده و باعث شده اسکلتها تا امروز نسبتاً سالم باقی بمانند.

به گزارش راز بقا، در کنار توضیحات علمی، افسانههای محلی روایت متفاوتی از فاجعه روپکوند ارائه میدهند. یکی از مشهورترین داستانها از کاروانی سلطنتی سخن میگوید که برای زیارت از کوهستان عبور میکردهاند؛ بنابراین افسانه، آنها با بیاحترامی به سرزمین مقدس، خشم الهه کوهستان را برانگیختند و مجازاتشان طوفانی مرگبار بوده است.

دریاچه اسکلتها در مسیر یکی از آیینهای زیارتی کهن به نام «ناندا دوی راج جات» قرار دارد؛ سفری مقدس که هر ۱۲ سال یکبار برگزار میشود. برخی تاریخپژوهان معتقدند در طول قرنها، زائران بسیاری در اثر تغییرات ناگهانی آبوهوا در این منطقه جان خود را از دست دادهاند.
برای جوامع محلی، دریاچه اسکلتها یا روپکوند صرفاً یک معمای علمی نیست، بلکه مکانی آکنده از بار معنوی و هشداردهنده است؛ نمادی از زیبایی خیرهکننده و در عین حال بیرحمی طبیعت هیمالیا.

به گزارش راز بقا، یکی از عجیبترین ویژگیهای دریاچه اسکلتها این است که استخوانها تنها هنگام ذوب شدن یخها نمایان میشوند؛ گویی کوهستان در زمانهای خاصی راز خود را آشکار میکند و دوباره آن را پنهان میسازد. برخی از اسکلتها هنوز بقایایی از پوست، مو و لباس را در خود حفظ کردهاند که تصویری وهمآلود از زندگی انسانهای قرون گذشته ارائه میدهد.

نکته نگرانکننده دیگر، تنوع سنی و جنسیتی قربانیان است؛ مردان، زنان و حتی کودکان در میان بقایا دیده میشوند، موضوعی که احتمال نظامی بودن آنها را تقریباً از بین میبرد. از همه عجیبتر، تنوع ژنتیکی اسکلتهاست؛ برخی از آنها شباهت ژنتیکی با مردمان یونان امروزی دارند و هنوز مشخص نیست چگونه چنین افرادی قرنها پیش به قلب هیمالیا رسیدهاند.

نظریه طوفان تگرگ نیز خود یکی از غیرعادیترین توضیحات برای یک مرگ جمعی در جهان است. بهندرت میتوان مکانی یافت که عامل اصلی مرگ صدها انسان، پدیدهای جوی با چنین شدت و ناگهانی بوده باشد.
با وجود دههها پژوهش، هنوز پاسخی قطعی برای همه اسکلتهای روپکوند وجود ندارد. این دریاچه همچنان مکانی است که علم، اسطوره و راز در کنار هم، در بام جهان منجمد شدهاند.
