راز بقا: آناکوندا همیشه در مرز میان واقعیت و افسانه قرار داشته؛ ماری که از قرنها پیش در داستانهای بومیان آمازون به شکل موجودی هیولایی توصیف میشد و بعدها هم در سینما و اینترنت چهرهای غولآسا پیدا کرد. اما فراتر از اغراقها و افسانهها، در دنیای واقعی نیز نمونههایی ثبت شدهاند که بهقدری بزرگ بودهاند که حتی دانشمندان را هم شوکه کردهاند. در این مقاله از راز بقا به سراغ بزرگترین آناکوندای سبز ثبتشده در تاریخ میرویم؛ نمونهای واقعی، مستند و عجیب که اندازهاش فراتر از تصور عموم است.
پیش از پرداختن به رکورددارها، باید شناخت دقیقی از آناکوندا داشته باشیم.

Eunectes murinus یا آناکوندای سبز، سنگینترین مار جهان است و برخلاف پیتونها، وزنش از طولش مهمتر است.
رکوردهای رسمی نشان میدهند این مار میتواند:
طول: تا حدود ۶–۷ متر
وزن: بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ کیلو
قطر بدن: حدود ۳۰ سانتیمتر
برسد. اما نمونههایی که در ادامه به آنها اشاره میکنیم، خارج از این محدودهاند؛ نمونههایی که کارشناسان را وادار کردهاند اعداد رسمی را دوباره بررسی کنند.
در سالهای اخیر ویدئوها و تصاویر زیادی از آناکونداهای بزرگ منتشر شده، اما فقط تعداد کمی از آنها توسط متخصصان حیاتوحش بررسی و تأیید شدهاند. مشهورترین مورد، آناکوندایی با طول ادعا شدهی ۱۰٫۵ تا ۱۱ متر است که هنگام عملیات راهسازی در آمازون برزیل کشف شد.

این مار هنگام سقوط بخشی از صخره و خاکبرداری پیدا شد و طبق گزارشهای اولیه:
طول: حدود ۱۰٫۵ متر
وزن: بیش از ۴۰۰ کیلو
محیط بدن: حدود ۹۰ سانتیمتر
گزارش شد. اگرچه این اعداد بهصورت رسمی در مقالات علمی ثبت نشدند، اما کارشناسانی که در محل حضور داشتند تأیید کردند اندازهی این مار بسیار فراتر از رکوردهای معمول آناکوندا بوده است.
نکتهی مهم اینجاست که کارشناسان اشاره کردهاند قطر بدن این نمونه بهقدری زیاد بوده که برای جابهجایی آن از دو جرثقیل استفاده شده است؛ موضوعی که در دنیای مارها تقریباً بیسابقه محسوب میشود.
در کنار گزارشهای میدانی، تنها رکوردی که در منابع علمی کلاسیک بارها به آن استناد شده، نمونهای است که در دهۀ ۱۹۶۰ در ونزوئلا ثبت شد:
طول تأییدشده: ۸٫۴ متر
وزن: حدود ۲۲۰ کیلو
این مار توسط یک گروه تحقیقاتی آمریکایی بررسی شد و سالها بهعنوان قطعیترین رکورد طولی آناکوندا در جهان شناخته شد. این نمونه هنوز هم در کتابهای جانورشناسی بهعنوان «بزرگترین آناکوندای تأییدشده توسط دانشمندان» معرفی میشود.

شاید بپرسی: اگر نمونههای ۱۰ متری وجود داشته، چرا رسمی نمیشوند؟ چند دلیل اصلی دارد:
بسیاری از این مارها پس از پیدا شدن خیلی سریع تجزیه میشوند یا توسط حیوانات خورده میشوند و فرصت اندازهگیری دقیق فراهم نمیشود.
در ۹۰٪ موارد، اولین افرادی که مار را پیدا میکنند کارگران محلیاند نه محققان؛ بنابراین اندازهگیریها دقیق، استاندارد یا قابل انتشار در مقالات علمی نیست.
جسد آناکونداهای غولپیکر بهقدری سنگین است که چند نفر هم نمیتوانند آن را جابهجا کنند؛ در نتیجه دوربینهای علمی یا مترهای رسمی نیز در دسترس نیست.
گاهی طول یک مار ۷ متری با زاویه دوربین بهراحتی شبیه ۱۰ متر دیده میشود.

در سال ۲۰۲۴ گونهای جدید با نام Eunectes akayima یا «آناکوندای سبز شمالی» معرفی شد. این گونه از نظر ژنتیکی متفاوت است و برخی افراد بومی ادعا میکنند این گونه معمولاً بزرگتر از آناکوندای جنوبی است.
در مستند Pole to Pole with Will Smith نیز اشاره شد که این گونه میتواند اندازههایی بسیار فراتر از چیزی که قبلاً تصور میشد داشته باشد. برخی محققان حتی احتمال دادهاند نمونههای ۹–۱۰ متری مربوط به همین گونه باشند.

مارهای معمولی با غذاهای عادی زندهاند، اما آناکوندای غولآسا باید طعمههایی بخورد که با اندازهاش سازگار باشد. شکارهای ثبتشده شامل:
برگچهخوارهای بزرگ
گوزنهای کوچک
تمساحهای کایمن
خوکهای وحشی
و حتی گزارشهای ثبتنشده درباره گاو و جگوار
هرچه آناکوندا بزرگتر باشد، بقای آن وابسته به دسترسی به شکارهای بزرگتر است؛ موضوعی که خود بهتنهایی محدودکنندهی اندازهی واقعی آن است.

برای مطالعه بیشتر بخوانید:
بوای شنی خوزستان؛ ماری زشت، پهن و دم چاق که چشمهایی تابهتا دارد و استاد استتار در بیابان است

بدن آناکوندا مانند یک منبع انبارش چربی و عضله عمل میکند. افزایش یک متر طول در این مار، میتواند دهها کیلو به وزن آن اضافه کند. به همین دلیل رسیدن از ۷ متر به ۱۰ متر یک جهش عظیم است؛ چیزی مانند تفاوت وزن یک انسان معمولی با یک بدنساز حرفهای نیست؛ بلکه تفاوتی در حد یک ماشین کوچک با یک وانت سنگین است.
آیا امکان دارد آناکونداهای ۱۲ یا ۱۵ متری وجود داشته باشند؟
در علم، چیزی «غیرممکن» نیست؛ اما تا امروز هیچ سند قابل استنادی مبنی بر وجود چنین نمونههایی وجود ندارد.
با این حال، آمازون منطقهای است که هنوز بخش زیادی از آن بررسی نشده و گونههای بزرگ در اعماق باتلاقها زندگی میکنند. برخی دانشمندان معتقدند امکان وجود نمونههایی تا حدود ۹ تا ۱۰ متر کاملاً محتمل است، اما اندازههای بالاتر بهدلیل محدودیتهای زیستی بعید بهنظر میرسند.

آناکوندا نه فقط یک مار بزرگ، بلکه قله تکاملی یک شکارچی کمینگر است. بزرگترین نمونههای ثبتشده—چه رسمی ۸٫۴ متری و چه نمونههای ۱۰ متری گزارششده—نشان میدهند این حیوان تا چه حد میتواند ابعاد غیرقابلباوری پیدا کند.
شاید حقیقت هنوز کامل کشف نشده باشد؛ شاید در اعماق باتلاقهای تاریک، آناکوندایی زندگی میکند که اندازهاش فراتر از هر عددی است که تاکنون ثبت شده. چیزی که قطعی است این است که بزرگترین آناکونداهای تاریخ، واقعیتر و ترسناکتر از هر افسانهای هستند.
