راز بقا: بیش از ۱۴ هزار سال پیش، توله گرگی در سیبری تکهای از گوشت کرگدن پشمالو خورد. حالا، با تحلیل ژنوم این تکه گوشت که در معده مومیاییشده این توله گرگ پیدا شده، دانشمندان به اطلاعات مهمی درباره دلیل انقراض این حیوانات عظیم عصر یخبندان دست یافتهاند.
به گزارش راز بقا، در سال ۲۰۱۱، پژوهشگران بقایای مومیایی یک توله گرگ را در یخبندان دائمی سیبری پیدا کردند. کالبدشکافی بعدی نشان داد که آخرین وعده غذایی این توله گرگ تکهای از گوشت کرگدن پشمالو بوده است.
این کشف، فرصتی نادر برای مطالعه ژنوم کامل یک حیوان عصر یخبندان فراهم کرد. محققان توانستند DNA کرگدن پشمالو را از بافت هضمنشده بازسازی کنند، کاری که پیش از این هرگز انجام نشده بود.

کرگدن پشمالو (Coelodonta antiquitatis) تا حدود ۳۵ هزار سال پیش در شمال اوراسیا گسترده بود. به گزارش راز بقا با گذشت زمان، جمعیت آنها کاهش یافت و محدوده زندگیشان به شمالشرق سیبری محدود شد. تکه گوشت پیدا شده در معده توله گرگ مربوط به حدود ۱۴۴۰۰ سال پیش است و نشان میدهد این کرگدن یکی از آخرین اعضای گونه خود بوده است.
محققان ژنوم کرگدن پشمالو را با دو ژنوم قدیمیتر مربوط به ۱۸۰۰۰ و ۴۹۰۰۰ سال پیش مقایسه کردند. نتایج نشان داد که میزان ازدواج نزدیک و تنوع ژنتیکی در هر سه مورد مشابه بوده است. این مسئله نشان میدهد که جمعیت کرگدنهای پشمالو تا حداقل ۱۴۴۰۰ سال پیش پایدار بوده و انقراض آنها به سرعت رخ داده است.
تغییرات شدید اقلیمی در انتهای دوره پلیستوسن، آخرین عصر یخبندان، بسیاری از پستانداران بزرگ را تهدید کرد. دورهای موسوم به Bølling-Allerød interstadial شامل گرمایش ناگهانی نیمکره شمالی از حدود ۱۴۷۰۰ تا ۱۲۹۰۰ سال پیش بود.
این گرمایش ناگهانی احتمالاً منابع غذایی مورد علاقه کرگدنهای پشمالو، که با سرما سازگار بودند، را کاهش داد و به کاهش سریع جمعیت آنها منجر شد.
به گفته لاو دالن، استاد ژنومیک تکاملی در مرکز دیرینهشناسی ژنتیک سوئد و یکی از نویسندگان مطالعه: «نتایج ما نشان میدهد که کرگدنهای پشمالو برای ۱۵ هزار سال پس از ورود نخستین انسانها به شمالشرق سیبری جمعیتی زنده و پایدار داشتند و این مسئله نشان میدهد گرم شدن اقلیم، نه شکار انسانها، عامل اصلی انقراض بوده است.»
برای مطالعه بیشتر بخوانید:
گرگ یخزده پامیر؛ گرگ مشهور کوههای پامیر که افسانه بود و با کشف سر گرگ ۴۰ هزار ساله واقعی شد!
تکشاخ سیبری؛ کرگدن ماقبل تاریخ با ۴.۵ تن وزن و تکشاخ ۲ متری که با نئاندرتالها زندگی میکرد

استخراج ژنوم کامل کرگدن پشمالو از معده توله گرگ، یک موفقیت بزرگ علمی بود. سولویگ گودجونسدوتیر، پژوهشگر دانشگاه استکهلم و نویسنده اصلی مطالعه، گفت: «استخراج ژنوم کامل از چنین نمونه غیرمعمول واقعاً هیجانانگیز، اما بسیار چالشبرانگیز بود.»
این موفقیت مسیر را برای تحلیل DNA و ژنوم حیوانات باستانی از منابع غیرمعمول هموار میکند و میتواند تحقیقات آینده درباره انقراض و زیستشناسی گونههای قدیمی را متحول کند.
به گزارش راز بقا یافتههای این مطالعه نشان میدهد که کرگدنهای پشمالو تا زمان نزدیک به ورود انسانها به شمالشرق سیبری جمعیتی پایدار داشتند. انقراض آنها احتمالاً ناشی از تغییرات سریع اقلیمی و گرم شدن ناگهانی زمین بوده است. این پژوهش همچنین نشان داد که بازیابی ژنوم حیوانات از منابع غیرمنتظره امکانپذیر است و دریچه جدیدی برای درک بهتر زندگی عصر یخبندان باز میکند.
