از اسارت تا آزادی؛ داستان ۲۷ لاکپشت برکهای اروپایی که دوباره راه خانه را پیدا کردند
۲۷ لاکپشت برکهای اروپایی، خانهشان را نه با انتخاب خود، که به دست انسان از دست دادند؛ از زیستگاههای مازندران خارج و به همدان منتقل شدند و سرانجام پس از چند بار جابهجایی، به مسیر نجات و بازپروری رسیدند. حالا این مسافران بیپناه در تهران تحت مراقبتاند تا اگر کارشناسان تأیید کنند، دوباره به شمال ایران برگردند؛ جایی که شاید آخرین فرصت آنها برای بازگشت به زندگی وحشی باشد.
راز بقا: ۲۷ لاکپشت برکهای اروپایی، سفرشان را نه از یک تالاب آرام در شمال ایران، بلکه از مسیری آغاز کردند که میتوانست پایان تلخی داشته باشد؛ از طبیعت مازندران خارج شدند، بهصورت غیرمجاز به همدان منتقل شدند و مدتی بعد، از دستی به دست دیگر رسیدند تا سرانجام دوباره وارد مسیر نجات شوند.
به گزارش راز بقا؛ حالا این ۲۷ لاکپشت در تهران تحت مراقبت تیم تخصصی نجات و تیمار حیاتوحش قرار دارند. قرار است مدتی را در قرنطینه و دوره بازپروری بگذرانند و اگر بررسیهای کارشناسی نشان دهد که توانایی بازگشت به طبیعت را دارند، دوباره به زیستگاه مناسب خود در شمال کشور بازگردند.
این، روایت یک انتقال ساده نیست؛ داستان ۲۷ حیوان وحشی است که قرار است پس از یک سفر ناخواسته، دوباره راه خانه را پیدا کنند.
داستان از مازندران شروع شد؛ وقتی لاکپشتها از طبیعت جدا شدند
لاکپشتهای برکهای اروپایی از جمله گونههای بومی نوار شمالی ایران هستند و زندگی آنها به زیستگاههای طبیعی همین مناطق گره خورده است.
اما این ۲۷ لاکپشت، برخلاف مسیر طبیعی زندگیشان، از زیستگاه خود در مازندران خارج و به همدان منتقل شدند.
این جابهجایی غیرمجاز میتوانست برای آنها پایان خوشی نداشته باشد. حیوان وحشی وقتی از زیستگاه خود جدا میشود، فقط از یک نقطه جغرافیایی به نقطهای دیگر منتقل نشده است؛ بلکه ارتباطش با آب، غذا، پناهگاه و شرایط زیستی مورد نیازش نیز از بین میرود.
در نهایت، این لاکپشتها از طریق پارسا حقنظری، فعال محیط زیست، به محمدعلی رونیاسی، عکاس و فعال حوزه حیاتوحش، رسیدند.
از آنجا بود که مسیر دیگری برایشان آغاز شد؛ مسیری که این بار قرار نبود به فروش و جابهجایی بیشتر ختم شود، بلکه هدفش بازگرداندن آنها به چرخه طبیعی زندگی بود.
از یک نگهداری موقت تا تهران؛ آغاز مرحله نجات
محمدعلی رونیاسی درباره این اتفاق میگوید شرایط این حیوانات ایجاب میکرد که پس از یک دوره کوتاه مراقبت، برای ادامه روند تیمار و بازپروری به تیم تخصصی منتقل شوند.
او توضیح میدهد: «با توجه به شرایط این حیوانات و اهمیت بازگرداندن آنها به مسیر درست، بعد از یک دوره کوتاه نگهداری و مراقبت، آنها را برای ادامه روند نجات، تیمار و بازپروری به تیم تخصصی نجات و تیمار حیاتوحش در تهران، تحت سرپرستی آقای محمدعلی یکتانیک، منتقل کردیم.»
حالا مرحله مهمتری پیش روی این ۲۷ لاکپشت قرار دارد. آنها باید تحت نظر متخصصان قرار بگیرند تا وضعیت سلامت، توانایی تغذیه، شرایط جسمی و آمادگیشان برای زندگی دوباره در طبیعت بررسی شود.
اگر نتیجه این بررسیها مثبت باشد، مقصد بعدی آنها مازندران خواهد بود؛ اما این بار با یک تفاوت بزرگ: قرار است به جای اسارت، دوباره به طبیعت بازگردند.
چرا نباید لاکپشتهای وحشی را بخریم؟
شاید وسوسهانگیز باشد؛ یک لاکپشت کوچک در گوشه مغازه، بازار یا حتی یک آگهی در شبکههای اجتماعی.
ممکن است خریدار تصور کند با خریدن حیوان، آن را از شرایط بدتری نجات میدهد. اما واقعیت معمولاً برعکس است.
رونیاسی با تأکید میگوید: «این لاکپشتها را نخرید؛ نخرید؛ نخرید!»
لاکپشتهای برکهای اروپایی حیوانات وحشیاند، نه حیوانات خانگی. نگهداری آنها در محیط خانه میتواند با استرس، تغذیه نامناسب و شرایط نامساعد همراه شود و در نهایت سلامت حیوان را به خطر بیندازد.
اما مشکل فقط حیوانی نیست که خریده شده است.
هر خرید میتواند به معنای ایجاد تقاضای بیشتر برای برداشت حیوانات از طبیعت باشد. وقتی فروشنده مطمئن شود برای یک گونه مشتری وجود دارد، احتمال ادامه برداشت و جابهجایی غیرمجاز آن گونه نیز بیشتر میشود.
به همین دلیل، یکی از سادهترین راههای کمک به حیاتوحش، نخریدن آن است.
اگر یک حیوان وحشی پیدا کردیم، چه کار کنیم؟
ماجرای این ۲۷ لاکپشت یک درس مهم دیگر هم دارد.
گاهی مردم وقتی با یک حیوان وحشی مواجه میشوند، نمیدانند باید چه کنند. ممکن است حیوان را به خانه ببرند، به فردی آشنا تحویل دهند یا حتی با نیت کمک، خودشان آن را به طبیعت بازگردانند.
اما هیچکدام لزوماً بهترین راه نیست.
رونیاسی تأکید میکند که اگر فردی با یک گونه حیاتوحش مواجه شد، میتواند آن را به اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تحویل دهد و نباید از این کار نگرانی داشته باشد.
او میگوید: «اگر فردی با یک گونه حیاتوحش مواجه شد، یا حتی صاحبان مغازهها و واحدهای صنفی در جریان خرید و فروش با یک گونه حیاتوحش مواجه شدند، میتوانند با خیال راحت حیوان را به اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تحویل دهند.»
در همین پرونده نیز، به گفته او، خوشبختانه حیوانات در نهایت به دست افرادی رسیدند که توانستند آنها را وارد مسیر تخصصی نجات و بازپروری کنند.
یک اشتباه خطرناک؛ حیوان را هر جا که خواستیم رها نکنیم
نجات یک حیوان وحشی همیشه با باز کردن قفس و رها کردن آن در طبیعت تمام نمیشود.
اتفاقاً ممکن است همین کار، اگر بدون دانش و بررسی انجام شود، جان حیوان را به خطر بیندازد.
فرض کنید یک لاکپشت در شهر پیدا کردهاید و تصمیم میگیرید آن را در نخستین رودخانه یا تالابی که میبینید رها کنید. شاید از نظر شما این کار کمک به حیوان باشد؛ اما آیا آن منطقه واقعاً زیستگاه طبیعی این گونه است؟ آیا شرایط آب، پوشش گیاهی و منابع غذایی برای آن مناسب است؟
پاسخ این پرسشها همیشه «بله» نیست.
حتی درباره گونههای بومی نیز محل رهاسازی باید با دقت انتخاب شود. درباره گونههای غیربومی، موضوع حساستر است؛ زیرا ورود آنها به یک زیستبوم تازه میتواند به گونههای بومی و تعادل اکولوژیک منطقه آسیب بزند.
بنابراین هر حیوانی را نباید صرفاً با نیت کمک، در هر نقطهای از طبیعت رها کرد.
سرنوشت این ۲۷ لاکپشت چه خواهد شد؟
فعلاً مقصد نهایی این لاکپشتها مشخص نیست؛ زیرا پیش از هر تصمیمی باید دوره تیمار و بازپروری آنها طی شود.
اگر کارشناسان تشخیص دهند که حیوانات سلامت و توانایی لازم برای ادامه زندگی در طبیعت را دارند، مرحله بعدی، انتخاب زیستگاه مناسب برای رهاسازی خواهد بود.
به این ترتیب، سفر این ۲۷ لاکپشت میتواند یک بار دیگر به همان جایی برگردد که از آنجا آغاز شده بود: مازندران.
اما این بار آنها قرار نیست از طبیعت خارج شوند؛ قرار است به آن بازگردند.
نجات یک حیوان کافی نیست
داستان این ۲۷ لاکپشت برکهای اروپایی، در ظاهر داستان نجات چند حیوان است؛ اما در عمق خود، درباره یک مشکل بزرگتر حرف میزند: تجارت و جابهجایی حیاتوحش.
نجات واقعی زمانی اتفاق میافتد که حیوان از چرخه خرید و فروش خارج شود، سلامت آن به دست متخصصان سپرده شود و در صورت امکان، دوباره به زیستگاه طبیعی خود بازگردد.
رونیاسی نیز بر همین نکته تأکید دارد: اگر کسی با یک حیوان وحشی مواجه شد، بهتر است پیش از هر اقدامی با اداره حفاظت محیط زیست شهرستان یا مراکز و افراد متخصص و مورد اعتماد در حوزه حیاتوحش تماس بگیرد و درباره نحوه انتقال و نگهداری حیوان راهنمایی بگیرد.
کمک به حیاتوحش فقط نجات یک حیوان نیست؛ نجات حیوان بدون حفاظت از زیستگاه، در نهایت نجات کاملی نیست.
حالا ۲۷ لاکپشت در انتظارند؛ شاید پس از هفتهها یا ماهها مراقبت، دوباره آبهای آرام شمال ایران را ببینند، زیر نور آفتاب روی سنگی کنار تالاب بنشینند و زندگیای را ادامه دهند که یک بار انسانها مسیرش را تغییر داده بودند.
خواندنیها
ارسال نظر
ویدیوهای برگزیده
دنیای گیاهان
علم و کیهان