












راز بقا: نپال کشوری غنی از نظر سنتهای فرهنگی و مذهبی است که بسیاری از آنها قرنها حفظ شدهاند. در میان جشنوارههای متعدد این کشور، جشنواره بز خکانا یکی از بحثبرانگیزترین آنهاست. این رویداد که در شهر کوچک خکانا در منطقه لالیتپور برگزار میشود، به دلیل قربانیکردن آیینی حیوانات، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. برخی آن را یک سنت فرهنگی مهم میدانند، در حالی که دیگران آن را بیرحمانه و منسوخ میخوانند.
به گزارش راز بقا، جشنواره بز خکانا یک رویداد سالانه است که در این شهر تاریخی نیواری برگزار میشود. این جشنواره بر یک آیین خاص متمرکز است که در آن یک بز به داخل برکهای انداخته شده و گروهی از مردان جوان برای گرفتن و کشتن آن رقابت میکنند. این رویداد با باورهای مذهبی و فرهنگی ارتباط دارد و قربانیکردن بز بهعنوان نماد تقدیم به خدایان در نظر گرفته میشود.
برخلاف برخی گزارشهای اغراقآمیز که ادعا میکنند چندین بز به داخل آب انداخته میشوند، واقعیت این است که تنها یک بز در این آیین مورد استفاده قرار میگیرد. شرکتکنندگان که معمولاً جوانان روستا هستند، درون برکه میپرند تا بز را مهار کرده و آن را بکشند. سپس گوشت بز برای یک جشن جمعی آماده میشود.
خکانا یکی از قدیمیترین سکونتگاههای دره کاتماندو است که به حفظ سنتهای باستانی نیواری شهرت دارد. به گزارش راز بقا این جشنواره قدمتی چندصدساله دارد و عمیقاً با آدابورسوم مذهبی و کشاورزی مردم منطقه گره خورده است.
بهطور تاریخی، قربانیکردن حیوانات بخش جداییناپذیر از فرهنگ نپال، بهویژه در آیینهای هندو و سنتهای نیواری بوده است. بسیاری از جشنوارههای نپالی مانند دشاین شامل قربانیکردن حیوانات برای خدایان و الههها بهمنظور طلب حفاظت، برکت و رفاه هستند. جشنواره بز خکانا نیز بهعنوان بخشی از همین سنت در نظر گرفته میشود که عمل آیینی آن نوعی پرستش و همبستگی اجتماعی است.
در روز جشنواره، ساکنان روستا در اطراف برکهای در خکانا جمع میشوند. بزی که برای این رویداد انتخاب شده است، به داخل آب انداخته میشود و مردان جوان از جامعه درون آب میپرند تا برای گرفتن آن رقابت کنند. هدف آنها مهار و کشتن بز با دستان خالی است. به گزارش راز بقا این فرآیند از نظر جسمی سخت و طاقتفرسا است و نیاز به قدرت، استقامت و همکاری دارد.
پس از کشتهشدن بز، آن را از آب بیرون میآورند و گوشت آن برای یک جشن جمعی پخته و بین مردم تقسیم میشود. این رویداد همراه با موسیقی سنتی، سرودخوانی و اجرای رقصهای محلی برگزار شده و تجربهای عمیقاً فرهنگی را برای شرکتکنندگان رقم میزند.
با وجود قدمت طولانی، جشنواره بز خکانا در سالهای اخیر با انتقادات شدیدی روبهرو شده است. فعالان حقوق حیوانات بهشدت با این جشنواره مخالفت کرده و آن را بیرحمانه خواندهاند.
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
«خونگیری از گاو زنده»؛ نوشیدن خون تازه گاو که بهترین غذای ترسناکترین قبیله جهان است
بزرگترین کشف تاریخ بشر؛ زیر اهرام ثلاثه مصر چه چیزی پنهان شده است؟!
اعدام با فیل؛ هولناکترین روش مجازات در تاریخ که فیل با پاهایش سر یا بدن مجرم را له میکرد!
معمای «باشیری»؛ مرموزترین مومیایی مصر که هنوز باز نشده و هیچ کس جرات دیدن آن را ندارد!
سازمانهایی مانند PETA (حامیان اخلاقی رفتار با حیوانات) و گروههای محلی حمایت از حیوانات علیه این جشنواره اعتراض کرده و از مقامات نپالی خواستهاند که مداخله کنند. منتقدان استدلال میکنند که غرقکردن و کشتن یک بز در ملأعام کاری غیرانسانی است و نپال باید از اینگونه سنتها فاصله بگیرد و آنها را با آیینهای انسانیتر جایگزین کند.
از سوی دیگر، مردم محلی از جشنواره دفاع کرده و آن را بخش مهمی از هویت فرهنگی خود میدانند. به گزارش راز بقا بسیاری از ساکنان خکانا معتقدند که مخالفتهای خارجی ناشی از عدم درک سنتهای آنها است. آنها استدلال میکنند که قربانیکردن حیوانات قرنها بخشی از باورهای مذهبی و فرهنگی آنها بوده است و ممنوعیت چنین آیینهایی میتواند موجب از بینرفتن هویت آنها شود.
در سالهای اخیر، درخواستها برای ممنوعیت یا اصلاح این جشنواره افزایش یافته است. دیوان عالی نپال برخی از اشکال قربانی عمومی حیوانات را غیرقانونی اعلام کرده است و فشارهای سازمانهای حقوق بشری باعث شده که بحثهایی درباره ادامه یا توقف این سنت شکل بگیرد.
برخی از رهبران محلی و فعالان پیشنهاد کردهاند که بهجای این روش، نمادهایی جایگزین بز زنده شوند یا آیینی غیرخشونتآمیز انجام شود که همچنان احترام به باورهای معنوی جامعه را حفظ کند.
بحث بر سر جشنواره بز خکانا همچنان ادامه دارد، چراکه حفظ فرهنگ و حقوق حیوانات در تضاد با یکدیگر قرار گرفتهاند. به گزارش راز بقا در حالی که نسلهای قدیمیتر بر حفظ این آیین اصرار دارند، جوانان نپالی، بهویژه در مناطق شهری، بیشتر به استانداردهای اخلاقی مدرن گرایش دارند. دولت هنوز گامهای قاطعی برای ممنوعیت این رویداد برنداشته است، احتمالاً به دلیل ارتباط عمیق مذهبی و فرهنگی آن در میان جامعه نیواری.
با ادامه مدرنشدن نپال و تعامل بیشتر با جامعه جهانی، این امکان وجود دارد که آیینهایی مانند جشنواره بز خکانا یا تغییر کنند یا بهتدریج حذف شوند. سرنوشت این جشنواره بستگی به این دارد که آیا جوامع محلی میتوانند تعادلی بین سنت و ملاحظات اخلاقی پیدا کنند یا خیر.
جشنواره بز خکانا یکی از منحصربهفردترین و بحثبرانگیزترین رویدادهای فرهنگی نپال است. به گزارش راز بقا در حالی که این جشنواره برای جامعه نیواری اهمیت تاریخی و مذهبی زیادی دارد، اما سوالات اخلاقی را نیز مطرح کرده است که امروزه بهسختی میتوان از آنها چشمپوشی کرد. با ادامه گفتوگوها در مورد حقوق حیوانات و حفظ سنتهای فرهنگی، آینده این جشنواره همچنان نامشخص است. چه این آیین تغییر کند و چه بدون تغییر باقی بماند، همواره بخشی از میراث غنی و متنوع نپال خواهد بود.