راز بقا: در یک پژوهش جدید مشخص شده ژنی به نام Agouti میتواند در مغز موشهای نر نقش یک سوئیچ رفتاری را ایفا کند. این ژن قادر است رفتار مراقبتی پدرانه را خاموش کرده و در شرایط خاص، پرخاشگری و حتی حمله به تولهها را فعال کند. چنین کشفی نشان میدهد رفتار تنها نتیجه آموزش یا محیط نیست، بلکه عوامل زیستی هم نقش تعیینکننده دارند.
به گزارش راز بقا، پژوهشگران موشهای راهراه آفریقایی را در دو شرایط مختلف قرار دادند. گروهی از موشها بهصورت انفرادی همراه با تولهها نگهداری شدند و گروه دیگر در محیط گروهی با سایر نرها زندگی کردند. نتیجه نشان داد موشهای گروهی بیشتر رفتار پرخاشگرانه داشتند و احتمال بیتوجهی یا حمله به تولهها در آنها افزایش پیدا کرده بود. این تفاوت رفتاری سرنخ مهمی برای بررسی نقش ژنها در کنترل رفتار بود.

با بررسی فعالیت مغزی مشخص شد ناحیهای به نام ناحیه پیشپیشانی میانی (MPOA) در کنترل رفتارهای مراقبتی نقش کلیدی دارد. به گزارش راز بقا در موشهایی که رفتار پدرانه داشتند، فعالیت این بخش از مغز بیشتر بود. اما در موشهای پرخاشگر، سطح فعالیت ژن Agouti در همین ناحیه افزایش یافته بود. این ارتباط نشان میدهد تغییر در بیان یک ژن میتواند مسیر رفتار را عوض کند.
ژن Agouti بیشتر به دلیل تأثیرش بر رنگ پوست و متابولیسم شناخته میشود، اما این پژوهش نشان داد در مغز نیز فعال است. برای آزمایش دقیقتر، دانشمندان با استفاده از یک ویروس آزمایشگاهی میزان بیان این ژن را در مغز موشها افزایش دادند. زمانی که موشها دوباره در معرض تولهها قرار گرفتند، رفتارشان به سمت پرخاشگری تغییر کرده بود. این نتیجه تأیید کرد که این ژن میتواند مانند یک سوئیچ مولکولی عمل کند.
به گزارش راز بقا نتایج نشان داد شرایط اجتماعی تأثیر مستقیمی بر فعالیت این ژن دارد. زمانی که موشها از محیط گروهی به محیط انفرادی منتقل شدند، سطح فعالیت ژن کاهش پیدا کرد و رفتار مراقبتی دوباره تقویت شد. این موضوع ثابت میکند که ژنتیک و محیط بهصورت همزمان رفتار را تنظیم میکنند و هیچکدام بهتنهایی تعیینکننده کامل نیستند.

این تحقیق تنها روی موشهای نر انجام شده و هنوز شواهد قطعی درباره عملکرد مشابه این سازوکار در انسان وجود ندارد. پژوهشگران تأکید کردهاند که نمیتوان نتایج را مستقیماً به انسان تعمیم داد، اما این کشف میتواند مسیر تحقیقات آینده درباره ارتباط ژن، مغز و رفتار اجتماعی را هموار کند.
به گزارش راز بقا این مطالعه نشان میدهد رفتارهای پیچیده اجتماعی ممکن است تحت تأثیر ژنهایی باشند که در شرایط خاص فعال یا غیرفعال میشوند. کشف نقش ژن Agouti در مغز دیدگاه جدیدی درباره کنترل رفتار پدرانه ارائه داده و اهمیت تعامل میان زیستشناسی و محیط را برجسته کرده است.