مرغ برهنه؛ مرغ و خروس‌های کاملا لخت که به شیوه‌ای هولناک توسط اسرائیلی‌ها ساخته شدند

راز بقا: مرغ بدون پر یا «مرغ برهنه» یکی از غیرمعمول‌ترین نمونه‌های دست‌کاری ژنتیکی در دنیای طیور است؛ پرنده‌ای که برخلاف مرغ‌های معمولی، بدنش تقریباً به‌طور کامل بدون پر است و ظاهرش ممکن است در نگاه اول عجیب یا حتی ترسناک به نظر برسد. این مرغ در اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی به سرپرستی آویگدور کاهانر، پژوهشگر اسرائیلی، در دانشکده ژنتیک مؤسسه کشاورزی روحووت در اسرائیل پرورش داده شد. هدف از توسعه این مرغ، بررسی امکان پرورش طیور در مناطق گرم و کاهش مشکلات ناشی از گرمای شدید بود. با این حال، حذف پرها فقط ظاهر مرغ را تغییر نمی‌دهد؛ پرها در تنظیم دمای بدن، محافظت از پوست و رفتارهای طبیعی پرنده نیز نقش دارند. به همین دلیل، مرغ برهنه علاوه بر ظاهر غیرعادی‌اش، پرسش‌های مهمی درباره مزایا، محدودیت‌ها و پیامدهای رفاهی اصلاح نژاد طیور مطرح می‌کند.

به گزارش راز بقا؛ ایده اولیه به وجود آوردن یک مرغ و خروس بدون پر نخستین بار در دانشگاهی در اسرائیل به وجود آمد. آویگدور کاهانر از دانشگاه بیت‌المقدس که با تلاقی یک جوجه گردن برهنه با یک جوجه گوشتی معمولی، جوجه‌های بدون پر را تولید کرد.

مرغ‌های گوشتی تجاری به صورت ژنتیکی طوری پرورش داده شده‌اند که دائما در حال خوردن غذا هستند، دلیل این کار هم این است که هر چه، جوجه بیشتر و تندتر غذا بخورد بیشتر و سریعتر چاق می‌شود و در نتیجه سریعتر به مرحله کشتن و تبدیل شدن به غذای لذیذ برای انسان، می‌رسد.

اما این مساله در دلِ خود یک مشکل بزرگ دارد. این روندِ غذا خوردن بی وقفه باعث می‌شود متابولیسم بدن آنها تغییر کند و در نتیجه دمای بدن آن‌ها و ضربان قلب‌شان به شدت بالا رود. گرم شدن بدن مرغ‌های گوشتی در حالی که چندین لایه پر‌های ریز و درشت نیز روی بدنشان دارند، روند گرم شدن بدنشان را سریعتر می‌کند و همین مساله مشکلاتی برای مرغ و حتی کیفیت گوشت آن‌ها به وجود می‌آورد.

این مرغ‌ها چربی بیشتری روی بدنشان دارند و گوشت آنها لطافت کمتری دارند و گرمای شدید بدن باعث می‌شود دیرتر به وزن ایده آل برای قصابی کردن برسند.

ایده مرغ برهنه از اینجا به ذهن برخی از دانشمندان رسید که اگر جوجه مرغ‌ها بدون پر متولد شوند هیچ کدام از این مشکلات پیش نخواهد آمد. ایده‌ای تا حدودی احمقانه و ظالمانه البته.

این دانشمند اسرائیلی توانست پس از شش فصل جفت‌گیری بین گونه‌های مختلف به یک نژاد کاملا برهنه برسند. مرغ ترسناکی که همه را به وحشت می‌انداخت؛ و البته فقط توانست مشکلات گرمای بدن مرغ‌ها را حل کند و چندین مشکل دیگر به وجود آمد.

به گزارش راز بقا ادعای کاهانر این بود که این گونه مرغ و خروس دیگر نیاز به مرحله طاقت فرسای پر کندن ندارند و همین پرورش آن‌ها را به صرفه‌تر می‌کند. او حدس می‌زد که تولید این نژاد از مرغ برهنه در حالی که هوای زمین هر سال گرم و گرم‌تر می‌شود، می‌تواند مرغ را از مرگ بر اثر گرما نیز نجات دهد. و مرغ و خروس زودتر به وزن ایده‌آل برسد.

منتقدان درباره مرغ برهنه می‌گویند؟

منتقدان، اما می‌گویند تجربه گذشته با جوجه‌های بدون پر ناشی از جهش ژنتیکی تصادفی نشان می‌دهد، آن‌ها بیشتر از پرندگان معمولی رنج می‌برند.

تام آکامویک، از کالج کشاورزی اسکاتلند، می‌گوید: پرندگان بدون پر بسیار مستعد هر گونه تغییرات دما هستند. آفتاب می‌تواند به راحتی پوست بدن آن‌ها را بسوزاند و اندکی سرما آن‌ها را از پا در خواهد آورد؛ بنابراین این نوع مرغ برهنه تنها می‌تواند در یک طبیعت یکنواخت بدون گرما و سرمای زیاد دوام آورد که عملا چنین چیزی غیر ممکن خواهد بود.

این دسته از منتقدان با آزمایش‌های مختلف نشان دادند که مرغ‌های برهنه از بیماری‌های انگلی و پوستی زیادی رنج می‌برند. مرغ‌های برهنه در مناطق خنک و سرد به سختی زنده می‌مانند.

به گزارش راز بقا منتقدان همچنین معتقد هستند که این نژاد از مرغ برهنه بیشتر مستعد ابتلا به انگل ها، پشه‌ها و آفتاب سوختگی هستند. حتی در برابر گرد و غبار و گل و لای نیز آسیب‌پذیرتر هستند.

مشکلات بر سر راه جفت‌گیری مرغ و خروس‌های برهنه

در این نژاد به خصوص از مرغ و خروس‌های برهنه، نر‌ها گاهی اوقات جفت گیری نمی‌کنند، زیرا پر‌ها در برخی از فرآیند جفت گیری (بال زدن، نشان دادن آن‌ها و غیره) لازم است. ماده‌ها به طور معمول در طول فرآیند جفت گیری توسط ناخن و منقار خروس آسیب می‌بینند، زیرا آن‌ها هیچ پری برای محافظت از پوست خود ندارند. به همین دلیل، پرورش دهندگان معمولاً ناخن‌های نر‌ها را کوتاه می‌کنند.  

محافظت از جوجه‌ها توسط والدین بسیار سخت است، زیرا آن‌ها پر ندارند تا گرمای مورد نیاز جوجه‌ها را تأمین کنند؛ و در نهایت اینکه ایده این دانشمند اسرائیلی به شدت مورد انتقاد جامعه علمی و برخی فعالان حقوق حیوانات قرار گرفت و توسعه نیافت. این نژاد مرغ و خروس برهنه به صورت خیلی محدود همچنان تولید می‌شود.

پرسش‌های متداول درباره مرغ بدون پر

۱. مرغ بدون پر چگونه به وجود آمد؟

این مرغ حاصل برنامه اصلاح نژادی آویگدور کاهانر و همکارانش در اسرائیل بود. پژوهشگران با استفاده از یک جهش طبیعی مرتبط با رشد پرها و تلاقی پرندگان، مرغ‌هایی با بدن بدون پر تولید کردند؛ بنابراین، توصیف این پرنده به‌عنوان محصول مهندسی ژنتیک به معنای رایج آن دقیق نیست. 

۲. چرا دانشمندان مرغ بدون پر تولید کردند؟

هدف اصلی، بررسی امکان پرورش مرغ گوشتی در مناطق گرم بود. پرها دفع گرمای بدن را دشوارتر می‌کنند؛ حذف آن‌ها می‌تواند به پرنده کمک کند گرمای اضافی را بهتر دفع کند و در دماهای بالا عملکرد رشد خود را حفظ کند. 

۳. آیا مرغ بدون پر واقعاً هیچ پری ندارد؟

در نمونه‌های موسوم به مرغ بدون پر، پوشش پر تقریباً به‌طور کامل حذف شده است. این ویژگی با مرغ‌های گردن‌لخت تفاوت دارد؛ در مرغ گردن‌لخت، پرها عمدتاً در ناحیه گردن کاهش یافته‌اند، اما سایر قسمت‌های بدن همچنان پوشش پر دارند. 

۴. آیا مرغ بدون پر در برابر گرما مقاوم‌تر است؟

پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که مرغ‌های بدون پر در شرایط آزمایشی گرم، توانایی بهتری برای کنترل افزایش دمای بدن دارند. با این حال، میزان موفقیت آن‌ها به شرایط پرورش، دمای محیط و ویژگی‌های ژنتیکی پرنده بستگی دارد. 

۵. آیا مرغ برهنه می‌تواند در مناطق سرد زندگی کند؟

این مرغ برای محیط‌های سرد مناسب نیست، زیرا پرها نقش عایق حرارتی دارند. نبود پوشش پر می‌تواند بدن پرنده را در معرض سرما قرار دهد و نیاز به شرایط نگهداری کنترل‌شده را افزایش دهد. 

۶. آیا نداشتن پر برای مرغ مشکلاتی ایجاد می‌کند؟

بله، نبود پر می‌تواند محافظت طبیعی پوست را کاهش دهد و پرنده را در برابر آفتاب‌سوختگی، آسیب‌های پوستی و برخی شرایط محیطی آسیب‌پذیرتر کند. به همین دلیل، مزایای احتمالی این ویژگی برای پرورش صنعتی باید در کنار سلامت و رفاه حیوان بررسی شود. 

۷. آیا مرغ بدون پر یک نژاد تجاری رایج است؟

مرغ بدون پر بیشتر به‌عنوان نمونه‌ای از اصلاح نژادی و پژوهش درباره سازگاری طیور با گرما شناخته می‌شود. وجود نمونه‌های آزمایشی و نتایج پژوهشی به این معنا نیست که این پرنده به یک نژاد تجاری رایج در سراسر جهان تبدیل شده باشد. 

منابع علمی برای مطالعه بیشتر:

- پژوهش دانشگاه عبری اورشلیم درباره عملکرد مرغ‌های بدون پر در شرایط گرم
- مقاله علمی منتشرشده در مجله Poultry Science