یک سال است که جین دیگر حفاظت نمی‎کند

محمدعلی رونیاسی عکاس و پژوهشگر حیات وحش درباره جین گودال و به مناسب اولین سال درگذشت او نوشت: دنیا بدون او تاریک‌تر به نظر می‌رسد، اما من انتخاب کرده‌ام با پیامی که او در سال‌های پایانی زندگی‌اش اشاره میکرد، پیش بروم: امید.

دکتر گودال همچنان الهام‌بخش من، مردم و عامل پیوند میان انسان‌ها در سراسر جهان است. کار‌ها و میراث او از طریق و میلیون‌ها نفری که از او الهام گرفته‌اند، همچنان زنده است. اگر کتاب‌های او را خوانده باشید، می‌دانید که او زنی عمیقاً معنوی بود. می‌دانم دقیقاً به چه چیزی باور دارم و احساس می‌کنم او هنوز به نوعی در کنار ماست؛ از طریق طبیعت و محیط‌زیستی که تمام عمرش را برای حفاظت از آن مبارزه کرد.

جین گودال؛ زنی که زندگی‌اش را وقف شامپانزه‌ها و طبیعت کرد

دکتر جین گودال (Jane Goodall)، دانشمند رفتارشناسی جانوران، فعال محیط‌زیست و بنیان‌گذار مؤسسه جین گودال، یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های تاریخ حفاظت از حیات‌وحش بود. او در سال ۱۹۶۰، در ۲۶سالگی، مطالعه طولانی‌مدت شامپانزه‌های وحشی را در پارک ملی گومبه در تانزانیا آغاز کرد؛ پژوهشی که به طولانی‌ترین مطالعه مستمر درباره یک جمعیت شامپانزه‌های وحشی در جهان تبدیل شد.

یکی از مهم‌ترین یافته‌های او مشاهده استفاده شامپانزه‌ها از ابزار بود؛ موضوعی که در آن زمان تصور می‌شد ویژگی منحصر به انسان است و نگاه علمی به توانایی‌های شناختی و رفتاری نخستی‌ها را تغییر داد.

گودال بعد‌ها فعالیت خود را از پژوهش میدانی فراتر برد و بخش بزرگی از زندگی‌اش را صرف حفاظت از حیات‌وحش، زیستگاه‌ها، رفاه حیوانات و آموزش نسل جوان کرد. او در سال ۱۹۷۷ مؤسسه جین گودال را تأسیس کرد و برنامه جوانان Roots & Shoots نیز از جمله میراث مهم اوست که اکنون در ده‌ها کشور فعالیت دارد. 

جین گودال در ۱ اکتبر ۲۰۲۵، در ۹۱سالگی درگذشت. با این حال، تحقیقات گومبه و پروژه‌های حفاظتی مؤسسه او همچنان ادامه دارند. میراث گودال تنها به شامپانزه‌ها محدود نمی‌شود؛ او تلاش کرد این ایده را گسترش دهد که انسان بخشی از طبیعت است و هر فرد می‌تواند در حفاظت از آن نقشی داشته باشد؛ و شاید به همین دلیل است که جمله‌ی «امید» در سال‌های پایانی زندگی او جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد؛ امیدی که از نگاه او زمانی معنا پیدا می‌کند که به عمل و حفاظت از طبیعت تبدیل شود.