ملکه مورچه ۴۰۰ هزار تومان؛ پشتپردهٔ آگهیهای فروش ملکه مورچه در سایت دیوار!
فروش ملکه مورچه Messor در نزدیکی دانشگاه شریف؛ یک سرگرمی علمی خاص یا بازاری داغ با ادعای نژاد کمیاب؟ در این گزارش از راز بقا بررسی میکنیم این مورچه دقیقاً چه کاربردی دارد، چقدر ارزش خرید دارد و چه نکاتی را باید قبل از معامله بدانید.
راز بقا: انتشار آگهی فروش «ملکه مورچه Messor تازه جفتخورده به همراه تخم» با قیمت هر عدد ۴۰۰ هزار تومان در«دیوار»، بار دیگر توجه علاقهمندان به حیاتوحش و کاربران پلتفرمهای خرید و فروش آنلاین را جلب کرده است. این پرسش مطرح میشود که چنین موجودی دقیقاً چه کاربردی دارد و آیا در ایران استفادهای فراتر از یک سرگرمی خاص برای آن تعریف شده است؟
به گزارش راز بقا، این گزارش با بررسی منابع علمی، گفتوگو با فعالان حوزه نگهداری مورچه و مرور تجربههای بینالمللی، به این پرسش پاسخ میدهد: ملکه مورچه از جنس Messor در ایران به چه کار میآید؟
ماجرا از کجا شروع شد؟
در روزهای اخیر آگهی فروش ملکه مورچه Messor که «تازه جفتخورده و دارای ۵ تا ۱۰ تخم» عنوان شده بود، در یکی از پلتفرمهای آنلاین منتشر شد. فروشنده مدعی شده این نژاد «کمیاب» است و برای دریافت اطلاعات نگهداری باید پیام داده شود.
به گزارش راز بقا گونههای مختلف Messor که به «مورچههای برداشتکننده بذر» معروفاند، در مناطق خشک و نیمهخشک زندگی میکنند و بخش عمده تغذیه آنها از دانهها و بذر گیاهان تأمین میشود. همین ویژگی باعث شده نگهداری آنها نسبت به برخی گونههای شکارچی، سادهتر و کمهزینهتر باشد.
اما آیا خرید یک ملکه مورچه صرفاً یک انتخاب عجیب و شخصی است یا کاربردهای مشخصی هم دارد؟
کاربرد اول: کلونیسازی و سرگرمی علمی
اصلیترین و رایجترین کاربرد ملکه Messor، راهاندازی یک کلونی جدید است. ملکه پس از جفتگیری، تخمگذاری میکند و بهتدریج کارگران، سربازان و دیگر اعضای کلونی شکل میگیرند. علاقهمندان این حوزه که در جهان با عنوان «Ant Keeping» شناخته میشوند، مورچهها را در فارمهای شیشهای یا آکریلیک نگهداری میکنند و رفتار اجتماعی آنها را زیر نظر میگیرند.
این سرگرمی در سالهای اخیر در اروپا و شرق آسیا رشد قابلتوجهی داشته و فروشگاههای تخصصی فارم و تجهیزات نگهداری شکل گرفتهاند. گونهای مانند Messor barbarus در میان علاقهمندان بسیار محبوب است، زیرا رفتار ذخیره بذر و تقسیم کار آن بهوضوح قابل مشاهده است.
در ایران نیز هرچند این بازار گسترده نیست، اما گروههایی در شبکههای اجتماعی به تبادل تجربه درباره نگهداری کلونیهای Messor میپردازند. با این حال، این کاربرد بیشتر جنبه سرگرمی و علاقه شخصی دارد و هنوز به یک صنعت رسمی تبدیل نشده است.
کاربرد دوم: آموزش در مدارس و مراکز علمی
بررسیها نشان میدهد یکی از کاربردهای قابل دفاع و رسمی ملکه مورچه، استفاده آموزشی است. کلونیهای مورچه به دلیل ساختار اجتماعی پیچیده، نمونهای زنده از تقسیم کار، مدیریت منابع و همکاری جمعی بهشمار میآیند.
در برخی کشورها، مدارس و موزههای علوم از کلونیهای مورچه بهعنوان ابزار کمکآموزشی استفاده میکنند تا مفاهیم زیستشناسی، بومشناسی و رفتار اجتماعی را بهصورت عینی نمایش دهند. در ایران نیز در برخی پروژههای دانشآموزی یا نمایشگاههای علمی، از فارمهای مورچه استفاده شده است، اما این کاربرد هنوز فراگیر نیست.
کاربرد سوم: پژوهشهای دانشگاهی
گونههای جنس Messor به دلیل رفتار ذخیرهسازی بذر و ساختار اجتماعی مشخص، در پژوهشهای بومشناسی و رفتارشناسی اهمیت دارند. دانشگاهها گاهی برای مطالعه موضوعاتی مانند:
تقسیم کار در کلونی، الگوهای ذخیره غذا، تعاملات درونگونهای و سازگاری با اقلیم خشک از کلونیهای مورچه استفاده میکنند.
هرچند تحقیقات تخصصی معمولاً با جمعآوری نمونه از طبیعت و تحت مجوزهای رسمی انجام میشود، اما نگهداری کلونی در محیط کنترلشده میتواند بخشی از پروژههای تحقیقاتی باشد.
آیا کاربرد اقتصادی مستقیم دارد؟
یکی از پرسشهای پرتکرار این است که آیا ملکه Messor میتواند منبع درآمد باشد؟ بررسیها نشان میدهد:
این مورچهها تولید ماده دارویی یا صنعتی خاصی ندارند.
در کشاورزی بهعنوان ابزار کنترل آفات استفاده نمیشوند.
پرورش آنها بهمنظور استخراج فرآورده خاصی رایج نیست؛ بنابراین کاربرد اقتصادی مستقیم برای این گونه در ایران تعریف نشده است. درآمد احتمالی تنها از مسیر فروش ملکه یا کلونی به علاقهمندان دیگر ممکن است، که آن هم بازاری محدود و تخصصی دارد.
شایعات و باورهای غیرعلمی
در سالهای اخیر محصولی با عنوان «روغن مورچه» در بازار ایران تبلیغ شده که ادعا میشود موجب کاهش یا توقف رشد موهای زائد میشود. فروشندگان معمولاً عنوان میکنند این روغن از تخم یا بدن مورچهها استخراج شده و با تضعیف ریشه مو، از رشد مجدد آن جلوگیری میکند. با این حال، بررسی منابع علمی معتبر نشان میدهد شواهد مستندی درباره اثرگذاری چنین فرآوردهای وجود ندارد و در مطالعات پژوهشی، ترکیبی شناختهشده از مورچهها با خاصیت مهار دائمی رشد مو گزارش نشده است. در گونههای جنس Messor نیز چنین کاربردی ثبت نشده است.
کارشناسان حوزه پوست و مو تأکید میکنند روشهای تأییدشده برای کاهش دائمی موهای زائد شامل لیزر و الکترولیز است و فرآوردههای موسوم به روغن مورچه در فهرست درمانهای علمی قرار ندارند. برخی پژوهشگران منشأ این باور را در طب سنتی و روایتهای محلی جستوجو میکنند؛ جایی که استفاده از ترکیبات حشرات پس از اصلاح توصیه میشده، اما این توصیهها پشتوانه آزمایشگاهی و کارآزمایی بالینی ندارند.
همچنین هیچ ارتباط مستقیمی میان فروش ملکه مورچه برای کلونیسازی و تولید محصولات آرایشی وجود ندارد. کارشناسان هشدار میدهند استفاده از فرآوردههای فاقد مجوز و با ترکیبات نامشخص میتواند موجب حساسیت، التهاب یا آسیب پوستی شود. در نتیجه، «روغن مورچه» بیش از آنکه یک فرآورده علمی تأییدشده باشد، یک محصول تبلیغاتی مبتنی بر باورهای سنتی محسوب میشود
آیا این گونه «کمیاب» است؟
یکی از نکات مطرحشده در آگهی، کمیاب بودن نژاد است. واقعیت این است که جنس Messor در بخشهایی از ایران حضور دارد و بهطور کلی گونهای ناشناخته یا فوقالعاده نادر محسوب نمیشود. با این حال، دسترسی به ملکه جفتخورده در زمان مناسب ممکن است محدود باشد، زیرا ملکهها تنها در دورههای مشخصی پرواز جفتگیری انجام میدهند.
کارشناسان میگویند استفاده از واژه «کمیاب» در آگهیها بیشتر جنبه بازاریابی دارد تا یک توصیف علمی دقیق.
چالشهای نگهداری
نگهداری یک ملکه و پرورش کلونی نیازمند رعایت شرایطی است:
کنترل رطوبت و دما، تأمین بذر مناسب، جلوگیری از فرار کلونی و صبر برای رشد تدریجی جمعیت.
رشد کلونی ممکن است چندین ماه تا یک سال زمان ببرد؛ بنابراین این کار برای افرادی که انتظار نتیجه سریع دارند، مناسب نیست.
وضعیت قانونی چگونه است؟
در حال حاضر قانون مشخص و عمومی درباره خرید و فروش مورچههای بومی برای کلونیداری خانگی بهصورت شفاف منتشر نشده است. با این حال، انتقال گونههای غیربومی یا رهاسازی آنها در طبیعت میتواند تبعات زیستمحیطی داشته باشد. کارشناسان توصیه میکنند علاقهمندان از گونههای بومی استفاده کنند و از رهاسازی کلونی در طبیعت خودداری کنند.
سرگرمی خاص، نه تجارت گسترده
بررسیها نشان میدهد ملکه مورچه Messor در ایران عمدتاً سه کاربرد دارد: سرگرمی علمی، آموزش و پژوهش محدود دانشگاهی. کاربرد صنعتی یا اقتصادی گستردهای برای آن تعریف نشده و بازار خرید و فروش آن کوچک و تخصصی است؛ بنابراین پاسخ به این پرسش که «به چه دردی میخورد؟» بستگی به هدف خریدار دارد. اگر هدف، تجربه مشاهده یک جامعه پیچیده حشرات از نزدیک باشد، میتواند جذاب و آموزنده باشد. اما اگر انتظار سودآوری سریع یا کاربرد تجاری گسترده وجود داشته باشد، چنین انتظاری با واقعیت بازار همخوانی ندارد.
در نهایت، کارشناسان توصیه میکنند پیش از خرید، خریداران درباره شرایط نگهداری، مسئولیتهای زیستمحیطی و هزینههای جانبی تحقیق کنند تا تصمیمی آگاهانه بگیرند.
لینک کپی شد
از میان خبرها
خواندنیها
وزن مورچههای زمین چقدر است؟
مورچههایی که با قطع پای مورچهای دیگر، جان او را نجات داد!
داستان شگفتانگیز مورچههایی که برای پیشرفت به آمریکا مهاجرت میکردند!
مورچههای سوزنی آسیایی؛ حمله گسترده وحشیترین و مرگبارترین مورچه جهان به آمریکا!
مورچه «لرد وُلدمورت»؛ کشف مورچهای جدید که شبیه جادوگر سیاه «هری پاتر» است!
مورچه نقرهای صحرا؛ سریعترین حشره خشکی که قطبنما دارد و دمای ۵۰ درجه را تحمل میکند
آیا مورچهها توالت دارند؟ توالت مورچهها در کجای لانه قرار دارد؟
شبی هولناک در آمازون؛ وقتی مورچهها حمله کردند و چادر یک گردشگر را بلعیدند!
ارسال نظر
